![Dalio: Στο εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ – Κίνας οι εξελίξεις είναι απρόβλεπτες – Ο νικητής θα τα πάρει όλα](https://www.bankingnews.gr/media/k2/items/cache/0ccd6d6580d9aa1543259f4c3792350a_XL.jpg)
Μία σύγκριση της τρέχουσας σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας με τις συγκρούσεις λίγο πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο
Σύγκριση της τρέχουσας σύγκρουσης ΗΠΑ και Κίνα με παρόμοιες που έχουν υπάρξει στο παρελθόν πραγματοποιεί ο Ray Dalio, πρόεδρος της Bridgewater Associates.
Ο επικεφαλής του κορυφαίου hedge fund, τονίζει ότι οι εμπορικοί πόλεμοι στη δεκαετία του ’30 οδήγησαν σε πόλεμο, κάτι που πιθανώς δεν θα συμβεί με την τρέχουσα «κόντρα» αλλά καλό θα είναι να εξετασθούν και τα ιστορικά παραδείγματα προκειμένου να εξαχθούν όσο το δυνατόν πιο ασφαλή συμπεράσματα.
Όπως επισημαίνει «Ενώ ο σκοπός αυτού του κεφαλαίου ήταν να εξετάσει το χρέος και τις οικονομικές συνθήκες στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη δεκαετία του 1930, οι σχέσεις μεταξύ οικονομικών συνθηκών και πολιτικών συνθηκών, τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων χωρών δεν μπορεί να αγνοηθεί επειδή η οικονομία και η γεωπολιτική ήταν πολύ αλληλένδετα τότε.
Το σημαντικότερο είναι ότι η Γερμανία και η Ιαπωνία είχαν εσωτερικές συγκρούσεις στο εσωτερικό τους, που οδήγησαν στην εκλογή πιο λαϊκίστικους, αυταρχικούς, εθνικιστικούς και μιλιταριστικούς ηγέτες στους οποίους οι δημοκρατίες για την κακή διαχείριση των οικονομιών τους.
Αντιμετώπισαν επίσης εξωτερικές οικονομικές και στρατιωτικές συγκρούσεις, καθώς αυτές οι χώρες έγιναν αντίπαλοι τόσο σε οικονομικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο.
Η υπόθεση είναι επίσης ένα καλό παράδειγμα της παγίδας του Θουκυδίδη - όπου οι αντιπαλότητες μεταξύ των χωρών οδηγούν σε πολέμους για να διαπιστωθεί ποια χώρα είναι πιο ισχυρή, και στη συνέχεια ακολουθούν περίοδοι ειρήνης στις οποίες οι κυρίαρχες δυνάμεις καθορίζουν τους κανόνες.
Για να μπορέσω να μεταφέρω την εικόνα στη δεκαετία του 1930, θα ξεκινήσω γρήγορα τις γεωπολιτικές επισημάνσεις του τι συνέβη από το 1930 μέχρι την επίσημη έναρξη του πολέμου στην Ευρώπη το 1939 και τον βομβαρδισμό του Pearl Harbor το 1941.
Ενώ το 1939 και 1941 είναι γνωστά ως η επίσημη έναρξη των πολέμων στην Ευρώπη και τον Ειρηνικό, οι πόλεμοι ξεκίνησαν περίπου 10 χρόνια πριν, καθώς οι οικονομικές συγκρούσεις που αρχικά περιορίστηκαν σταδιακά αυξήθηκαν στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Καθώς η Γερμανία και η Ιαπωνία έγιναν πιο επεκτατικές οικονομικές και στρατιωτικές δυνάμεις, ανταγωνίζονταν όλο και περισσότερο με το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και τη Γαλλία τόσο για πόρους όσο και για επιρροή στις περιοχές. Αυτό τελικά οδήγησε στον πόλεμο, που κατέληξε στο να καταστεί σαφές ποια χώρα (οι Ηνωμένες Πολιτείες) είχε την εξουσία να υπαγορεύει τη νέα παγκόσμια τάξη. Αυτό έχει οδηγήσει σε μια περίοδο ειρήνης κάτω από αυτή την παγκόσμια τάξη και θα συνεχιστεί μέχρι να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία.
Πιο συγκεκριμένα:
• Το 1930, με τους δασμούς Smoot-Hawley ξεκίνησε εμπορικός πόλεμος.
• Το 1931, οι πόροι της Ιαπωνίας ήταν ανεπαρκείς και η φτώχεια έγινε σοβαρή, και έτσι εισέβαλε στη Μαντζουρία, για να αποκτήσει φυσικούς πόρους.
Οι ΗΠΑ θέλησαν να διατηρήσουν την Κίνα ελεύθερη από ιαπωνικό έλεγχο, ενώ παράλληλα η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ είχαν σημαντικές συναλλαγές μεταξύ τους.
• Το 1931, η ύφεση στην Ιαπωνία ήταν τόσο σοβαρή που οδήγησε την Ιαπωνία να συνδέσει το νόμισμά της με τον χρυσό, οδηγώντας τόσο στην υποτίμηση του γιεν (που υποτιμήθηκε σε μεγάλο βαθμό) όσο και στις μεγάλες δημοσιονομικές και νομισματικές επεκτάσεις που οδήγησαν την Ιαπωνία να είναι η πρώτη χώρα που βιώνει την ανάκαμψη και την ισχυρή ανάπτυξη (η οποία διήρκεσε μέχρι το 1937).
• Το 1932, υπήρξαν εσωτερικές συγκρούσεις στην Ιαπωνία, οι οποίες οδήγησαν σε αποτυχημένο πραξικόπημα και μαζική έξαρση του δεξιού εθνικισμού και του μιλιταρισμού.
Κατά την περίοδο 1931-1937, ο στρατός ανέλαβε τον έλεγχο της κυβέρνησης και αύξησε την εντολή της οικονομίας από την κορυφή προς τα κάτω.
• Το 1933, ο Χίτλερ ήρθε στην εξουσία στη Γερμανία ως λαϊκιστής που υποσχέθηκε να ασκήσει τον έλεγχο της κακής οικονομίας, να φέρει τάξη στο πολιτικό χάος της δημοκρατίας της εποχής και να πολεμήσει τους κομμουνιστές.
Μέσα σε μόλις δύο μήνες από την κατάκτηση της καγκελαρίας, ήταν σε θέση να πάρει τον πλήρη έλεγχο, χρησιμοποιώντας τη δικαιολογία της εθνικής ασφάλειας, πέρασε νόμο, μέσω του οποίου απέκτησε απεριόριστες δυνάμεις.
Αποχώρησε από την Κοινωνία των Εθνών και απέκτησε τον έλεγχο των ΜΜΕ.
Για να δημιουργήσει μια ισχυρή οικονομία και να προσπαθήσει να φέρει την ευημερία στους ανθρώπους, δημιούργησε μια οικονομία που στηρίζονταν στις εντολές της κεντρικής εξουσίας.
Για παράδειγμα, ο Χίτλερ ασχολήθηκε με τη δημιουργία της Volkswagen για να κατασκευάσει ένα πιο προσιτό αυτοκίνητο και ξεκίνησε την κατασκευή του εθνικού γερμανικού αυτοκινητοδρόμου.
• Την ίδια στιγμή, η Ιαπωνία έγινε όλο και πιο ισχυρή, οικοδομώντας ένα στρατιωτικό βιομηχανικό συγκρότημα, με τους στρατιωτικούς να προστατεύουν τις βάσεις τους στην Ανατολική Ασία και τη Βόρεια Κίνα και να επεκτείνουν τους ελέγχους τους σε άλλες περιοχές.
• Η Γερμανία ενισχύθηκε επίσης με την οικοδόμηση του στρατιωτικού βιομηχανικού συγκροτήματος και με στόχο να επεκτείνει και να διεκδικήσει γειτονικές εκτάσεις.
• Το 1934, υπήρξε έντονος λιμός σε μέρη της Ιαπωνίας, προκαλώντας ακόμα πιο πολιτικές αναταράξεις και ενισχύοντας το δεξιό στρατιωτικό και εθνικιστικό κίνημα. Επειδή η ελεύθερη αγορά δεν δούλευε για τον λαό, αυτό οδήγησε στην ενίσχυση της οικονομίας διοίκησης.
• Το 1936, η Γερμανία ανέλαβε τη στρατιωτική επανάσταση της Ρηνανίας και, το 1938, συνέδεσε την Αυστρία.
• Το 1936, η Ιαπωνία υπέγραψε σύμφωνο με τη Γερμανία.
• Το 1936-37, η Fed υποχώρησε, γεγονός που προκάλεσε την αποδυνάμωση της εύθραυστης οικονομίας και αποδυναμώθηκαν άλλες μεγάλες οικονομίες.
• Το 1937, η ιαπωνική κατοχή της Κίνας εξαπλώθηκε και ξεκίνησε ο δεύτερος σινο-ιαπωνικός πόλεμος. Οι Ιάπωνες ανέλαβαν διάφορες πόλεις της Κίνας, σκοτώνοντας περίπου 200.000 Κινέζους.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν στην κυβέρνηση Chiang Kai-shek της Κίνας μαχητικά αεροσκάφη και πιλότους για να πολεμήσουν τους Ιάπωνες, τοποθετώντας έτσι ένα δάκτυλο στον πόλεμο.
• Το 1939, η Γερμανία εισέβαλε στην Πολωνία και ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος στην Ευρώπη ξεκίνησε επίσημα.
• Το 1940, η Γερμανία κατέλαβε τη Δανία, τη Νορβηγία, τις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και τη Γαλλία.
• Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι περισσότερες εταιρείες στη Γερμανία και την Ιαπωνία παρέμειναν δημόσιες, αλλά η παραγωγή τους ελέγχθηκε από τις αντίστοιχες κυβερνήσεις τους για την υποστήριξη του πολέμου.
• Το 1940, ο Henry Stimson έγινε υπουργός πολέμων των ΗΠΑ.
Χρησιμοποιούσε όλο και περισσότερο επιθετικές οικονομικές κυρώσεις εναντίον της Ιαπωνίας, με αποκορύφωμα τον νόμο περί ελέγχου των εξαγωγών της 2ας Ιουλίου 1940.
Τον Οκτώβριο, επιτάχυνε το εμπάργκο, περιορίζοντας "όλους τους σίδηρο και χάλυβα σε προορισμούς εκτός της Βρετανίας και των εθνών του δυτικού ημισφαιρίου".
• Ξεκίνησαν το Σεπτέμβριο του 1940, για να αποκτήσουν περισσότερους πόρους και να επωφεληθούν από την ευρωπαϊκή ανησυχία για τον πόλεμο στην ήπειρό τους, η Ιαπωνία εισέβαλε σε αρκετές αποικίες στη Νοτιοανατολική Ασία, ξεκινώντας από τη γαλλική Ινδοκίνα.
Το 1941, η Ιαπωνία επέκτεινε την έκτασή της προχωρώντας σε κατάσχεση αποθεμάτων πετρελαίου στις ολλανδικές ανατολικές Ινδίες.
• Στη συνέχεια, η Ιαπωνία κατείχε μια ναυτική βάση κοντά στην πρωτεύουσα των Φιλιππίνων, τη Μανίλα. Αυτό απειλούσε μια επίθεση στις Φιλιππίνες, η οποία τότε ήταν ένα αμερικανικό προτεκτοράτο.
• Το 1941, για να βοηθήσουν τους Συμμάχους χωρίς να εισέλθουν πλήρως στον πόλεμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν την πολιτική Lend-Lease.
Σύμφωνα με αυτή την πολιτική, οι Ηνωμένες Πολιτείες έστειλαν δωρεάν το πετρέλαιο, τα τρόφιμα και τα όπλα στα σχολεία των Συμμαχικών.
Η βοήθεια αυτή ανήλθε σε 650 δισεκατομμύρια δολάρια σε σημερινά δολάρια σήμερα.
• Το καλοκαίρι του 1941, ο Αμερικανός πρόεδρος Roosevelt διέταξε το πάγωμα όλων των ιαπωνικών περιουσιακών στοιχείων στις Ηνωμένες Πολιτείες και απαγόρευσε όλες τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ιαπωνία.
Η Ιαπωνία υπολόγισε ότι θα ήταν εκτός πετρελαίου σε δύο χρόνια.
• Τον Δεκέμβριο του 1941, η Ιαπωνία επιτέθηκε στο Περλ Χάρμπορ και βρετανικές και ολλανδικές αποικίες στην Ασία. Αν και δεν είχε σχέδιο να κερδίσει τον πόλεμο, ήθελε να καταστρέψει τον Στόλο του Ειρηνικού που απειλούσε την Ιαπωνία.
Η Ιαπωνία δήθεν πίστευε επίσης ότι οι ΗΠΑ αποδυναμώθηκαν τόσο από την καταπολέμηση ενός πολέμου σε δύο μέτωπα (Ευρώπη και ΗΠΑ) όσο και από το πολιτικό της σύστημα.
Η Ιαπωνία θεωρούσε ότι ο ολοκληρωτισμός και η διοίκηση του στρατιωτικού βιομηχανικού συγκροτήματος προσέγγισης της χώρας τους και της Γερμανίας ήταν ανώτερες από την ατομικιστική / καπιταλιστική προσέγγιση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οικονομίες σε πόλεμο
Ο οικονομικός / γεωπολιτικός κύκλος των οικονομικών συγκρούσεων που οδηγούν σε στρατιωτικές συγκρούσεις εντός και μεταξύ αναδυόμενων ισχυρών χωρών και εδραιωμένων ισχυρών χωρών είναι προφανής σε όλους όσους μελετούν την ιστορία. Το έχουν περιγράψει οι ιστορικοί, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις στέκονται περισσότερο στα γεωπολιτικά ζητήματα και λιγότερο στα οικονομία.
Όταν 1) στις χώρες υπάρχουν οικονομικές συγκρούσεις μεταξύ του πλούσιου / καπιταλιστικού / πολιτικού δικαιώματος και του φτωχού / προλεταριάτου / πολιτικού αριστερού που οδηγούν σε συγκρούσεις που οδηγούν στην εξουσία λαϊκιστικών, αυταρχικών, εθνικιστικών και στρατιωτικών ηγετών, ενώ συγχρόνως,
2) μεταξύ των χωρών υπάρχουν συγκρούσεις που προκύπτουν από συγκριτικά ισχυρές οικονομικές και στρατιωτικές δυνάμεις, οι σχέσεις μεταξύ οικονομικών και πολιτικών γίνονται ιδιαίτερα αλληλένδετες - και οι πιθανότητες των διασπαστικών συγκρούσεων (π.χ. πολέμοι) γίνονται πολύ υψηλότερες από τις κανονικές.
Με άλλα λόγια οι οικονομικές αντιπαλότητες εντός και μεταξύ των χωρών οδηγούν συχνά σε μάχες, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιες οντότητες είναι πιο ισχυρές.
Σε αυτές τις περιόδους, έχουμε οικονομίες πολέμου, και μετά από αυτές, οι αγορές, οι οικονομίες και η γεωπολιτική βιώνουν όλα τα επεισόδια.
Αυτό που συμβαίνει κατά τη διάρκεια των πολέμων και ως αποτέλεσμα των πολέμων έχει τεράστιες επιπτώσεις σε ποια νομίσματα, ποια χρέη, ποιες μετοχές και ποιες οικονομίες αξίζουν αυτό και, σε βάθος, το σύνολο του κοινωνικοπολιτικού ιστού.
Στο μεγαλύτερο επίπεδο της εικόνας, οι περιόδους του πολέμου ακολουθούνται από περιόδους ειρήνης στις οποίες η κυρίαρχη εξουσία / εξουσίες παίρνουν τους κανόνες, επειδή κανείς δεν μπορεί να τους αγωνιστεί. Αυτό συνεχίζεται μέχρις ότου αρχίσει ξανά ο κύκλος (εξαιτίας της εμφάνισης μιας αντίπαλης δύναμης).
Η εκτίμηση αυτού του μεγάλου οικονομικού / γεωπολιτικού κύκλου που οδηγεί τις ανοδικές τάσεις και τις μειώσεις των αυτοκρατοριών και των αποθεματικών νομισμάτων τους απαιτεί ένα πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (250 ετών), το οποίο θα αναφερθώ εν συντομία εδώ και λεπτομερέστερα σε μια μελλοντική έκθεση.
Συνήθως, αν και όχι πάντα, σε περιόδους οικονομικής αντιπαλότητας, τα συναισθήματα τρέχουν ψηλά, λαϊκιστές ηγέτες που τείνουν να προτιμούν ανταγωνιστικά μονοπάτια, εκλέγονται ή έρχονται στην εξουσία και συμβαίνουν πόλεμοι.
Ωστόσο, αυτό δεν συμβαίνει πάντα.
Η ιστορία έχει δείξει ότι μέσα στο χρόνο, υπάρχουν δύο ευρείς τύποι σχέσεων και ότι αυτό που συμβαίνει εξαρτάται από τον τύπο της σχέσης που υπάρχει.
Οι δύο τύποι σχέσεων είναι:
α) Συνεταιριστικές-ανταγωνιστικές σχέσεις στις οποίες τα κόμματα λαμβάνουν υπόψη το τι είναι πραγματικά σημαντικό για το άλλο και προσπαθούν να τα δίνουν σε αντάλλαγμα για αυτό που θέλουν περισσότερο.
Σε αυτό το είδος σχέσης win-win, υπάρχουν συχνά σκληρές διαπραγματεύσεις που γίνονται με σεβασμό και προσοχή, όπως δύο φιλικοί έμποροι σε ένα παζάρι ή δύο φιλικές ομάδες στο γήπεδο.
β) Αμοιβαία απειλητικές σχέσεις στις οποίες τα κόμματα σκέφτονται πώς μπορούν να βλάψουν το άλλο και να ανταλλάξουν επώδυνες πράξεις με την ελπίδα να αναγκάσουν τον άλλο να βρεθεί σε φόβο έτσι ώστε να νικήσουν.
Σε αυτό το είδος σχέσης χαμένοι-χάνουν αλληλεπιδρούν μέσω του "πολέμου" παρά μέσω της "διαπραγμάτευσης".
Κάθε πλευρά μπορεί να ωθήσει τη δεύτερη διαδρομή (απειλώντας τον πόλεμο, να χάσει-χάσει) στην άλλη πλευρά, αλλά χρειάζεται και οι δύο πλευρές για να κατεβεί το συνεταιριστικό μονοπάτι win-win. Και οι δύο πλευρές θα ακολουθήσουν αναπόφευκτα την ίδια προσέγγιση.
Στο πίσω μέρος των μυαλών όλων των κομμάτων, ανεξάρτητα από ποια διαδρομή θα επιλέξουν, θα πρέπει να είναι οι σχετικές δυνάμεις τους.
Στην πρώτη περίπτωση, κάθε κόμμα θα πρέπει να συνειδητοποιήσει τι θα μπορούσε να αναγκάσει το άλλο και να εκτιμήσει την ποιότητα της ανταλλαγής χωρίς να πάρει υπερβολική πίεση, ενώ στη δεύτερη περίπτωση τα μέρη πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η εξουσία θα καθορίζεται από τις σχετικές ικανότητες των μερών να υπομείνουν πόνο όσο και οι σχετικές ικανότητές τους να το επιφέρουν. Όταν δεν είναι ξεκάθαρο πόση δύναμη πρέπει να ανταμείβει και να τιμωρεί την άλλη πλευρά διότι υπάρχουν πολλοί μη δοκιμασμένοι τρόποι, το πρώτο μονοπάτι είναι ο ασφαλέστερος τρόπος.
Από την άλλη πλευρά, ο δεύτερος τρόπος θα καταστήσει σαφές - μέσα από την κόλαση του πολέμου - ποιο κόμμα κυριαρχεί και ποιος θα πρέπει να είναι υποτακτικός.
Γι 'αυτό, μετά από πολέμους, υπάρχουν συνήθως εκτεταμένες περίοδοι ειρήνης με την κυρίαρχη χώρα να καθορίζει τους κανόνες και τις άλλες χώρες να τους ακολουθούν για το χρόνο που χρειάζεται ο κύκλος να συμβεί ξανά.
www.bankingnews.gr
Ο επικεφαλής του κορυφαίου hedge fund, τονίζει ότι οι εμπορικοί πόλεμοι στη δεκαετία του ’30 οδήγησαν σε πόλεμο, κάτι που πιθανώς δεν θα συμβεί με την τρέχουσα «κόντρα» αλλά καλό θα είναι να εξετασθούν και τα ιστορικά παραδείγματα προκειμένου να εξαχθούν όσο το δυνατόν πιο ασφαλή συμπεράσματα.
Όπως επισημαίνει «Ενώ ο σκοπός αυτού του κεφαλαίου ήταν να εξετάσει το χρέος και τις οικονομικές συνθήκες στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη δεκαετία του 1930, οι σχέσεις μεταξύ οικονομικών συνθηκών και πολιτικών συνθηκών, τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων χωρών δεν μπορεί να αγνοηθεί επειδή η οικονομία και η γεωπολιτική ήταν πολύ αλληλένδετα τότε.
Το σημαντικότερο είναι ότι η Γερμανία και η Ιαπωνία είχαν εσωτερικές συγκρούσεις στο εσωτερικό τους, που οδήγησαν στην εκλογή πιο λαϊκίστικους, αυταρχικούς, εθνικιστικούς και μιλιταριστικούς ηγέτες στους οποίους οι δημοκρατίες για την κακή διαχείριση των οικονομιών τους.
Αντιμετώπισαν επίσης εξωτερικές οικονομικές και στρατιωτικές συγκρούσεις, καθώς αυτές οι χώρες έγιναν αντίπαλοι τόσο σε οικονομικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο.
Η υπόθεση είναι επίσης ένα καλό παράδειγμα της παγίδας του Θουκυδίδη - όπου οι αντιπαλότητες μεταξύ των χωρών οδηγούν σε πολέμους για να διαπιστωθεί ποια χώρα είναι πιο ισχυρή, και στη συνέχεια ακολουθούν περίοδοι ειρήνης στις οποίες οι κυρίαρχες δυνάμεις καθορίζουν τους κανόνες.
Για να μπορέσω να μεταφέρω την εικόνα στη δεκαετία του 1930, θα ξεκινήσω γρήγορα τις γεωπολιτικές επισημάνσεις του τι συνέβη από το 1930 μέχρι την επίσημη έναρξη του πολέμου στην Ευρώπη το 1939 και τον βομβαρδισμό του Pearl Harbor το 1941.
Ενώ το 1939 και 1941 είναι γνωστά ως η επίσημη έναρξη των πολέμων στην Ευρώπη και τον Ειρηνικό, οι πόλεμοι ξεκίνησαν περίπου 10 χρόνια πριν, καθώς οι οικονομικές συγκρούσεις που αρχικά περιορίστηκαν σταδιακά αυξήθηκαν στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Καθώς η Γερμανία και η Ιαπωνία έγιναν πιο επεκτατικές οικονομικές και στρατιωτικές δυνάμεις, ανταγωνίζονταν όλο και περισσότερο με το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και τη Γαλλία τόσο για πόρους όσο και για επιρροή στις περιοχές. Αυτό τελικά οδήγησε στον πόλεμο, που κατέληξε στο να καταστεί σαφές ποια χώρα (οι Ηνωμένες Πολιτείες) είχε την εξουσία να υπαγορεύει τη νέα παγκόσμια τάξη. Αυτό έχει οδηγήσει σε μια περίοδο ειρήνης κάτω από αυτή την παγκόσμια τάξη και θα συνεχιστεί μέχρι να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία.
Πιο συγκεκριμένα:
• Το 1930, με τους δασμούς Smoot-Hawley ξεκίνησε εμπορικός πόλεμος.
• Το 1931, οι πόροι της Ιαπωνίας ήταν ανεπαρκείς και η φτώχεια έγινε σοβαρή, και έτσι εισέβαλε στη Μαντζουρία, για να αποκτήσει φυσικούς πόρους.
Οι ΗΠΑ θέλησαν να διατηρήσουν την Κίνα ελεύθερη από ιαπωνικό έλεγχο, ενώ παράλληλα η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ είχαν σημαντικές συναλλαγές μεταξύ τους.
• Το 1931, η ύφεση στην Ιαπωνία ήταν τόσο σοβαρή που οδήγησε την Ιαπωνία να συνδέσει το νόμισμά της με τον χρυσό, οδηγώντας τόσο στην υποτίμηση του γιεν (που υποτιμήθηκε σε μεγάλο βαθμό) όσο και στις μεγάλες δημοσιονομικές και νομισματικές επεκτάσεις που οδήγησαν την Ιαπωνία να είναι η πρώτη χώρα που βιώνει την ανάκαμψη και την ισχυρή ανάπτυξη (η οποία διήρκεσε μέχρι το 1937).
• Το 1932, υπήρξαν εσωτερικές συγκρούσεις στην Ιαπωνία, οι οποίες οδήγησαν σε αποτυχημένο πραξικόπημα και μαζική έξαρση του δεξιού εθνικισμού και του μιλιταρισμού.
Κατά την περίοδο 1931-1937, ο στρατός ανέλαβε τον έλεγχο της κυβέρνησης και αύξησε την εντολή της οικονομίας από την κορυφή προς τα κάτω.
• Το 1933, ο Χίτλερ ήρθε στην εξουσία στη Γερμανία ως λαϊκιστής που υποσχέθηκε να ασκήσει τον έλεγχο της κακής οικονομίας, να φέρει τάξη στο πολιτικό χάος της δημοκρατίας της εποχής και να πολεμήσει τους κομμουνιστές.
Μέσα σε μόλις δύο μήνες από την κατάκτηση της καγκελαρίας, ήταν σε θέση να πάρει τον πλήρη έλεγχο, χρησιμοποιώντας τη δικαιολογία της εθνικής ασφάλειας, πέρασε νόμο, μέσω του οποίου απέκτησε απεριόριστες δυνάμεις.
Αποχώρησε από την Κοινωνία των Εθνών και απέκτησε τον έλεγχο των ΜΜΕ.
Για να δημιουργήσει μια ισχυρή οικονομία και να προσπαθήσει να φέρει την ευημερία στους ανθρώπους, δημιούργησε μια οικονομία που στηρίζονταν στις εντολές της κεντρικής εξουσίας.
Για παράδειγμα, ο Χίτλερ ασχολήθηκε με τη δημιουργία της Volkswagen για να κατασκευάσει ένα πιο προσιτό αυτοκίνητο και ξεκίνησε την κατασκευή του εθνικού γερμανικού αυτοκινητοδρόμου.
• Την ίδια στιγμή, η Ιαπωνία έγινε όλο και πιο ισχυρή, οικοδομώντας ένα στρατιωτικό βιομηχανικό συγκρότημα, με τους στρατιωτικούς να προστατεύουν τις βάσεις τους στην Ανατολική Ασία και τη Βόρεια Κίνα και να επεκτείνουν τους ελέγχους τους σε άλλες περιοχές.
• Η Γερμανία ενισχύθηκε επίσης με την οικοδόμηση του στρατιωτικού βιομηχανικού συγκροτήματος και με στόχο να επεκτείνει και να διεκδικήσει γειτονικές εκτάσεις.
• Το 1934, υπήρξε έντονος λιμός σε μέρη της Ιαπωνίας, προκαλώντας ακόμα πιο πολιτικές αναταράξεις και ενισχύοντας το δεξιό στρατιωτικό και εθνικιστικό κίνημα. Επειδή η ελεύθερη αγορά δεν δούλευε για τον λαό, αυτό οδήγησε στην ενίσχυση της οικονομίας διοίκησης.
• Το 1936, η Γερμανία ανέλαβε τη στρατιωτική επανάσταση της Ρηνανίας και, το 1938, συνέδεσε την Αυστρία.
• Το 1936, η Ιαπωνία υπέγραψε σύμφωνο με τη Γερμανία.
• Το 1936-37, η Fed υποχώρησε, γεγονός που προκάλεσε την αποδυνάμωση της εύθραυστης οικονομίας και αποδυναμώθηκαν άλλες μεγάλες οικονομίες.
• Το 1937, η ιαπωνική κατοχή της Κίνας εξαπλώθηκε και ξεκίνησε ο δεύτερος σινο-ιαπωνικός πόλεμος. Οι Ιάπωνες ανέλαβαν διάφορες πόλεις της Κίνας, σκοτώνοντας περίπου 200.000 Κινέζους.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν στην κυβέρνηση Chiang Kai-shek της Κίνας μαχητικά αεροσκάφη και πιλότους για να πολεμήσουν τους Ιάπωνες, τοποθετώντας έτσι ένα δάκτυλο στον πόλεμο.
• Το 1939, η Γερμανία εισέβαλε στην Πολωνία και ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος στην Ευρώπη ξεκίνησε επίσημα.
• Το 1940, η Γερμανία κατέλαβε τη Δανία, τη Νορβηγία, τις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και τη Γαλλία.
• Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι περισσότερες εταιρείες στη Γερμανία και την Ιαπωνία παρέμειναν δημόσιες, αλλά η παραγωγή τους ελέγχθηκε από τις αντίστοιχες κυβερνήσεις τους για την υποστήριξη του πολέμου.
• Το 1940, ο Henry Stimson έγινε υπουργός πολέμων των ΗΠΑ.
Χρησιμοποιούσε όλο και περισσότερο επιθετικές οικονομικές κυρώσεις εναντίον της Ιαπωνίας, με αποκορύφωμα τον νόμο περί ελέγχου των εξαγωγών της 2ας Ιουλίου 1940.
Τον Οκτώβριο, επιτάχυνε το εμπάργκο, περιορίζοντας "όλους τους σίδηρο και χάλυβα σε προορισμούς εκτός της Βρετανίας και των εθνών του δυτικού ημισφαιρίου".
• Ξεκίνησαν το Σεπτέμβριο του 1940, για να αποκτήσουν περισσότερους πόρους και να επωφεληθούν από την ευρωπαϊκή ανησυχία για τον πόλεμο στην ήπειρό τους, η Ιαπωνία εισέβαλε σε αρκετές αποικίες στη Νοτιοανατολική Ασία, ξεκινώντας από τη γαλλική Ινδοκίνα.
Το 1941, η Ιαπωνία επέκτεινε την έκτασή της προχωρώντας σε κατάσχεση αποθεμάτων πετρελαίου στις ολλανδικές ανατολικές Ινδίες.
• Στη συνέχεια, η Ιαπωνία κατείχε μια ναυτική βάση κοντά στην πρωτεύουσα των Φιλιππίνων, τη Μανίλα. Αυτό απειλούσε μια επίθεση στις Φιλιππίνες, η οποία τότε ήταν ένα αμερικανικό προτεκτοράτο.
• Το 1941, για να βοηθήσουν τους Συμμάχους χωρίς να εισέλθουν πλήρως στον πόλεμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν την πολιτική Lend-Lease.
Σύμφωνα με αυτή την πολιτική, οι Ηνωμένες Πολιτείες έστειλαν δωρεάν το πετρέλαιο, τα τρόφιμα και τα όπλα στα σχολεία των Συμμαχικών.
Η βοήθεια αυτή ανήλθε σε 650 δισεκατομμύρια δολάρια σε σημερινά δολάρια σήμερα.
• Το καλοκαίρι του 1941, ο Αμερικανός πρόεδρος Roosevelt διέταξε το πάγωμα όλων των ιαπωνικών περιουσιακών στοιχείων στις Ηνωμένες Πολιτείες και απαγόρευσε όλες τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ιαπωνία.
Η Ιαπωνία υπολόγισε ότι θα ήταν εκτός πετρελαίου σε δύο χρόνια.
• Τον Δεκέμβριο του 1941, η Ιαπωνία επιτέθηκε στο Περλ Χάρμπορ και βρετανικές και ολλανδικές αποικίες στην Ασία. Αν και δεν είχε σχέδιο να κερδίσει τον πόλεμο, ήθελε να καταστρέψει τον Στόλο του Ειρηνικού που απειλούσε την Ιαπωνία.
Η Ιαπωνία δήθεν πίστευε επίσης ότι οι ΗΠΑ αποδυναμώθηκαν τόσο από την καταπολέμηση ενός πολέμου σε δύο μέτωπα (Ευρώπη και ΗΠΑ) όσο και από το πολιτικό της σύστημα.
Η Ιαπωνία θεωρούσε ότι ο ολοκληρωτισμός και η διοίκηση του στρατιωτικού βιομηχανικού συγκροτήματος προσέγγισης της χώρας τους και της Γερμανίας ήταν ανώτερες από την ατομικιστική / καπιταλιστική προσέγγιση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οικονομίες σε πόλεμο
Ο οικονομικός / γεωπολιτικός κύκλος των οικονομικών συγκρούσεων που οδηγούν σε στρατιωτικές συγκρούσεις εντός και μεταξύ αναδυόμενων ισχυρών χωρών και εδραιωμένων ισχυρών χωρών είναι προφανής σε όλους όσους μελετούν την ιστορία. Το έχουν περιγράψει οι ιστορικοί, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις στέκονται περισσότερο στα γεωπολιτικά ζητήματα και λιγότερο στα οικονομία.
Όταν 1) στις χώρες υπάρχουν οικονομικές συγκρούσεις μεταξύ του πλούσιου / καπιταλιστικού / πολιτικού δικαιώματος και του φτωχού / προλεταριάτου / πολιτικού αριστερού που οδηγούν σε συγκρούσεις που οδηγούν στην εξουσία λαϊκιστικών, αυταρχικών, εθνικιστικών και στρατιωτικών ηγετών, ενώ συγχρόνως,
2) μεταξύ των χωρών υπάρχουν συγκρούσεις που προκύπτουν από συγκριτικά ισχυρές οικονομικές και στρατιωτικές δυνάμεις, οι σχέσεις μεταξύ οικονομικών και πολιτικών γίνονται ιδιαίτερα αλληλένδετες - και οι πιθανότητες των διασπαστικών συγκρούσεων (π.χ. πολέμοι) γίνονται πολύ υψηλότερες από τις κανονικές.
Με άλλα λόγια οι οικονομικές αντιπαλότητες εντός και μεταξύ των χωρών οδηγούν συχνά σε μάχες, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιες οντότητες είναι πιο ισχυρές.
Σε αυτές τις περιόδους, έχουμε οικονομίες πολέμου, και μετά από αυτές, οι αγορές, οι οικονομίες και η γεωπολιτική βιώνουν όλα τα επεισόδια.
Αυτό που συμβαίνει κατά τη διάρκεια των πολέμων και ως αποτέλεσμα των πολέμων έχει τεράστιες επιπτώσεις σε ποια νομίσματα, ποια χρέη, ποιες μετοχές και ποιες οικονομίες αξίζουν αυτό και, σε βάθος, το σύνολο του κοινωνικοπολιτικού ιστού.
Στο μεγαλύτερο επίπεδο της εικόνας, οι περιόδους του πολέμου ακολουθούνται από περιόδους ειρήνης στις οποίες η κυρίαρχη εξουσία / εξουσίες παίρνουν τους κανόνες, επειδή κανείς δεν μπορεί να τους αγωνιστεί. Αυτό συνεχίζεται μέχρις ότου αρχίσει ξανά ο κύκλος (εξαιτίας της εμφάνισης μιας αντίπαλης δύναμης).
Η εκτίμηση αυτού του μεγάλου οικονομικού / γεωπολιτικού κύκλου που οδηγεί τις ανοδικές τάσεις και τις μειώσεις των αυτοκρατοριών και των αποθεματικών νομισμάτων τους απαιτεί ένα πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (250 ετών), το οποίο θα αναφερθώ εν συντομία εδώ και λεπτομερέστερα σε μια μελλοντική έκθεση.
Συνήθως, αν και όχι πάντα, σε περιόδους οικονομικής αντιπαλότητας, τα συναισθήματα τρέχουν ψηλά, λαϊκιστές ηγέτες που τείνουν να προτιμούν ανταγωνιστικά μονοπάτια, εκλέγονται ή έρχονται στην εξουσία και συμβαίνουν πόλεμοι.
Ωστόσο, αυτό δεν συμβαίνει πάντα.
Η ιστορία έχει δείξει ότι μέσα στο χρόνο, υπάρχουν δύο ευρείς τύποι σχέσεων και ότι αυτό που συμβαίνει εξαρτάται από τον τύπο της σχέσης που υπάρχει.
Οι δύο τύποι σχέσεων είναι:
α) Συνεταιριστικές-ανταγωνιστικές σχέσεις στις οποίες τα κόμματα λαμβάνουν υπόψη το τι είναι πραγματικά σημαντικό για το άλλο και προσπαθούν να τα δίνουν σε αντάλλαγμα για αυτό που θέλουν περισσότερο.
Σε αυτό το είδος σχέσης win-win, υπάρχουν συχνά σκληρές διαπραγματεύσεις που γίνονται με σεβασμό και προσοχή, όπως δύο φιλικοί έμποροι σε ένα παζάρι ή δύο φιλικές ομάδες στο γήπεδο.
β) Αμοιβαία απειλητικές σχέσεις στις οποίες τα κόμματα σκέφτονται πώς μπορούν να βλάψουν το άλλο και να ανταλλάξουν επώδυνες πράξεις με την ελπίδα να αναγκάσουν τον άλλο να βρεθεί σε φόβο έτσι ώστε να νικήσουν.
Σε αυτό το είδος σχέσης χαμένοι-χάνουν αλληλεπιδρούν μέσω του "πολέμου" παρά μέσω της "διαπραγμάτευσης".
Κάθε πλευρά μπορεί να ωθήσει τη δεύτερη διαδρομή (απειλώντας τον πόλεμο, να χάσει-χάσει) στην άλλη πλευρά, αλλά χρειάζεται και οι δύο πλευρές για να κατεβεί το συνεταιριστικό μονοπάτι win-win. Και οι δύο πλευρές θα ακολουθήσουν αναπόφευκτα την ίδια προσέγγιση.
Στο πίσω μέρος των μυαλών όλων των κομμάτων, ανεξάρτητα από ποια διαδρομή θα επιλέξουν, θα πρέπει να είναι οι σχετικές δυνάμεις τους.
Στην πρώτη περίπτωση, κάθε κόμμα θα πρέπει να συνειδητοποιήσει τι θα μπορούσε να αναγκάσει το άλλο και να εκτιμήσει την ποιότητα της ανταλλαγής χωρίς να πάρει υπερβολική πίεση, ενώ στη δεύτερη περίπτωση τα μέρη πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η εξουσία θα καθορίζεται από τις σχετικές ικανότητες των μερών να υπομείνουν πόνο όσο και οι σχετικές ικανότητές τους να το επιφέρουν. Όταν δεν είναι ξεκάθαρο πόση δύναμη πρέπει να ανταμείβει και να τιμωρεί την άλλη πλευρά διότι υπάρχουν πολλοί μη δοκιμασμένοι τρόποι, το πρώτο μονοπάτι είναι ο ασφαλέστερος τρόπος.
Από την άλλη πλευρά, ο δεύτερος τρόπος θα καταστήσει σαφές - μέσα από την κόλαση του πολέμου - ποιο κόμμα κυριαρχεί και ποιος θα πρέπει να είναι υποτακτικός.
Γι 'αυτό, μετά από πολέμους, υπάρχουν συνήθως εκτεταμένες περίοδοι ειρήνης με την κυρίαρχη χώρα να καθορίζει τους κανόνες και τις άλλες χώρες να τους ακολουθούν για το χρόνο που χρειάζεται ο κύκλος να συμβεί ξανά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών