Σε κρίση οι σχέσεις ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης – Πώς οι εμπορικές εντάσεις ευνοούν τη Ρωσία και την Κίνα

Σε κρίση οι σχέσεις ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης – Πώς οι εμπορικές εντάσεις ευνοούν τη Ρωσία και την Κίνα

Οι μόνοι κερδισμένοι από την εμπορική διαμάχη ΗΠΑ και ΕΕ φαίνεται ότι είναι για την ώρα η Ρωσία και η Κίνα
Η σύνοδος κορυφής των G-7 στο Κεμπέκ του Καναδά ολοκληρώθηκε χθες (9/6) χωρίς να σημειωθεί κάποια σημαντική πρόοδος στις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και των υπόλοιπων έξι χωρών, οι οποίες το τελευταίο διάστημα ήταν ιδιαίτερα τεταμένες, εν μέσω των εντάσεων που έχουν δημιουργηθεί στον τομέα του εμπορίου.
Οι ηγέτες του Καναδά, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και οι επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πραγματοποίησαν την καθιερωμένη ετήσια συνάντησή τους, προκειμένου να συζητήσουν θέματα τα οποία αποτελούν προτεραιότητα για τη διεθνή κοινότητα, όπως είναι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια.
Ωστόσο, το κλίμα μεταξύ των ΗΠΑ και των υπόλοιπων χωρών ήταν αρκετά ψυχρό πριν τη συνάντηση, λόγω των δασμών που αποφάσισε να επιβάλει η Ουάσιγκτον στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον Καναδά και το Μεξικό.
Παράλληλα, ο αμερικανός πρόεδρος, Donald Trump, έχει ήδη προαναγγείλει την πρόθεσή του να επιβάλλει δασμούς στις εισαγωγές οχημάτων από ορισμένες εκ των χωρών της G-7, γεγονός που θα μπορούσε να παρατείνει τις εμπορικές εντάσεις μεταξύ των μεγάλων παγκόσμιων οικονομιών.
Μάλιστα, ο Trump αρνήθηκε να υπογράψει την κοινή δήλωση των G-7, ζητώντας μείωση των εμπορικών φραγμών, και επικαλούμενος την αμερόληπτη αντιμετώπιση που έχουν οι ΗΠΑ από τους στενούς συμμάχους τους.
Ο αμερικανός πρόεδρος είχε χαρακτηρίσει νωρίτερα τις ΗΠΑ ως μία «τράπεζα» από την οποία «όλοι κλέβουνε», τονίζοντας εν συνεχεία ότι «αυτό θα τελειώσει», ενώ αξίζει παράλληλα να σημειωθεί ότι ο ίδιος δεν παρευρέθηκε στις συζητήσεις που αφορούσαν την κλιματική αλλαγή, ένα ζήτημα που επίσης έχει δημιουργήσει εντάσεις μεταξύ των G-7.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δε υα επιτρέψουν στις άλλες χώρες να εφαρμόζουν τεράστιους δασμούς και εμπορικούς φραγμούς στους αγρότες, τους εργαζόμενους και τις εταιρείες, ενώ στέλνουν τα προϊόντα τους στη χώρα μας χωρίς φόρους», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Twitter ο Trump, ο οποίος καταλήγει λέγοντας ότι «ανεχτήκαμε αυτή την κατάχρηση στο εμπόριο εδώ και πολλές δεκαετίας, και αυτό είναι αρκετός καιρός».
Από την πλευρά της Ευρώπης, ιδιαίτερα αιχμηρές ήταν οι δηλώσεις του γάλλου προέδρου, Emmanuel Macron, πριν από την έναρξη της συνόδου, καθώς όπως τόνισε ο ίδιος, οι υπόλοιπες έξι χώρες θα μπορούσαν να υπογράψουν την κοινή δήλωση χωρίς τις ΗΠΑ.
«Μπορεί να μην πειράζει τον αμερικανό πρόεδρο να απομονωθεί, αλλά ούτε εμάς μας πειράζει το να υπογράψουμε μία συμφωνία έξι χωρών εάν χρειαστεί», υπογράμμισε ο Macron, προσθέτοντας ότι οι έξι αυτές χώρες «αντιπροσωπεύουν αξίες, αντιπροσωπεύουν μία αγορά που έχει βαριά ιστορία πίσω της και η οποία είναι πλέον μία πραγματική διεθνής δύναμη».
Οι παραπάνω εξελίξεις έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις προθέσεις που είχε ο Trump κατά το πρώτο του έτος στην προεδρία των ΗΠΑ, όταν και εξέφραζε την επιθυμία του να ενισχύσει τη συνεργασία με τους παραδοσιακούς συμμάχους της Ουάσιγκτον, προκειμένου να ξεπεράσει τους στρατηγικούς ανταγωνιστές της χώρας, όπως είναι η Κίνα και η Ρωσία.
Εφόσον οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ συνεχιστούν, οι ευρωπαϊκές δυνάμεις θα μπορούσαν να στραφούν στη Ρωσία και την Κίνα, προκειμένου να βελτιώσεις τις εμπορικές τους σχέσεις με τις δύο χώρες, και να ασκήσουν πιέσεις προς τον Trump.
Μάλιστα, όταν ο κινέζος υπουργός Εξωτερικών, Wang Yi, συναντήθηκε με την επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Federica Mogherini, πριν από δύο εβδομάδες στις Βρυξέλλες, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους και να διασφαλίσουν τις πολυμερείς εμπορικές σχέσεις.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στο Πεκίνο και η γερμανίδα καγκελάριος, Angela Merkel, η οποία ανέφερε ότι τόσο η Γερμανία όσο και η Κίνα τάσσονται υπέρ ενός συστήματος εμπορίου βασισμένο σε κανόνες, ενώ παράλληλα εξέφρασε την ελπίδα της ότι η κινεζική αγορά θα «ανοίξει» περισσότερο απέναντι στις γερμανικές εξαγωγές.
Εάν η Ευρώπη αρχίσει να αντιμετωπίζει την Κίνα ως σύμμαχό της για την υπεράσπιση του πολυμερούς εμπορίου, τότε η κριτική στάση που διατηρούσαν οι Βρυξέλλες απέναντι στο Πεκίνο σε διάφορα ζητήματα θα υποβαθμιστεί σημαντικά.
Μία ακόμα σημαντική εξέλιξη που έχει στρέψει την Ευρώπη προς την Ανατολή, είναι η απόφαση του Trump να αποσύρει τις ΗΠΑ από την πυρηνική συμφωνία του Ιράν με τη Δύση, μία συμφωνία την οποία οι Βρυξέλλες θέλουν να διατηρήσουν παρά την αποχώρηση της Ουάσιγκτον, κυρίως για λόγους σταθερότητας και ασφάλειας.
Ο Macron παρευρέθηκε τον προηγούμενο μήνα στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, στο οποίο οι ηγέτες της Δύσης δεν παρευρίσκονται συχνά τα τελευταία χρόνια, προκειμένου να συζητήσει με τον ρώσο ομόλογό του, Vladimir Putin, την ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του Macron, οι δύο πλευρές υπέγραψαν 50 νέες συμφωνίες μεταξύ γαλλικών και ρωσικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένης και της συμφωνίας μεταξύ της ρωσικής ενεργειακής εταιρείας Novatek, και της γαλλικής Total, καθώς η δεύτερη αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τις δραστηριότητές της στο Ιράν λόγω των κυρώσεων που επέβαλαν οι ΗΠΑ σε βάρος της Τεχεράνης.
Παρά το γεγονός ότι οι σχετικές συμφωνίες δεν συνεπάγονται πλήρη εξυγίανση στις σχέσεις Βρυξελλών και Μόσχας, ωστόσο βοηθούν τη Ρωσία να διατηρεί ορισμένους δεσμούς με την Ευρώπη, ενώ παράλληλα περιορίζουν τη διπλωματικής απομόνωση της χώρας από τις δυτικές δυνάμεις.
Επιπλέον, η ρωσική εταιρεία φυσικού αερίου Gazprom, συνεχίζει να προμηθεύει περίπου το ένα τρίτο του συνολικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη, ενώ πρόσφατα διευθέτησε μία επταετή διαμάχη με την ΕΕ χωρίς να της επιβληθεί κάποιο πρόστιμο.
Μάλιστα, για τους πέντε μήνες μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου 2018, οι εξαγωγές της εταιρείας έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ, όντας αυξημένες κατά 5,8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους, εν μέσω ενός από τους πιο ψυχρούς χειμώνες που βίωσε η Ευρώπη κατά την τελευταία δεκαετία.
Αν και η διαμάχη της Ευρώπης με τις ΗΠΑ απέχει ακόμα αρκετά ώστε να εξελιχθεί σε μία πλήρη ρήξη μεταξύ των δύο πλευρών, οι προσεγγίσεις του Trump στα ζητήματα του εμπορίου και του Ιράν αποδεικνύονται αντιπαραγωγικά στο σχέδιό του να ξεπεράσει τους ανταγωνιστές του στην Ανατολή.
Μακροπρόθεσμα, αυτή η διαμάχη θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία μεγαλύτερη απομόνωση της Ουάσιγκτον, η οποία θα δυσκολευτεί περισσότερο να σταθεί απέναντι στο Πεκίνο και τη Μόσχα.
Σε κάθε περίπτωση, οι μόνοι κερδισμένοι από αυτή τη διαμάχη φαίνεται ότι είναι για την ώρα η Ρωσία και η Κίνα, καθώς οι πολιτικές των ΗΠΑ φαίνεται να αλλάζουν σε βάθος χρόνου τον χάρτη των παγκόσμιων συμμαχιών.

Μενέλαος Μπέλλος
www.bankingnews.gr

Μενέλαος Μπέλλος

BREAKING NEWS