Πρώτη Κατοικία: Ομπρέλα προστασίας για τους δανειολήπτες σχεδιάζει η κυβέρνηση και κριτήρια για όσους επιδοτηθούν

Πρώτη Κατοικία: Ομπρέλα προστασίας για τους δανειολήπτες σχεδιάζει η κυβέρνηση και κριτήρια για όσους επιδοτηθούν
Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης αναζητεί τη χρυσή τομή ανάμεσα στις τράπεζες και τους δανειολήπτες που εμφανίζουν αδυναμία αποπληρωμής των  δανείων τους
Σε «μητέρα των μαχών» τείνει να εξελιχθεί ο νέος νόμος για την προστασία της  πρώτης κατοικίας για την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έναντι των Θεσμών.
Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης αναζητεί τη χρυσή τομή ανάμεσα στις τράπεζες και τους δανειολήπτες που εμφανίζουν αδυναμία αποπληρωμής των  δανείων τους.
Το βασικό σενάριο της κυβέρνησης προβλέπει τη δυνατότητα ρύθμισης χωρίς περιορισμούς  και ανεξάρτητα από την αξία του ακινήτου.
Υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος λέει στο bankingnews ότι η επιδίωξη μας είναι όλοι οι δανειολήπτες να ενταχθούν  στην ηλεκτρονική πλατφόρμα ζητώντας ρύθμιση ακόμη και εάν το ακίνητο είναι στην Εκάλη ή στο Πέραμα.
Με βάση το κυβερνητικό σχέδιο οι ενδιαφερόμενοι μέσα από την πλατφόρμα θα υποβάλουν το αίτημά τους, συμπληρώνοντας τα ετήσια εισοδήματα τους, τα χρέη  τους προς άλλες τράπεζες, την εφορία ακόμη και προς την ΕΥΔΑΠ τον ΟΤΕ τη ΔΕΗ ή σε άλλους παρόχους τηλεπικοινωνιών και ενέργειας.
Σήμερα οι τράπεζες παρότι προχωρούν σε ρύθμιση οφειλών δεν υπολογίζουν τα υπόλοιπα  χρέη προς τρίτους με αποτέλεσμα οι δανειολήπτες για να σώσουν την πρώτη τους κατοικία βάζουν «φέσια» προς τρίτους.
Η πρακτική αυτή όμως οδηγεί στον ίδιο κίνδυνο για την πρώτη κατοικία καθώς ένας πιστωτής μπορεί να κινήσει όλες τις νόμιμες διαδικασίες πλειστηριασμού του ακινήτου, με συνέπεια η ρύθμιση της τράπεζας που χορήγησε  το στεγαστικό  δάνειο, να πέφτει στο κενό καθώς δεν επιτυγχάνεται η προστασία της πρώτης   κατοικίας από τρίτους πιστωτές.
Σύμφωνα με πληροφορίες η κυβέρνηση έχει θέσει στο τραπέζι των συζητήσεων με τους θεσμούς αλλά είναι αμφίβολο αν λάβει την έγκρισή τους.
Οι τραπεζίτες από την πλευρά τους είναι επί ποδός πολέμου καθώς ένα τέτοιο σενάριο μπορεί να αφυπνίσει και την κατηγορία των δανειοληπτών που σήμερα αποπληρώνει κανονικά το δάνειο της.
Η κυβέρνηση θέλει να δώσει σε όλους το δικαίωμα ρύθμισης χωρίς αποκλεισμούς μέσα  από τη νέα πλατφόρμα που θα λειτουργήσει στα πρότυπα του Εξωδικαστικού  Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών υποχρεώνοντας το σύνολο των πιστωτών να αποδεχθούν  τη ρύθμιση.
Πρόκειται για τον πρώτο πυλώνα προστασίας της πρώτης κατοικίας.
Ο δεύτερος πυλώνας περιλαμβάνει την κρατική επιδότηση των δανειοληπτών που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα αποπληρωμής του δανείου λόγω μείωσης  των εισοδημάτων τους.
Η κατηγορία αυτή θα λειτουργήσει έχοντας ως κριτήριο την αξία  του ακινήτου και των εισοδημάτων τους.
Πάντως  οι τραπεζίτες έχουν θέσει  όρια  ανάμεσα  στις 80.000  με 100.000 ευρώ  με βάση την εμπορική αξία του ακινήτου.
Το σχέδιο της κυβέρνησης βάζει πιο ψηλά τον πήχη αλλά διαπιστώνει ότι τα κεφάλαια που θα διατεθούν  για τον σκοπό  αυτό θα περιορίσει τον αριθμό των δανειοληπτών.
Σύμφωνα με πληροφορίες το ποσό θα κυμαίνεται από 150 εκατ έως 200 εκατ. ευρώ 
Την ίδια ώρα, στο Μαξίμου έχει ξεσπάσει κόντρα… πρωτοκλασάτων στελεχών για το πού θα διαμορφωθεί το όριο της ένταξης στο νέο σχέδιο-ομπρέλα για τα κόκκινα στεγαστικά δάνεια.
Ως γνωστόν, διανύουμε προεκλογική περίοδο και η κυβέρνηση θέλει να επωφεληθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι οφειλέτες από τις ευνοϊκές ρυθμίσεις που θα περιλαμβάνουν κούρεμα οφειλής και επιδότηση δόσης.
Το «σκοινί» τραβούν, από την άλλη πλευρά οι Θεσμοί, οι οποίοι αντιλαμβάνονται ότι το διακύβευμα για τις τράπεζες –και κατά προέκταση για την οικονομία- είναι τεράστιο και πρέπει να αναζητηθεί μια βιώσιμη λύση για τα τραπεζικά ιδρύματα.
Ταυτόχρονα, βρίσκεται σε εξέλιξη ένας «ψυχρός πόλεμος» μεταξύ κυβέρνησης και τραπεζών, με τους δεύτερους να προειδοποιούν σε όλους τους τόνους ότι τα σχέδια που επεξεργάζεται η κυβέρνηση «ισοδυναμούν με καταστροφή για το εγχώριο τραπεζικό σύστημα».
Αξίζει να αναφερθεί ότι νόμος 3869/2010  προέβλεπε τη δυνατότητας  επιδότησης  του οφειλέτη και προστάτευε τους εγγυητές αλλά  δεν είχε  τεθεί σε εφαρμογή.

Τα βασικά σημεία του αρχικού νόμου Κατσέλη:

Όσον αφορά στο Νόμο 3869/2010 για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά (Νόμος Κατσέλη – Σταθάκη), που προστατεύει την 1η κατοικία και το εισόδημα κάλυψης των εύλογων δαπανών διαβίωσης, οι αλλαγές που προωθούνται στοχεύουν σε 2 άξονες:

α. ο 1ος άξονας αποσκοπεί στη διευκόλυνση και υποστήριξη των αδύναμων πολιτών, δηλαδή ανέργων, μισθωτών, συνταξιούχων, ελευθέρων επαγγελματιών και μικροεμπόρων, είτε είναι οφειλέτες ή αποτελούν εγγυητές δανείων.
Αυτό επιτυγχάνεται με τις ακόλουθες δράσεις:

-Δυνατότητα επιδότησης της δόσης του στεγαστικού δανείου από το Κράτος, μέσω διενέργειας των σχετικών απαιτούμενων διαδικασιών απευθείας από τις τράπεζες, ακόμη και σε περιπτώσεις που ο οφειλέτης αγνοεί ότι τη δικαιούται.

-Μείωση της υποχρέωσης παροχής εγγράφων από τους οφειλέτες, με παράλληλη υποχρέωση των τραπεζών, των δημόσιων αρχών και κάθε άλλου εμπλεκόμενου φορέα να τα προσκομίζουν στο δικαστήριο.

-Διευκόλυνση του οφειλέτη για την πληρωμή της διαφοράς μεταξύ της χαμηλότερης δόσης που ορίζεται από το δικαστήριο σε πρώτο βαθμό και της ενδεχόμενης υψηλότερης δόσης που καθορίζεται από το δικαστήριο σε δεύτερο βαθμό.   

-Παροχή δικαιώματος στους εγγυητές που εκπλήρωσαν την υποχρέωσή τους, όπως προκύπτει από την εγγύηση, να υποκαταστήσουν τον πιστωτή στο σχέδιο αποπληρωμής.

-Προστασία της πρώτης κατοικίας βάσει της εμπορικής της αξίας (και όχι της αντικειμενικής), εφόσον υφίσταται έκθεση ανεξάρτητου εκτιμητή ακινήτων που είναι εγγεγραμμένος στο οικείο μητρώο του Υπουργείου Οικονομικών.
Αν η εκτίμηση της εμπορικής αξίας έχει ως αποτέλεσμα να μην εξαιρεθεί η κύρια κατοικία από τη ρευστοποίηση, τότε η τιμή πρώτης προσφοράς κατά τον πλειστηριασμό της δεν θα μπορεί να είναι κατώτερη από το όριο αξίας κύριας κατοικίας που τίθεται ως προϋπόθεση για την προστασία της.

Το πλάνο αποπληρωμής οφειλών για την προστασία της κύριας κατοικίας θα επιτρέπεται να μεταρρυθμιστεί, σύμφωνα με τις πραγματικές δυνατότητες του οφειλέτη.

-Διασφάλιση ότι οι δόσεις για την απαλλαγή από τα χρέη (τριετούς ρύθμισης) και οι δόσεις για την προστασία της κύριας κατοικίας (εικοσαετούς ρύθμισης) δεν θα υπερβαίνουν αθροιστικά την ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.

-Κατάργηση της επανειλημμένης, ανά εξάμηνο, υποχρεωτικής επανασυζήτησης των αιτημάτων χορήγησης προσωρινής διαταγής (που ίσχυε μέχρι σήμερα). Εφεξής η προσωρινή διαταγή θα ισχύει έως ότου οποιοσδήποτε διάδικος (οφειλέτης ή τράπεζα) ζητήσει τη μεταρρύθμισή της.

β. ο 2ος άξονας αποσκοπεί στην απένταξη και πρόληψη των στρατηγικών κακοπληρωτών, δηλ. αυτών που μπορούν να πληρώσουν, αλλά το αποφεύγουν με δόλια μέσα.
Αυτό επιτυγχάνεται με τις ακόλουθες δράσεις:

-Άρση του τραπεζικού απορρήτου των οφειλετών, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους πιστωτές που συμμετέχουν στη διαδικασία, να έχουν πρόσβαση στην πλήρη πληροφόρηση για τα εισοδήματα και την περιουσία του οφειλέτη.

-Μη υπαγωγή των οφειλετών στο προστατευτικό πλαίσιο του νόμου, σε περίπτωση που οι αιτήσεις υπαγωγής τους απορρίφθηκαν, είτε επειδή σκόπιμα κατέστησαν αφερέγγυοι (π.χ. οδηγήθηκαν σε χρεωκοπία, μεταβίβασαν περιουσία δολίως σε άλλα πρόσωπα), είτε επειδή σκόπιμα παραποίησαν την οικονομική τους κατάσταση (π.χ. απέκρυψαν περιουσία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό).

-Θέσπιση διενέργειας προκαταρκτικού ελέγχου από τη γραμματεία των δικαστηρίων για το αν ο οφειλέτης δηλώνει εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και το είδος αυτής, καθώς και για το αν ο οφειλέτης έχει ασκήσει άλλες αιτήσεις στο παρελθόν ή έχει άλλες εκκρεμείς αιτήσεις. Αν διαπιστωθεί κάτι τέτοιο, ο γραμματέας το σημειώνει στο φάκελο, προκειμένου να αξιολογηθεί από το δικαστή, με στόχο τον εντοπισμό των στρατηγικών κακοπληρωτών, οι οποίοι δεν δικαιούνται προστασία από το Νόμο.

-Αυτόματη απόρριψη (έκπτωση) του οφειλέτη σε περίπτωση καθυστέρησης της καταβολής των δόσεων που ορίζονται με τη δικαστική απόφαση, όπως ορίζεται στη νομοθεσία, κατόπιν ειδοποίησης του πιστωτή προς τον οφειλέτη και τους άλλους πιστωτές. Εξυπακούεται ότι θα ληφθεί μέριμνα ώστε ο οφειλέτης να έχει τη δυνατότητα να υποβάλει εκ νέου αίτηση αναβίωσης της ρύθμισης, σε περίπτωση ανωτέρας βίας ή κατάχρησης δικαιώματος από τους πιστωτές (π.χ. τράπεζες).

-Κατάργηση της αυτοδίκαιης (χωρίς προσωρινή διαταγή) προστασίας από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, σε περίπτωση που οι οφειλέτες έχουν παραιτηθεί από δύο προηγούμενες αιτήσεις και υποβάλουν εκ νέου αίτηση.

-Θέσπιση πρόβλεψης ότι εάν η δίκη ματαιωθεί κατόπιν αίτησης του οφειλέτη και δεν ζητήσει νέα ημερομηνία εκδίκασης εντός 30 ημερών, τότε θα θεωρείται ότι ο οφειλέτης παραιτήθηκε της αίτησης του για υπαγωγή στο Νόμο.

-Αναδρομική κατάργηση της παύσης ή του περιορισμού της τοκογονίας, σε περιπτώσεις αιτήσεων που απορρίφθηκαν από το δικαστήριο.

Νίκος Θεοδωρόπουλος
ntheo@bankingnews.gr
 
www.bankingnews.gr

bankingnews.gr

BREAKING NEWS