![Aλλαγές καθεστώτων από τις ΗΠΑ σε Λατινική Αμερική και την Καραϊβική - Τί διδάσκει η ιστορία](https://www.bankingnews.gr/media/k2/items/cache/07a15a911ac918da25fa87d8792bd2d2_XL.jpg)
Aλλαγές καθεστώτων από τις ΗΠΑ σε Λατινική Αμερική και την Καραϊβική - Τί διδάσκει η ιστορία
Oι ΗΠΑ προσπαθούν να ανατρέψουν τη δημοκρατική και ανεξάρτητη κυβέρνηση της Βενεζουέλας.
Θα εξετάσουμε τις συνέπειες και τον αντίκτυπο της αμερικανικής παρέμβασης στη Βενεζουέλα τον περασμένο μισό αιώνα.
Στη συνέχεια θα εξετάσουμε την επιτυχία και την αποτυχία των αλλαγών του καθεστώτος από τις ΗΠΑ σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.
Βενεζουέλα: Αποτελέσματα και προοπτικές 1950-2019
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ, μέσω της CIA και του Πενταγώνου, έφεραν στην εξουσία αυταρχικά καθεστώτα στη Βενεζουέλα, την Κούβα, το Περού, τη Χιλή, τη Γουατεμάλα, τη Βραζιλία και πολλές άλλες χώρες.
Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, οι ΗΠΑ υποστήριξαν περίπου μια δεκαετία την μακρά στρατιωτική δικτατορία (Perez Jimenez) περίπου μεταξύ 1951-1958.
Η δικτατορία ανατράπηκε το 1958 και αντικαταστάθηκε από έναν συνασπισμό αριστερού κέντρου κατά τη διάρκεια μιας σύντομης ενδιάμεσης περιόδου.
Ακολούθως, οι ΗΠΑ ανασχημάτισαν την πολιτική της και αγκάλιασαν και προώθησαν τα κεντροδεξιά καθεστώτα υπό την ηγεσία των κοινωνικών και χριστιανών δημοκρατών, οι οποίοι εναλλάσσονταν για σχεδόν σαράντα χρόνια.
Στη δεκαετία του 1990, τα καθεστώτα των ΗΠΑ, τα οποία ήταν γεμάτα διαφθορά και αντιμετώπιζαν τις βαθύτερες κοινωνικοοικονομικές κρίσεις, αποκλείστηκαν από την εξουσία και αντικαταστάθηκαν από την ανεξάρτητη αντιιμπεριαλιστική κυβέρνηση υπό την ηγεσία του προέδρου Chavez.
Η ελεύθερη και δημοκρατική εκλογή του Προέδρου Chavez αντιστάθηκε και νίκησε πολλές «αλλαγές καθεστώτος» από τις ΗΠΑ κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες.
Μετά την εκλογή του Προέδρου Maduro, η Ουάσιγκτον προχώρησε σε νέες δολοπλοκίες για μια νέα αλλαγή καθεστώτος.
Η Ουάσινγκτον ξεκίνησε, με πλήρη γκάζι, ένα πραξικόπημα από το χειμώνα του 2019.
Το ιστορικό της παρέμβασης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα είναι ανάμεικτο: ένα μεσοπρόθεσμο στρατιωτικό πραξικόπημα διήρκεσε λιγότερο από μια δεκαετία.
Τα εκλεγμένα καθεστώτα που ήταν υπό την επιρροή των ΗΠΑ ήταν στην εξουσία για σαράντα χρόνια.
Η αντικατάστασής τους από μια εκλεγμένη αντιιμπεριαλιστική λαϊκιστική κυβέρνηση βρίσκεται στην εξουσία για σχεδόν 20 χρόνια.
Ένα βίαιο πραξικόπημα που κατευθύνεται από τις ΗΠΑ βρίσκεται πάλι προ των πυλών.
Η εμπειρία της Βενεζουέλας με τις «αλλαγές καθεστώτος» μιλάει για την ικανότητα των ΗΠΑ να ολοκληρώσουν τον μακροπρόθεσμο έλεγχο, εάν μπορούν να ανακατανείμουν τη βάση εξουσίας τους από μια στρατιωτική δικτατορία σε ένα εκλογικό καθεστώς χρηματοδοτούμενο μέσω της λεηλασίας του πετρελαίου με την υποστήριξη ενός αξιόπιστου στρατιωτικού και με την εναλλαγή των πολιτικών κομμάτων που δέχονται τις υποβολές της Ουάσινγκτον.
Τα καθεστώτα που επιβάλλουν οι ΗΠΑ χαρακτηρίζονται από ολιγαρχικές ελίτ, με μικρή επιχειρηματική ικανότητα, που ζουν από τα κρατικά έσοδα (έσοδα από το πετρέλαιο).
Δεσμευμένο στενά με τις ΗΠΑ, οι κυβερνώντες ελίτ δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν τη λαϊκή πίστη.
Τα καθεστώτα των πελατών εξαρτώνται από τη στρατιωτική δύναμη του Πενταγώνου - αλλά αυτή είναι και η αδυναμία τους.
Αλλαγή καθεστώτος στην περιφερειακή-ιστορική προοπτική
Η «κατασκευή» καθεστώτων είναι ένας βασικός στρατηγικός στόχος του αυτοκρατορικού κράτους των ΗΠΑ.
Τα αποτελέσματα ποικίλλουν με την πάροδο του χρόνου ανάλογα με την ικανότητα των ανεξάρτητων κυβερνήσεων να επιτύχουν στην οικοδόμηση εθνών.
Το αμερικανικό πραξικόπημα στη Γουατεμάλα διήρκεσε πάνω από εξήντα χρόνια - από το 1954 έως το 2019.
Παρόμοια επιτυχημένη αμερικανική επέμβαση συνέβη στον Παναμά, τη Γρενάδα, τη Δομινικανή Δημοκρατία και την Αϊτή. Όντας μικρές και φτωχές και με αδύναμες στρατιωτικές δυνάμεις, οι ΗΠΑ είναι πρόθυμες να εισβάλουν άμεσα και να καταλάβουν τις χώρες γρήγορα και με μικρό κόστος στις στρατιωτικές ζωές και το οικονομικό κόστος.
Στις παραπάνω χώρες, η Ουάσιγκτον κατάφερε να επιβάλει και να διατηρήσει κυβερνήσεις μαριονέτες για παρατεταμένες χρονικές περιόδους.
Στην περίπτωση της Ονδούρας, το Πεντάγωνο των ΗΠΑ μπόρεσε να ανατρέψει μια προοδευτική φιλελεύθερη δημοκρατική κυβέρνηση σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Ο στρατός της Ονδούρα ήταν υπό αμερικανική κατεύθυνση και ο εκλεγμένος πρόεδρος της χώρας Manual Zelaya εξαρτιόταν από μια άοπλη πλειοψηφία.
Μετά το επιτυχημένο πραξικόπημα, το καθεστώς μαριονέτα παρέμεινε κάτω από την αμερικανική κυριαρχία στην εξουσία για μια δεκαετία.
Η Χιλή ήταν υπό την αμερικανική κυριαρχία για το καλύτερο μέρος του 20ού αιώνα με μια σύντομη ανάπαυλα κατά τη διάρκεια μιας κυβέρνησης Λαϊκού Μετώπου μεταξύ 1937-41 και μιας δημοκρατικής σοσιαλιστικής κυβέρνησης μεταξύ 1970-73.
Ο αμερικανικός στρατός οργάνωσε το πραξικόπημα το 1973 επέβαλε τη δικτατορία του Pinochet, η οποία διήρκεσε δεκαεπτά χρόνια.
Μετά ακολούθησε μια εκλεγμένη κυβέρνηση που συνέχισε το φιλελεύθερο πρόγραμμα του Pinochet-ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της ανατροπής όλων των λαϊκών και κοινωνικών μεταρρυθμίσεων.
Με μια λέξη, η Χιλή παρέμεινε στην πολιτική τροχιά των ΗΠΑ για το μεγαλύτερο μέρος του μισού αιώνα.
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι πρόσφατα η Χιλή ακολούθησε τις αμερικανικές εντολές που ζητούσαν την ανατροπή του προέδρου της Βενεζουέλας Maduro.
Η κλασική περίπτωση μιας επιτυχημένης ήττας ενός καθεστώτος είναι η Κούβα, η οποία έδιωξε τον «αμερικανικό πελάτη» τη δικτατορία του Batista και προχώρησε με επιτυχία στην απόκρουση της εισβολής της CIA και του οικονομικού αποκλεισμού για περισσότερο από μισό αιώνα σήμερα).
Η ήττα των ΗΠΑ στην Κούβα ήταν αποτέλεσμα της απόφασης της ηγεσίας του Castro να οπλίσει τον λαό, να απαλλοτριώσει και να πάρει τον έλεγχο των εχθρικών αμερικανικών και πολυεθνικών εταιρειών και να δημιουργήσει στρατηγικούς συμμάχους στο εξωτερικό - την ΕΣΣΔ, την Κίνα και πιο πρόσφατα τη Βενεζουέλα.
Αντίθετα, ένα αμερικανικό στρατιωτικό πραξικόπημα στη Βραζιλία (1964) έμεινε στην εξουσία για πάνω από δύο δεκαετίες, προτού η εκλογική πολιτική αποκατασταθεί εν μέρει κάτω από την ελίτ της ηγεσίας.
Είκοσι χρόνια αποτυχημένων νεοφιλελεύθερων οικονομικών πολιτικών οδήγησαν στην εκλογή του κοινωνικού μεταρρυθμιστικού Κόμματος Εργαζομένων (WP), το οποίο προχώρησε στην εφαρμογή εκτεταμένων προγραμμάτων καταπολέμησης της φτώχειας στο πλαίσιο των νεοφιλελεύθερων πολιτικών.
Μετά από μια δεκαετία κοινωνικών μεταρρυθμίσεων και μια σχετικά ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, το WP υπέκυψε σε ύφεση της οικονομίας εξαρτώμενης από τα βασικά προϊόντα και ενός εχθρικού κράτους (δηλαδή δικαστικής και στρατιωτικής) και αντικαταστάθηκε από ένα ζευγάρι ακροδεξιών καθεστώτων υπό την επιρροή των ΗΠΑ που λειτουργούσε υπό την κατεύθυνση της Wall Street και του Πενταγώνου.
Οι ΗΠΑ παρενέβησαν συχνά στη Βολιβία, υποστηρίζοντας στρατιωτικά πραξικοπήματα και καθεστώτα έναντι βραχυπρόθεσμων εθνικών εκλεγμένων καθεστώτων (1954, 1970 και 2001).
Το 2005, μια λαϊκή εξέγερση οδήγησε σε ελεύθερες εκλογές και στην εκλογή του Evo Morales.
Από το 2005 έως το 2019 (η σημερινή περίοδος) ο Πρόεδρος Morales ηγείται μιας μετριοπαθούς αριστερής αντι-ιμπεριαλιστική κυβέρνηση.
Οι ανεπιτυχείς προσπάθειες των ΗΠΑ για την ανατροπή της κυβέρνησης Morales ήταν αποτέλεσμα πολλών παραγόντων: ο Morales οργάνωσε και κινητοποίησε έναν συνασπισμό αγροτών και εργαζομένων (ειδικά ανθρακωρύχους και αγρότες της κόκας).
Εξασφάλισε την αφοσίωση των στρατιωτικών, απομάκρυνε τις «υπηρεσίες βοήθειας» των ΗΠΑ για τον Δούρειο Άλογο και επέκτεινε τον έλεγχο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και προώθησε τους δεσμούς με την αγροτική επιχείρηση.
Ο συνδυασμός μιας ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής, μιας μικτής οικονομίας, της υψηλής ανάπτυξης και των μετριοπαθών μεταρρυθμίσεων, εξουδετέρωσαν την οικοδόμηση των ΗΠΑ.
Δεν είναι έτσι η περίπτωση στην Αργεντινή.
Μετά από ένα αιματηρό πραξικόπημα (1976), το οποίο οι Αμερικανοί υποστήριξαν και στη διάρκεια του οποίου δολοφονήθηκαν 30.000 πολίτες, ο στρατός νικήθηκε από τον βρετανικό στρατό στον πόλεμο του Malvinas και αποχώρησε μετά από επτά χρόνια στην εξουσία.
Το μεταπολεμικό καθεστώς μαριονέτας κυβέρνησε και λεηλάτησε τη χώρα για μια δεκαετία πριν καταρρεύσει το 2001.
Ανατράπηκε από μια δημοφιλή εξέγερση.
Ωστόσο, αντικαταστάθηκε από καθεστώτα κεντροαριστερού (Kirchner-Fernandez), τα οποία κυβέρνησαν για το μεγαλύτερο μέρος μιας δεκαετίας (2003-15).
Τα νεοφιλελεύθερα καθεστώτα εισήλθαν σε κρίσεις και εκδιώχθηκαν από το αμερικανικό καθεστώς μαριονέτας (Macri) το 2015, το οποίο προχώρησε στην αντιστροφή των μεταρρυθμίσεων, στην ιδιωτικοποίηση της οικονομίας και στην υποταγή του κράτους σε αμερικανούς τραπεζίτες και κερδοσκόπους.
Μετά από δύο χρόνια στην εξουσία, το καθεστώς εξασθένησε, η οικονομία κατέρρευσε και εμφανίστηκε ένας άλλος κύκλος καταστολής και μαζικής διαμαρτυρίας.
Συμπέρασμα
Οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να εδραιώσουν τις αλλαγές καθεστώτων μεταξύ των μεγάλων χωρών με μαζικές οργανώσεις και στρατιωτικούς υποστηρικτές.
Η Ουάσινγκτον κατάφερε να ανατρέψει λαϊκά - εθνικά καθεστώτα στη Βραζιλία και την Αργεντινή.
Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου οι μαριονέτες έχουν αντιστραφεί.
Ενώ οι ΗΠΑ καταφεύγουν γενικά σε ένα ενιαίο «κομμάτι» (στρατιωτικά πραξικοπήματα και εισβολές) στις συντριπτικά μικρότερες και πιο ευάλωτες λαϊκές κυβερνήσεις, βασίζεται στη στρατηγική «πολλαπλών διαδρομών» σε σχέση με μεγάλες και πιο τρομερές χώρες.
Στις πρώτες περιπτώσεις, συνήθως η κλήση προς τον στρατό ή η αποστολή των ναυτικών είναι αρκετή για να μπει στην εκλογική δημοκρατία.
Στην τελευταία περίπτωση, οι ΗΠΑ βασίζονται σε μια στρατηγική πολλαπλών πληρεξούσιων, η οποία περιλαμβάνει ένα blitz μαζικής επικοινωνίας, την επισήμανση δημοκρατών ως δικτατορίες, εξτρεμιστές, διεφθαρμένους, απειλές για την ασφάλεια κλπ.
Καθώς η τάση ανεβαίνει, οι περιφερειακοί πελάτες και τα ευρωπαϊκά κράτη οργανώνονται για να στηρίξουν τις τοπικές μαριονέτες.
Οι διαδηλώσεις οδών και η βία που καταβάλλεται και οργανώνεται από την CIA αποσταθεροποιούν την οικονομία. οι επιχειρηματικές ελίτ μποϊκοτάρουν και παραλύουν την παραγωγή και τη διανομή...
Εκατομμύρια δαπανώνται για δωροδοκία δικαστών και στρατιωτικών αξιωματούχων.
Εάν η αλλαγή καθεστώτος μπορεί να επιτευχθεί από τοπικούς στρατιωτικούς σατράπες, οι ΗΠΑ αποφεύγουν την άμεση στρατιωτική παρέμβαση.
Όπου υπάρχει ισχυρή λαϊκή υποστήριξη για ένα δημοκρατικό καθεστώς, οι ΗΠΑ θα παράσχουν την ιδεολογική και στρατιωτική στήριξη για μαζική σφαγή, όπως συνέβη στην Αργεντινή.
Η επερχόμενη επίδειξη δύναμης στη Βενεζουέλα θα είναι μια περίπτωση αιματηρής αλλαγής καθεστώτος, καθώς οι ΗΠΑ θα πρέπει να δολοφονήσουν εκατοντάδες χιλιάδες για να καταστρέψουν τα εκατομμύρια που έχουν διαχρονικές και βαθιές δεσμεύσεις για τα κοινωνικά τους κέρδη, την πίστη τους στο έθνος και την αξιοπρέπειά τους.
Αντίθετα η μπουρζουαζία και οι οπαδοί τους μεταξύ των πολιτικών προδοτών θα επιδιώξουν να εκδικηθούν και να καταφύγουν στις πιο σφοδρές μορφές βίας προκειμένου να απομακρύνουν τους φτωχούς από τις κοινωνικές τους προόδους και τις αναμνήσεις τους για ελευθερία και αξιοπρέπεια.
Δεν είναι περίεργο το γεγονός ότι οι μάζες της Βενεζουέλας ζωντανεύουν για μια παρατεταμένη και αποφασιστική πάλη: όλα αυτά μπορούν να κερδηθούν ή να χαθούν σε αυτή την τελική αντιπαράθεση με την αυτοκρατορία και τις μαριονέτες της.
www.bankingnews.gr
Θα εξετάσουμε τις συνέπειες και τον αντίκτυπο της αμερικανικής παρέμβασης στη Βενεζουέλα τον περασμένο μισό αιώνα.
Στη συνέχεια θα εξετάσουμε την επιτυχία και την αποτυχία των αλλαγών του καθεστώτος από τις ΗΠΑ σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.
Βενεζουέλα: Αποτελέσματα και προοπτικές 1950-2019
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ, μέσω της CIA και του Πενταγώνου, έφεραν στην εξουσία αυταρχικά καθεστώτα στη Βενεζουέλα, την Κούβα, το Περού, τη Χιλή, τη Γουατεμάλα, τη Βραζιλία και πολλές άλλες χώρες.
Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, οι ΗΠΑ υποστήριξαν περίπου μια δεκαετία την μακρά στρατιωτική δικτατορία (Perez Jimenez) περίπου μεταξύ 1951-1958.
Η δικτατορία ανατράπηκε το 1958 και αντικαταστάθηκε από έναν συνασπισμό αριστερού κέντρου κατά τη διάρκεια μιας σύντομης ενδιάμεσης περιόδου.
Ακολούθως, οι ΗΠΑ ανασχημάτισαν την πολιτική της και αγκάλιασαν και προώθησαν τα κεντροδεξιά καθεστώτα υπό την ηγεσία των κοινωνικών και χριστιανών δημοκρατών, οι οποίοι εναλλάσσονταν για σχεδόν σαράντα χρόνια.
Στη δεκαετία του 1990, τα καθεστώτα των ΗΠΑ, τα οποία ήταν γεμάτα διαφθορά και αντιμετώπιζαν τις βαθύτερες κοινωνικοοικονομικές κρίσεις, αποκλείστηκαν από την εξουσία και αντικαταστάθηκαν από την ανεξάρτητη αντιιμπεριαλιστική κυβέρνηση υπό την ηγεσία του προέδρου Chavez.
Η ελεύθερη και δημοκρατική εκλογή του Προέδρου Chavez αντιστάθηκε και νίκησε πολλές «αλλαγές καθεστώτος» από τις ΗΠΑ κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες.
Μετά την εκλογή του Προέδρου Maduro, η Ουάσιγκτον προχώρησε σε νέες δολοπλοκίες για μια νέα αλλαγή καθεστώτος.
Η Ουάσινγκτον ξεκίνησε, με πλήρη γκάζι, ένα πραξικόπημα από το χειμώνα του 2019.
Το ιστορικό της παρέμβασης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα είναι ανάμεικτο: ένα μεσοπρόθεσμο στρατιωτικό πραξικόπημα διήρκεσε λιγότερο από μια δεκαετία.
Τα εκλεγμένα καθεστώτα που ήταν υπό την επιρροή των ΗΠΑ ήταν στην εξουσία για σαράντα χρόνια.
Η αντικατάστασής τους από μια εκλεγμένη αντιιμπεριαλιστική λαϊκιστική κυβέρνηση βρίσκεται στην εξουσία για σχεδόν 20 χρόνια.
Ένα βίαιο πραξικόπημα που κατευθύνεται από τις ΗΠΑ βρίσκεται πάλι προ των πυλών.
Η εμπειρία της Βενεζουέλας με τις «αλλαγές καθεστώτος» μιλάει για την ικανότητα των ΗΠΑ να ολοκληρώσουν τον μακροπρόθεσμο έλεγχο, εάν μπορούν να ανακατανείμουν τη βάση εξουσίας τους από μια στρατιωτική δικτατορία σε ένα εκλογικό καθεστώς χρηματοδοτούμενο μέσω της λεηλασίας του πετρελαίου με την υποστήριξη ενός αξιόπιστου στρατιωτικού και με την εναλλαγή των πολιτικών κομμάτων που δέχονται τις υποβολές της Ουάσινγκτον.
Τα καθεστώτα που επιβάλλουν οι ΗΠΑ χαρακτηρίζονται από ολιγαρχικές ελίτ, με μικρή επιχειρηματική ικανότητα, που ζουν από τα κρατικά έσοδα (έσοδα από το πετρέλαιο).
Δεσμευμένο στενά με τις ΗΠΑ, οι κυβερνώντες ελίτ δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν τη λαϊκή πίστη.
Τα καθεστώτα των πελατών εξαρτώνται από τη στρατιωτική δύναμη του Πενταγώνου - αλλά αυτή είναι και η αδυναμία τους.
Αλλαγή καθεστώτος στην περιφερειακή-ιστορική προοπτική
Η «κατασκευή» καθεστώτων είναι ένας βασικός στρατηγικός στόχος του αυτοκρατορικού κράτους των ΗΠΑ.
Τα αποτελέσματα ποικίλλουν με την πάροδο του χρόνου ανάλογα με την ικανότητα των ανεξάρτητων κυβερνήσεων να επιτύχουν στην οικοδόμηση εθνών.
Το αμερικανικό πραξικόπημα στη Γουατεμάλα διήρκεσε πάνω από εξήντα χρόνια - από το 1954 έως το 2019.
Παρόμοια επιτυχημένη αμερικανική επέμβαση συνέβη στον Παναμά, τη Γρενάδα, τη Δομινικανή Δημοκρατία και την Αϊτή. Όντας μικρές και φτωχές και με αδύναμες στρατιωτικές δυνάμεις, οι ΗΠΑ είναι πρόθυμες να εισβάλουν άμεσα και να καταλάβουν τις χώρες γρήγορα και με μικρό κόστος στις στρατιωτικές ζωές και το οικονομικό κόστος.
Στις παραπάνω χώρες, η Ουάσιγκτον κατάφερε να επιβάλει και να διατηρήσει κυβερνήσεις μαριονέτες για παρατεταμένες χρονικές περιόδους.
Στην περίπτωση της Ονδούρας, το Πεντάγωνο των ΗΠΑ μπόρεσε να ανατρέψει μια προοδευτική φιλελεύθερη δημοκρατική κυβέρνηση σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Ο στρατός της Ονδούρα ήταν υπό αμερικανική κατεύθυνση και ο εκλεγμένος πρόεδρος της χώρας Manual Zelaya εξαρτιόταν από μια άοπλη πλειοψηφία.
Μετά το επιτυχημένο πραξικόπημα, το καθεστώς μαριονέτα παρέμεινε κάτω από την αμερικανική κυριαρχία στην εξουσία για μια δεκαετία.
Η Χιλή ήταν υπό την αμερικανική κυριαρχία για το καλύτερο μέρος του 20ού αιώνα με μια σύντομη ανάπαυλα κατά τη διάρκεια μιας κυβέρνησης Λαϊκού Μετώπου μεταξύ 1937-41 και μιας δημοκρατικής σοσιαλιστικής κυβέρνησης μεταξύ 1970-73.
Ο αμερικανικός στρατός οργάνωσε το πραξικόπημα το 1973 επέβαλε τη δικτατορία του Pinochet, η οποία διήρκεσε δεκαεπτά χρόνια.
Μετά ακολούθησε μια εκλεγμένη κυβέρνηση που συνέχισε το φιλελεύθερο πρόγραμμα του Pinochet-ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της ανατροπής όλων των λαϊκών και κοινωνικών μεταρρυθμίσεων.
Με μια λέξη, η Χιλή παρέμεινε στην πολιτική τροχιά των ΗΠΑ για το μεγαλύτερο μέρος του μισού αιώνα.
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι πρόσφατα η Χιλή ακολούθησε τις αμερικανικές εντολές που ζητούσαν την ανατροπή του προέδρου της Βενεζουέλας Maduro.
Η κλασική περίπτωση μιας επιτυχημένης ήττας ενός καθεστώτος είναι η Κούβα, η οποία έδιωξε τον «αμερικανικό πελάτη» τη δικτατορία του Batista και προχώρησε με επιτυχία στην απόκρουση της εισβολής της CIA και του οικονομικού αποκλεισμού για περισσότερο από μισό αιώνα σήμερα).
Η ήττα των ΗΠΑ στην Κούβα ήταν αποτέλεσμα της απόφασης της ηγεσίας του Castro να οπλίσει τον λαό, να απαλλοτριώσει και να πάρει τον έλεγχο των εχθρικών αμερικανικών και πολυεθνικών εταιρειών και να δημιουργήσει στρατηγικούς συμμάχους στο εξωτερικό - την ΕΣΣΔ, την Κίνα και πιο πρόσφατα τη Βενεζουέλα.
Αντίθετα, ένα αμερικανικό στρατιωτικό πραξικόπημα στη Βραζιλία (1964) έμεινε στην εξουσία για πάνω από δύο δεκαετίες, προτού η εκλογική πολιτική αποκατασταθεί εν μέρει κάτω από την ελίτ της ηγεσίας.
Είκοσι χρόνια αποτυχημένων νεοφιλελεύθερων οικονομικών πολιτικών οδήγησαν στην εκλογή του κοινωνικού μεταρρυθμιστικού Κόμματος Εργαζομένων (WP), το οποίο προχώρησε στην εφαρμογή εκτεταμένων προγραμμάτων καταπολέμησης της φτώχειας στο πλαίσιο των νεοφιλελεύθερων πολιτικών.
Μετά από μια δεκαετία κοινωνικών μεταρρυθμίσεων και μια σχετικά ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, το WP υπέκυψε σε ύφεση της οικονομίας εξαρτώμενης από τα βασικά προϊόντα και ενός εχθρικού κράτους (δηλαδή δικαστικής και στρατιωτικής) και αντικαταστάθηκε από ένα ζευγάρι ακροδεξιών καθεστώτων υπό την επιρροή των ΗΠΑ που λειτουργούσε υπό την κατεύθυνση της Wall Street και του Πενταγώνου.
Οι ΗΠΑ παρενέβησαν συχνά στη Βολιβία, υποστηρίζοντας στρατιωτικά πραξικοπήματα και καθεστώτα έναντι βραχυπρόθεσμων εθνικών εκλεγμένων καθεστώτων (1954, 1970 και 2001).
Το 2005, μια λαϊκή εξέγερση οδήγησε σε ελεύθερες εκλογές και στην εκλογή του Evo Morales.
Από το 2005 έως το 2019 (η σημερινή περίοδος) ο Πρόεδρος Morales ηγείται μιας μετριοπαθούς αριστερής αντι-ιμπεριαλιστική κυβέρνηση.
Οι ανεπιτυχείς προσπάθειες των ΗΠΑ για την ανατροπή της κυβέρνησης Morales ήταν αποτέλεσμα πολλών παραγόντων: ο Morales οργάνωσε και κινητοποίησε έναν συνασπισμό αγροτών και εργαζομένων (ειδικά ανθρακωρύχους και αγρότες της κόκας).
Εξασφάλισε την αφοσίωση των στρατιωτικών, απομάκρυνε τις «υπηρεσίες βοήθειας» των ΗΠΑ για τον Δούρειο Άλογο και επέκτεινε τον έλεγχο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και προώθησε τους δεσμούς με την αγροτική επιχείρηση.
Ο συνδυασμός μιας ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής, μιας μικτής οικονομίας, της υψηλής ανάπτυξης και των μετριοπαθών μεταρρυθμίσεων, εξουδετέρωσαν την οικοδόμηση των ΗΠΑ.
Δεν είναι έτσι η περίπτωση στην Αργεντινή.
Μετά από ένα αιματηρό πραξικόπημα (1976), το οποίο οι Αμερικανοί υποστήριξαν και στη διάρκεια του οποίου δολοφονήθηκαν 30.000 πολίτες, ο στρατός νικήθηκε από τον βρετανικό στρατό στον πόλεμο του Malvinas και αποχώρησε μετά από επτά χρόνια στην εξουσία.
Το μεταπολεμικό καθεστώς μαριονέτας κυβέρνησε και λεηλάτησε τη χώρα για μια δεκαετία πριν καταρρεύσει το 2001.
Ανατράπηκε από μια δημοφιλή εξέγερση.
Ωστόσο, αντικαταστάθηκε από καθεστώτα κεντροαριστερού (Kirchner-Fernandez), τα οποία κυβέρνησαν για το μεγαλύτερο μέρος μιας δεκαετίας (2003-15).
Τα νεοφιλελεύθερα καθεστώτα εισήλθαν σε κρίσεις και εκδιώχθηκαν από το αμερικανικό καθεστώς μαριονέτας (Macri) το 2015, το οποίο προχώρησε στην αντιστροφή των μεταρρυθμίσεων, στην ιδιωτικοποίηση της οικονομίας και στην υποταγή του κράτους σε αμερικανούς τραπεζίτες και κερδοσκόπους.
Μετά από δύο χρόνια στην εξουσία, το καθεστώς εξασθένησε, η οικονομία κατέρρευσε και εμφανίστηκε ένας άλλος κύκλος καταστολής και μαζικής διαμαρτυρίας.
Συμπέρασμα
Οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να εδραιώσουν τις αλλαγές καθεστώτων μεταξύ των μεγάλων χωρών με μαζικές οργανώσεις και στρατιωτικούς υποστηρικτές.
Η Ουάσινγκτον κατάφερε να ανατρέψει λαϊκά - εθνικά καθεστώτα στη Βραζιλία και την Αργεντινή.
Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου οι μαριονέτες έχουν αντιστραφεί.
Ενώ οι ΗΠΑ καταφεύγουν γενικά σε ένα ενιαίο «κομμάτι» (στρατιωτικά πραξικοπήματα και εισβολές) στις συντριπτικά μικρότερες και πιο ευάλωτες λαϊκές κυβερνήσεις, βασίζεται στη στρατηγική «πολλαπλών διαδρομών» σε σχέση με μεγάλες και πιο τρομερές χώρες.
Στις πρώτες περιπτώσεις, συνήθως η κλήση προς τον στρατό ή η αποστολή των ναυτικών είναι αρκετή για να μπει στην εκλογική δημοκρατία.
Στην τελευταία περίπτωση, οι ΗΠΑ βασίζονται σε μια στρατηγική πολλαπλών πληρεξούσιων, η οποία περιλαμβάνει ένα blitz μαζικής επικοινωνίας, την επισήμανση δημοκρατών ως δικτατορίες, εξτρεμιστές, διεφθαρμένους, απειλές για την ασφάλεια κλπ.
Καθώς η τάση ανεβαίνει, οι περιφερειακοί πελάτες και τα ευρωπαϊκά κράτη οργανώνονται για να στηρίξουν τις τοπικές μαριονέτες.
Οι διαδηλώσεις οδών και η βία που καταβάλλεται και οργανώνεται από την CIA αποσταθεροποιούν την οικονομία. οι επιχειρηματικές ελίτ μποϊκοτάρουν και παραλύουν την παραγωγή και τη διανομή...
Εκατομμύρια δαπανώνται για δωροδοκία δικαστών και στρατιωτικών αξιωματούχων.
Εάν η αλλαγή καθεστώτος μπορεί να επιτευχθεί από τοπικούς στρατιωτικούς σατράπες, οι ΗΠΑ αποφεύγουν την άμεση στρατιωτική παρέμβαση.
Όπου υπάρχει ισχυρή λαϊκή υποστήριξη για ένα δημοκρατικό καθεστώς, οι ΗΠΑ θα παράσχουν την ιδεολογική και στρατιωτική στήριξη για μαζική σφαγή, όπως συνέβη στην Αργεντινή.
Η επερχόμενη επίδειξη δύναμης στη Βενεζουέλα θα είναι μια περίπτωση αιματηρής αλλαγής καθεστώτος, καθώς οι ΗΠΑ θα πρέπει να δολοφονήσουν εκατοντάδες χιλιάδες για να καταστρέψουν τα εκατομμύρια που έχουν διαχρονικές και βαθιές δεσμεύσεις για τα κοινωνικά τους κέρδη, την πίστη τους στο έθνος και την αξιοπρέπειά τους.
Αντίθετα η μπουρζουαζία και οι οπαδοί τους μεταξύ των πολιτικών προδοτών θα επιδιώξουν να εκδικηθούν και να καταφύγουν στις πιο σφοδρές μορφές βίας προκειμένου να απομακρύνουν τους φτωχούς από τις κοινωνικές τους προόδους και τις αναμνήσεις τους για ελευθερία και αξιοπρέπεια.
Δεν είναι περίεργο το γεγονός ότι οι μάζες της Βενεζουέλας ζωντανεύουν για μια παρατεταμένη και αποφασιστική πάλη: όλα αυτά μπορούν να κερδηθούν ή να χαθούν σε αυτή την τελική αντιπαράθεση με την αυτοκρατορία και τις μαριονέτες της.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών