![Πώς θα κατανεμηθούν οι αυξήσεις στις συντάξεις - Ποιοι είναι οι αστερίσκοι στην προσωπική διαφορά](https://www.bankingnews.gr/media/k2/items/cache/d803bd1976ef92aafc535b0121a88d02_XL.jpg)
Μέσες αυξήσεις ως 72 ευρώ στις συντάξεις....
Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ ατόφια αύξηση θα λάβουν 1.724.713 συνταξιούχοι. Από αυτούς, το 80%-85% θα δουν ακέραια την αύξηση της τάξεως του 7,75%, ενώ η συντριπτική πλειονότητα των υπολοίπων θα δει αυξήσεις αναλόγως του ύψους της προσωπικής διαφοράς που διαθέτουν.
Στην 26 σελίδων εγκύκλιο με πολλούς αστερίσκους και υποσημειώσεις, που υπογράφει ο υφυπουργός Πάνος Τσακλόγλου, από την αύξηση οι καταβαλλόμενες από 13.05.2016 και έπειτα, που υπολογίζονται με βάση το ν.4387/2016 και με έναρξη καταβολής έως και 31.12.2022. Συντάξεις που θα απονεμηθούν από 01.01.2023, αλλά η ημερομηνία έναρξης καταβολής τους, ανατρέχει με βάση τη νομοθεσία, μέχρι και 31.12.2022, καταλαμβάνονται από τις αυξήσεις, για μηνιαίες συντάξεις από 01.01.2023 και έπειτα. Σημειώνεται ότι η ημερομηνία υποβολής της αίτησης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τον καθορισμό της έναρξης καταβολής της σύνταξης.
Ειδικότερα, για τις συντάξεις γήρατος και θανάτου, εφαρμογή έχουν οι διατάξεις του ν.4554/2018, ήτοι καταβάλλονται από την 1η ημέρα του επόμενου της υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης μήνα. Άρα, από τις αυξήσεις καταλαμβάνονται αιτήσεις συνταξιοδότησης, με ημερομηνία υποβολής μέχρι και 30.11.2022. Ως προς τις συντάξεις λόγω θανάτου συνταξιούχου, εάν ο θάνατος επέλθει εντός του Νοεμβρίου 2022, η έναρξη καταβολής της σύνταξης λόγω θανάτου είναι η 1η Δεκεμβρίου, επομένως η τελευταία θα αυξηθεί με βάση το συντελεστή αύξησης συντάξεων ως ήδη καταβαλλόμενη την 31.12.2022. Ωστόσο, εάν ο θάνατος επέλθει εντός του Δεκεμβρίου 2022, η έναρξη καταβολής της σύνταξης λόγω θανάτου είναι η 1η Ιανουαρίου, επομένως η σύνταξη του θανόντος θα αυξηθεί με βάση το συντελεστή αύξησης συντάξεων ως ήδη καταβαλλόμενη την 31.12.2022 και στη συνέχεια θα γίνει η μεταβίβαση, χωρίς περαιτέρω αύξηση.
Είδη προσωπικών διαφορών
1. Υπολογισμός σύνταξης με τις διατάξεις του ν.4387/2016): Η διαφορά μεταξύ του ποσού της σύνταξης που προκύπτει με τους κανόνες υπολογισμού πριν το ν.4387/2016 και του ποσού της σύνταξης που προκύπτει με τους κανόνες υπολογισμού του ν.4387/2016 αποτελεί θετική προσωπική διαφορά, η οποία, με ανάλογη εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 14 του ίδιου νόμου, συμψηφίζεται κατ’ έτος και μέχρι την πλήρη εξάλειψή της με την εκάστοτε αναπροσαρμογή των συντάξεων Οι τυχόν προκύπτουσες αυξήσεις με βάση τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης χορηγούνται από 01.10.2019, ως αρνητική προσωπική διαφορά δηλαδή αύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης, η οποία χορηγείται άμεσα ως αύξηση της ανταποδοτικής, χωρίς δοσολόγιο από 01.10.2019, και δεν συμψηφίζεται με τις αυξήσεις συντάξεων. Αντιθέτως, τυχόν προκύπτουσες μειώσεις με βάση τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης οδηγούν στη δημιουργία ιδιόμορφης προσωπικής διαφοράς που συνεχίζει να χορηγείται από 01.10.2019 ως προσωπική διαφορά, χωρίς να συμψηφίζεται με τις αυξήσεις συντάξεων.
2. Προσωπικές με έναρξη καταβολής έως και 12.05.2016: Σε περίπτωση συντάξεων με έναρξη καταβολής μέχρι 12.05.2016, οι οποίες υπόκεινται σε επανυπολογισμό και αναπροσαρμογή βάση των άρθρων 14 και 33 του ν.4387/2016, όταν το σύνολο των καταβαλλομένων την 12.05.2016 κύριων συντάξεων είναι μεγαλύτερο από τη σύνταξη που προκύπτει από την αναπροσαρμογή και τον επανυπολογισμό από 13.05.2016, προκύπτει θετική προσωπική διαφορά, το ποσό της οποίας εξακολουθεί να καταβάλλεται στο δικαιούχο, συμψηφιζόμενο κατ` έτος και μέχρι την πλήρη εξάλειψή του, με την εκάστοτε αναπροσαρμογή των συντάξεων.
3. Αρνητική προσωπική διαφορά της παρ. 2γ του άρθρου 14 και 33 του ν.4387/2016: Σε περίπτωση συντάξεων με έναρξη καταβολής μέχρι 12.05.2016, οι οποίες υπόκεινται σε επανυπολογισμό και αναπροσαρμογή βάση των άρθρων 14 και 33 του ν.4387/2016, όταν το σύνολο των καταβαλλομένων την 12.05.2016 κύριων συντάξεων είναι μικρότερο από τη σύνταξη που προκύπτει από την αναπροσαρμογή και τον επανυπολογισμό από 13.05.2016, προκύπτει αρνητική προσωπική διαφορά. Το ποσό της, αποτελεί κατ’ ουσίαν αύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης, η οποία δεν συμψηφίζεται με την εκάστοτε αναπροσαρμογή των συντάξεων, και καταβάλλεται στους δικαιούχους τμηματικά, αρχής γενομένης της 01.01.2019 και μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2023. Η τελευταία δόση (5/5) καταβάλλεται από 01.01.2023 στους δικαιούχους μαζί με την αύξηση συντάξεων.
4. Θετική Προσωπική Διαφορά του εδ.β’ της παρ.3βγ των άρθρων 14 και 33 του ν.4387/2016: Με σκοπό την προστασία των καταβαλλομένων την 30.09.2019 συντάξεων, η παρ. 3β των άρθρων 14 και 33 του ν.4387/2016, θεσπίζει και μία νέα προσωπική διαφορά, η οποία αφορά τη σύγκριση της προσωπικής διαφοράς που προκύπτει από τον Πίνακα 1, με εκείνη που προκύπτει από τον Πίνακα 2. Όταν η προσωπική διαφορά του Πίνακα 1 είναι μεγαλύτερη εκείνης του Πίνακα 2, δημιουργείται προσωπική διαφορά του άρθρου 14 παρ.3βγ εδ.β’, η οποία ακολουθεί τους κανόνες της θετικής προσωπικής διαφοράς, ήτοι συμψηφίζεται κατ’ έτος μέχρι την πλήρη εξάλειψή της με την εκάστοτε αναπροσαρμογή των συντάξεων κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 4α του άρθρου 8.
5. Αρνητική Προσωπική Διαφορά του εδ.α’ της παρ.βγ των άρθρων 14 και 33 του ν.4387/2016: Αντιθέτως, όταν η προσωπική διαφορά είναι μικρότερη, δημιουργείται προσωπική διαφορά η οποία ακολουθεί τους κανόνες της αρνητικής προσωπικής διαφοράς, ήτοι αυξάνει την ανταποδοτική σύνταξη του δικαιούχου σταδιακά και ισόποσα κατά 1/5 του ποσού της, αρχής γενομένης της 01.10.2019, και μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2024.
Εφαρμογή συντελεστή αύξησης σε συντάξεις που έχουν υπολογιστεί με βάση τις διατάξεις του ν.4387/2016
Ο συντελεστής αύξησης εφαρμόζεται στο μικτό προ κρατήσεων και φόρου ποσό εθνικής σύνταξης και ανταποδοτικής σύνταξης, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί έως την 31.12.2022.
Παράδειγμα 3: Σύνταξη με έναρξη καταβολής προ ν. 4387/2016 – Με αρνητική προσωπική διαφορά της παρ. 2γ του άρθρου 14 – 33 του ν.4387/2016
Έστω «παλαιός» συνταξιούχος, προ του ν.4387/2016. Με βάση το προϊσχύον του ν.4387/2016 καθεστώς, ο συνταξιούχος αυτός ελάμβανε καθαρή προ φόρου σύνταξη ύψους 1.070,42€, μετά την αφαίρεση των αναλογούντων κρατήσεων. Η σύνταξή του είναι επανυπολογιστέα με βάση τις διατάξεις του άρθρου 14 του ν.4387/2016.
Με βάση τον επανυπολογισμό και την αναπροσαρμογή των συντάξεων προκύπτει νέο καθαρό προ φόρου ποσό ύψους 1.264,48€. Με βάση την παρ. 2γ του άρθρου 14 του ν.4387/2016, επειδή το ποσό της απονεμόμενης σύνταξης υπερτερεί του ποσού της σύνταξης που θα απονεμόταν κατά το προϊσχύον καθεστώς, το ποσό της διαφοράς καταβάλλεται στο δικαιούχο ως αρνητική προσωπική διαφορά, βάσει δοσολογίου, η τελευταία δόση του οποίου (5/5) καταβάλλεται την 01.01.2023.
Ο συντελεστής αύξησης της παρ. 4 του άρθρου 14 εφαρμόζεται στο μικτό προ κρατήσεων και προ φόρου ποσό εθνικής και ανταποδοτικής, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί 31.12.2022 (Στήλη 2). Δεδομένου ότι πρόκειται για σύνταξη με αρνητική προσωπική διαφορά, χορηγείται η αύξηση όπως φαίνεται στη Στήλη (3). Το δοσολόγιο δεν επηρεάζεται.
Παράδειγμα 4: Σύνταξη με έναρξη καταβολής προ ν. 4387/2016 – Με θετική προσωπική διαφορά της παρ. 2β του άρθρου 14 – 33 του ν.4387/2016 και αρνητική προσωπική διαφορά του ν.4670/2020 της παρ. 3βγ εδ. α’
Έστω «παλαιός» συνταξιούχος, προ του ν.4387/2016. Με βάση το προϊσχύον του ν.4387/2016 καθεστώς, ο συνταξιούχος αυτός ελάμβανε καθαρή προ φόρου σύνταξη ύψους 1.679,36€, μετά την αφαίρεση των αναλογούντων κρατήσεων. Η σύνταξή του είναι επανυπολογιστέα με βάση τις διατάξεις του άρθρου 14 του ν.4387/2016.
Με βάση τον πρώτο επανυπολογισμό και την αναπροσαρμογή των συντάξεων (ποσοστά αναπλήρωσης του Πίνακα 1) προκύπτει νέο καθαρό προ φόρου ποσό ύψους 1678,31€. Με βάση την παρ. 2β του άρθρου 14 του ν.4387/2016, επειδή το ποσό της απονεμόμενης σύνταξης υπολείπεται του ποσού της σύνταξης που θα απονεμόταν κατά το προϊσχύον καθεστώς, το ποσό της διαφοράς καταβάλλεται στο δικαιούχο ως θετική προσωπική διαφορά, η οποία συμψηφίζεται με την εκάστοτε αύξηση των συντάξεων βάσει της παρ. 4 του άρθρου 14 του ν.4387/2016. Με βάση τον δεύτερο επανυπολογισμό και την αναπροσαρμογή των συντάξεων (ποσοστά αναπλήρωσης του Πίνακα 2) προκύπτει νέο καθαρό προ φόρου ποσό 1.766,03€. Με βάση την παρ. 3βγ εδ. α΄ του άρθρου 14 του ν.4387/2016 (όπως τροποποιήθηκε με τον ν.4670/2020), επειδή το ποσό της Στήλης (3) είναι μεγαλύτερο από το ποσό που προέκυπτε από τη Στήλη (2), η αρνητική προσωπική διαφορά του ν.4670/2020 καταβάλλεται σε πέντε δόσεις.
Ο συντελεστής αύξησης της παρ. 4 του άρθρου 14 εφαρμόζεται στο μικτό προ κρατήσεων και προ φόρου ποσό εθνικής και ανταποδοτικής, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί 31.12.2022 (Στήλη 3). Η θετική προσωπική διαφορά του ν.4387/2016 μηδενίζεται. Από το καταβαλλόμενο ποσό την 01.01.2023 αφαιρείται η τελευταία δόση της αρνητικής προσωπικής διαφοράς του ν.4670/2020.
Εθνική σύνταξη
Με βάση τα ανωτέρω, λόγω της αύξησης του ποσού της εθνικής σύνταξης σε 413,76 €, το ανώτατο όριο για τις κύριες συντάξεις, το οποίο έως 31.12.2022 ανερχόταν σε τέσσερις χιλιάδες εξακόσια οκτώ ευρώ (4.608€), αυξάνεται από 01.01.2023 αυτόματα σε τέσσερις χιλιάδες εννιακόσια εξήντα πέντε ευρώ και δώδεκα λεπτά (4.965,12 €), ενώ το ανώτατο όριο για τις επικουρικές συντάξεις, το οποίο έως 31.12.2022 ανερχόταν σε χίλια τριακόσια ογδόντα δύο ευρώ και σαράντα δύο λεπτά (1.382,4€), αυξάνεται από 01.01.2023 αυτόματα σε χίλια τετρακόσια ογδόντα εννέα ευρώ και πενήντα τέσσερα λεπτά (1.489,54€).
Κατώτατο όριο σύνταξης θανάτου
Επιπλέον, λόγω της αναπροσαρμογής του κατώτατου ορίου της σύνταξης λόγω θανάτου με βάση το συντελεστή της παρ. 4 του άρθρου 14 του ν.4387/2016 και με βάση την αύξηση της εθνικής σύνταξης, το κατώτατο όριο σύνταξης λόγω θανάτου αυξάνεται από 01.01.2023 σύμφωνα με τον κάτωθι πίνακα:
Σημειώνεται ότι και για συντάξεις που λαμβάνουν διαφορά κατώτατου ορίου, η αύξηση από 01.01.2023 υπολογίζεται κατ’ αρχήν στο πραγματικό ποσό της σύνταξης (εθνική και ανταποδοτική). Η νέα διαφορά κατώτατου ορίου από 01.01.2023 υπολογίζεται με βάση το ανωτέρω αυξημένο κατώτατο όριο.
Προσωρινές συντάξεις και Προκαταβολές σύνταξης
Με βάση τα ανωτέρω, δεν προβλέπεται αναπροσαρμογή των ήδη καταβαλλόμενων την 31.12.2022 ποσών της προκαταβολής σύνταξης του άρθρου 7Α του ν.4387/2016, του ποσού της προσωρινής σύνταξης. Ως προς την καταβολή αναδρομικών ποσών σύνταξης κατά την οριστική απονομή, επισημαίνεται ότι σε περίπτωση που η έναρξη καταβολής ανατρέχει πριν την 01.01.2023, η σύνταξη απονέμεται με το προ αύξησης ποσό και καταβάλλονται αναδρομικά με βάση αυτό το ποσό έως και 31.12.2022, ενώ τα αναδρομικά που θα αφορούν συντάξεις Ιανουαρίου 2023 και έπειτα, καταβάλλονται στο ποσό που προκύπτει με την αύξηση συντάξεων.
Παραδείγματα αυξήσεων:
Παράδειγμα 1ο
Με μια αύξηση: Συνταξιούχος που λαμβάνει τον μήνα 850 ευρώ καθαρά. Με την εφαρμογή της αύξησης του 7,75%, το μηνιαίο όφελος που θα έχει θα είναι περίπου 66 ευρώ, ενώ το ετήσιο 792 ευρώ. Θα αγγίξει δηλαδή το 93% μιας επιπλέον σύνταξης.
Παράδειγμα 2ο
Με διπλή αύξηση: Συνταξιούχος λαμβάνει σήμερα σύνταξη 900 ευρώ και δηλώνει εισοδήματα από άλλες πηγές 6.200 ευρώ συνολικά το έτος. Με την εφαρμογή της αύξησης του 7,75% και το όφελος από την κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, το συνολικό ετήσιο όφελος ανέρχεται στα 906 ευρώ (840 ευρώ από την αύξηση 7,75% και 66 ευρώ από την κατάργηση της ειδικής εισφοράς). Το ετήσιο όφελος ξεπερνά δηλαδή ανέρχεται σε μια επιπλέον σύνταξη.
Παράδειγμα 3ο
Με διπλή αύξηση: Συνταξιούχος λαμβάνει τον μήνα 750 ευρώ. Με την εφαρμογή της αύξηση του 7,75%, το μηνιαίο όφελος που θα έχει θα είναι περίπου 58 ευρώ, ενώ το ετήσιο 696 ευρώ. Παράλληλα, ο συνταξιούχος δικαιούται και την έκτακτη ενίσχυση 250 ευρώ καθώς οι συντάξιμες αποδοχές του δεν ξεπερνούν τις 9.600 ευρώ τον χρόνο. Με τον συνυπολογισμό και των δυο αυξήσεων στις αποδοχές του προκύπτει πως το συνολικό ετήσιο όφελος ανέρχεται στα 946 ευρώ ξεπερνώντας κατά πολύ την μια επιπλέον σύνταξη.
Παράδειγμα 4ο
Με τριπλή αύξηση: Συνταξιούχος που υπέβαλλε αίτημα συνταξιοδότησης πριν τον Μάιο του 2016, με πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης, λαμβάνει των 514 ευρώ τον μήνα. Με την εφαρμογή της αύξησης του 7,75%, το μηνιαίο του όφελος από αυτή την αύξηση θα είναι 40 ευρώ και το ετήσιο 480 ευρώ. Παράλληλα, θα λάβει επιπλέον αύξηση 2,83% λόγω της 4ης ετήσιας αύξησης που προβλέπεται στον ν. Βρούτση με βάση τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης, δηλαδή επιπλέον 174 ευρώ τον χρόνο. Λόγω χαμηλού εισοδήματος (κάτω από τις 9.600 ευρώ) έλαβε και το βοήθημα των 250 ευρώ. Επομένως με τον συνδυασμό των τριών παραπάνω αυξήσεων προκύπτει πως το συνολικό ετήσιο όφελος του ανέρχεται στα 904 ευρώ. Θα δει επομένως ακέραια μια επιπλέον σύνταξη αλλά και το 68% μιας 2ης επιπλέον σύνταξης.
Παράδειγμα 5ο
Με διπλή αύξηση: Συνταξιούχος με μηνιαίες απολαβές 1.100 ευρώ, με την εφαρμογή της αύξησης του 7,75%, θα δει μηναίο όφελος 85 ευρώ και ετήσιο όφελος 1.020 ευρώ. Λόγω της κατάργησης της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης βλέπει επιπλέον ετήσιο όφελος 66 ευρώ. Το συνολικό ετήσιο όφελος ανέρχεται στα 1.086 ευρώ αγγίζοντας την μια επιπλέον σύνταξη.
Παράδειγμα 6ο
Αυξήσεις και ενίσχυση εισοδήματος παρά την ύπαρξη σημαντικής προσωπικής διαφοράς. Συνταξιούχος με 70 ευρώ αρνητική προσωπική διαφορά λαμβάνει καθαρή σύνταξη τον μήνα 560 ευρώ. Η αύξηση του 7,75% μειώνει σημαντικά την προσωπική διαφορά ωστόσο δεν την υπερκαλύπτει. Λόγω εισοδήματος κάτω των 9.600 ευρώ τον χρόνο, ο συνταξιούχος έλαβε την έκτακτη οικονομική ενίσχυση των 250 ευρώ και παράλληλα θα δει να μειώνεται κατά 42 ευρώ η προσωπική του διαφορά και θα μπορέσει να δει ταχύτερα πραγματικές αυξήσεις στη τσέπη του στο μέλλον.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών