![Παραιτήθηκε ο Renzi μετά την ήττα - Θρίαμβος του ΟΧΙ στην Ιταλία με +18,22% - Στο 59,11% το ΟΧΙ στο 40,89% το ΝΑΙ, η συμμετοχή 69,3%](https://www.bankingnews.gr/media/k2/items/cache/27dd83b60f10d5619a667270baca528a_XL.jpg?NotFound429414_283116)
Η συντριπτική ήττα του ΝΑΙ οδήγησε σε παραίτηση τον M. Renzi στην Ιταλία
(upd15) Στην επόμενη ημέρα της Ιταλίας και κυρίως στις κινήσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας, Sergio Mattarella στρέφονται πλέον τα βλέμματα όλων στην Ευρώπη μετά τη συντριβή του Matteo Renzi στο δημοψήφισμα, η οποία ανάγκασε τον Ιταλό πρωθυπουργό να ανακοινώσει την παραίτηση του.
Με καταμετρημένες τις ψήφους στις 20 από τις 21 περιφέρειες, στο δημοψήφισμα για την συνταγματική αναθεώρηση το ΟΧΙ σάρωσε με 59,11% ή 19,42 εκατ ψήφους έναντι του ΝΑΙ με 40,89% ή 13,43 εκατ ψήφους.
Η διαφορά ήταν περίπου 18 ποσοστιαίες μονάδες υπέρ του ΟΧΙ, ο Renzi υπέστη βαρύτατη ήττα, ωστόσο οι αγορές αντέδρασαν ψύχραιμα, το ευρώ υποχώρησε για να ανακάμψει στην συνέχεια ενώ οι χρηματιστηριακές αγορές αντέδρασαν με άνοδο.
Όπως είπε ο Renzi σήμερα το πρωί 5/12/2016, θα επισκεφθεί τον πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας Sergio Mattarella στον οποίο θα υποβάλλει και επίσημα την παραίτησή του, όπως ακριβώς είχε δεσμευτεί στη διάρκεια της εκστρατείας.
Στο διάγγελμα ενώπιον του ιταλικού λαού, ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε την ήττα του αναλαμβάνοντας εξολοκλήρου την ευθύνη για το τελικό αποτέλεσμα πετώντας ωστόσο το «γάντι» στα κόμματα της αντιπολίτευσης που στήριξαν το ΟΧΙ λεγοντας ότι «τώρα είναι δική τους ευθύνη να παρουσιάσουν νέες προτάσεις».
«Έχασα και το λέω δυνατά – αν και με δυσκολία το παραδέχομαι. Έκανα ότι ήταν δυνατό», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι δε μπορεί απλώς να κοιμηθεί σαν να μη συνέβη τίποτα, αλλά και ότι πρέπει να τηρήσει τις δεσμεύσεις του προς τον ιταλικό λαό.
«Αφήνω την Ιταλία σε καλά χέρια. Αφήνω την Ιταλία το 2017 μια σημαντική χρονιά για την χώρα στην ΕΕ και τα Ηνωμένα Έθνη», είπε, ευχαριστώντας τους θεσμούς της χώρας για τη βοήθεια και τη στήριξή τους, καθώς και την οικογένειά του.
Νωρίτερα, ο Renzi χαρακτήρισε το δημοψήφισμα «γιορτή της δημοκρατίας», επισημαίνοντας ότι δόθηκε η ευκαιρία στον λαό να αποφασίσει.
«Το “Όχι” κέρδισε ξεκάθαρα και με αδιαμφισβήτητο τρόπο», παραδέχτηκε, συγχαίροντας «αυτούς που ηγήθηκαν το στρατόπεδο του “Όχι”».
Ο ίδιος ευχαρίστησε και όλους, όσοι στήριξαν το «Ναι», σημειώνοντας γλυκόπικρα: «Στους φίλους του στρατοπέδου του “Ναι” θέλω να στείλω μια αγκαλιά. Σας ευχαριστώ έναν προς έναν χωριστά. Δυστυχώς δεν καταφέραμε να πείσουμε την πλειοψηφία των συμπολιτών μας».
Άμεση προκήρυξη εκλογών ζητά το Κίνημα Πέντε Αστέρων
Την άμεση προκήρυξη εκλογών ζήτησαν πέντε βουλευτές του Κινήματος Πέντε Αστέρων, μετά την νίκη του «όχι» στο συνταγματικό δημοψήφισμα.
«Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι.
Δώσαμε μεγάλη μάχη και κέρδισαν οι πολίτες, ενάντια σε μια μεταρρύθμιση που μας στερούσε τα δικαιώματά μας» ανέφερε σε δηλώσεις του ο βουλευτής του Κινήματος των Πέντε Αστέρων, Alessandro di Batista.
Ο έτερος βουλευτής του Κινήματος των Πέντε Αστέρων και αντιπρόεδρος της Βουλής, Luigi di Maio, τόνισε ότι «έχασε η αλαζονεία στην εξουσία» ενώ υπογράμμισε ότι «ξεκινά η επεξεργασία του προγράμματος των Πέντε Αστέρων για την διακυβέρνηση της χώρας και ο καθορισμός της κυβερνητικής του ομάδας».
Ο Di Maio υπογράμμισε, πάντως, ότι «το κίνημά του είναι έτοιμο να συμβάλει σε όλα τα αναγκαία βήματα για να μπορέσουν να προκηρυχθούν οι εκλογές», καθιστώντας σαφές ότι «στην κυβέρνηση της χώρας, μπορεί να φτάσει, κανείς, μόνον διαμέσου της λαϊκής ψήφου και όχι με tweet».
Ιταλικός Τύπος: Θρίαμβος του Όχι – Συντριβή για τον πρωθυπουργό Matteo Renzi
Για την επόμενη ημέρα της παραίτησης του Renzi διερωτώνται τα ιταλικά ΜΜΕ
Στον θρίαμβο του Όχι στο χθεσινό δημοψήφισμα στην Ιταλία και στην παραίτηση του Matteo Renzi αναφέρονται σήμερα τα πρωτοσέλιδα του ιταλικού Τύπου.
Η Corriere della Sera γράφει ότι «το Όχι επικράτησε με 59%, ο Renzi παραιτείται» και πλέον διερωτάται τι γίνεται από εδώ και πέρα και ποια θα είναι η επόμενη ημέρα της Ιταλίας.
Για "θρίαμβο του όχι" που συνέτριψε τον Renzi κάνει λόγο η La Repubblica, απεικονίζοντας τον Renzi με το κεφάλι σκυφτό κατά την ανακοίνωση της παραίτησής του και με λεζάντα: «Τα δάκρυα του Renzi: έχω εντολή να πάω σπίτι μου».
H La Stampa χαρακτηρίζεi «χιονοστιβάδα» το Όχι του ιταλικού λαού ενώ στο πρωτοσέλιδο της η il manifesto, στο οποίο φαίνεται ο Ιταλός πρωθυπουργός να αποχωρεί με τον τίτλο να γράφει "Bello Ciao" (Αντίο όμορφε) αξιοποιώντας την έκφραση του Μπερλουσκόνι που καλούσε τους ψηφοφόρους να πουν "Ciao" στον Renzi.
Reuters: Το αποτέλεσμα στην Ιταλία είναι το τρίτο πλήγμα για το πολιτικό κατεστημένο
Από την πλευρά του το Reuters υπογραμμίζει ότι οι Ιταλοί ψήφισαν για την αβεβαιότητα και όχι για την κρίση.
«Το αποτέλεσμα στην Ιταλία είναι το τρίτο πλήγμα για την πολιτικό κατεστημένο μετά την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη νίκη του Trump στις ΗΠΑ.
Η κατάσταση στην Ιταλία είναι λιγότερη δραματική, αλλά πολύ σοβαρή» υπογραμμίζει το Reuters και συνεχίζει πως μετά τον Renzi βασική και πρώτη προτεραιότητα είναι οι ιταλικές τράπεζες.
«Η Ιταλία έχει ξαναβρεθεί σε αυτή την κατάσταση.
Ήταν στις εκλογές του 2013 που δεν υπήρξε κάποιος ξεκάθαρος νικητής και έτσι τα δύο μεγάλα κόμματα αναγκάστηκαν να στηρίξουν μία αδύναμη κυβέρνηση.
Τώρα όμως τα πράγματα είναι χειρότερα» υπογραμμίζει το Reuters.
Die Welt: Οι Ιταλοί έριξαν τον Renzi – Μεγάλο σοκ για τη στατικότητα της Ευρώπης
Μεγάλο σοκ για τη στατικότητα της Ευρώπης χαρακτηρίζει την επικράτηση του Όχι στο ιταλικό δημοψήφισμα και την παραίτηση του Renzi η γερμανική εφημερίδα Die Welt, η οποία καταλογίζει ευθύνη για την εξέλιξη αυτή και στην Ευρώπη, η οποία πλέον θα έχει να κάνει με μιαν ασταθή Ιταλία.
«Οι Ιταλοί έριξαν τον Matteo Renzi.
Πέταξαν απλώς τη μεγαλύτερη ευκαιρία για ένα καλύτερο μέλλον.
Συνυπεύθυνοι είναι όμως και οι Ευρωπαίοι διότι εγκατέλειψαν τον Renzi» αναφέρει το δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας.
«Όσο ο Renzi υποσχόταν να καταστρέψει το κατεστημένο τον επευφημούσαν.
Όντας όμως στην εξουσία ο Renzi ήρθε αντιμέτωπος με την παράλογη διαλεκτική της ιταλικής Δημοκρατίας.
Όταν ξεκίνησε να υλοποιεί την υπόσχεσή του να διαλύσει το κατεστημένο, με κύριο όργανο την αλλαγή του Συντάγματος, οι Ιταλοί του γύρισαν την πλάτη και προσχώρησαν σε άλλες πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες με τη σειρά τους υπόσχονταν να θέσουν αυτόν εκτός μάχης, να διαλύσουν αυτόν ο οποίος θα το διέλυε.
Κυρίως στράφηκαν οι Ιταλοί προς το κίνημα των πέντε Αστέρων, το οποίο είναι εντελώς αναξιόπιστο, αφού δεν λέει τι θα πρέπει να γίνει την επόμενη μέρα.
Θέλουν να βγει η Ιταλία από την ευρωζώνη;
Τη μια λένε ότι θέλουν ένα δεσμευτικό δημοψήφισμα για την αποχώρησή της, την άλλη ότι θέλουν απλώς να γίνει ένα μη δεσμευτικό, συμβουλευτικό δημοψήφισμα.
Και τι πρέπει να υποθέσουν οι Βρυξέλλες, το Βερολίνο, το Παρίσι;
Για την ώρα κανείς δεν μπορεί να πει ακριβώς τι θα σήμαινε ένας πρωθυπουργός των Πέντε Αστέρων» τονίζει το δημοσίευμα της Die Welt.
«Η Ευρώπη ευθύνεται όμως και η ίδια για το γεγονός ότι τώρα θα πρέπει να έχει να κάνει με μιαν ασταθή Ιταλία χωρίς έναν αξιόπιστο εταίρο.
Ο Renzi ήταν η κινητήρια μηχανή την οποία χρειαζόταν η Ευρώπη περισσότερο από ποτέ.
Αλλά η Ευρώπη τον εγκατέλειψε.
Η Γερμανία και η Γαλλία κλείνουν τα σύνορα και αφήνουν την Ιταλία μόνη να αντιμετωπίσει την προσφυγική κρίση.
Έτσι, στο τέλος ο Renzi βρέθηκε μόνος.
Δεν είχε καμιά πιθανότητα.
Οι Ιταλοί υπέκυψαν στην παλιά παρόρμησή τους να ρίξουν τους ισχυρούς του μισητού κράτους.
Με τον Renzi φεύγει όμως εκείνος ο άντρας, ο οποίος θα μπορούσε να αλλάξει με επαναστατικό τρόπο την Ιταλία.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: Η Ιταλία κλώτσησε μιαν ιστορική ευκαιρία «ελαφρά τη καρδία».
Ο άλλος πυλώνας επί του οποίου βασιζόταν το μέλλον της Ευρώπης κλονίζεται» καταλήγει το δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας.
Νωρίτερα το bankingnews έγραφε:
Σε θρίαμβο του ΟΧΙ εκτυλίχθηκε το δημοψήφισμα στην Ιταλία καθώς προηγείται με 59,8% έναντι 40,1% του ΝΑΙ ενώ η συμμετοχή έφτασε το 69,3%.
Οι κάλπες στην Ιταλία έκλεισαν στις 00:00 ώρα Ελλάδος και αμέσως ανακοινώθηκαν τα exit polls.
Με βάση τα exit polls το ΟΧΙ κέρδισε στο δημοψήφισμα με αισθητή διαφορά περίπου 19% με 20%.
![](https://pbs.twimg.com/media/Cy3TeLCXcAANo8B.jpg)
Νωρίτερα το bankingnews - ώρα 19:43 ανέφερε
Προβάδισμα στο ΟΧΙ έδιναν οι δημοσκοπήσεις αλλά και πολιτικοί συσχετισμοί στο κρίσιμο δημοψήφισμα στην Ιταλία για την συνταγματική αναθεώρηση.
Μέχρι τώρα η συμμετοχή είναι αυξημένη, καθώς ξεπερνάει το 57% με προοπτική να υπερβεί το 66% και κινείται υψηλότερα από τις εθνικές εκλογές του 2014.
Στις 00:00 ώρα Ιταλίας ή στην 1:00 ώρα Ελλάδος αναμένονται δηλώσεις - διάγγελμα του Ιταλού πρωθυπουργού Matteo Renzi.
Ο Renzi έχει δηλώσει ότι εάν χάσει στο δημοψήφισμα θα παραιτηθεί.
Η πρώτη νίκη των δημοσκόπων για το 2016 αναμένεται να είναι το αποτέλεσμα του ιταλικού δημοψηφίσματος, με τους πολιτικούς συσχετισμούς, όπως διαμορφώθηκαν τον περασμένο Νοέμβριο, να ευνοούν το «Όχι».
Ειδικότερα, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Νοεμβρίου, τα κόμματα που έχουν ταχθεί κατά της συνταγματικής αναθεώρησης που έχει προτείνει ο Matteo Renzi απολαμβάνουν συνολικά μεγαλύτερο ποσοστό, από ό,τι το Δημοκρατικό Κόμμα (Democratic Party) του Ιταλού πρωθυπουργού.
Ειδικότερα, το Δημοκρατικό Κόμμα λαμβάνει το 32,8% της προτίμησης, ενώ το Κίνημα των Πέντε Αστέρων (Five Star Movement) το 27,3%, η Λέγκα του Βορρά (Northern League) το 12,6% και το κόμμα Forza Italia (Δύναμη Ιταλίας) το 12,4%.
Ως εκ τούτου, η απήχηση του Δημοκρατικού Κόμματος, το οποίο έχει προτείνει «Ναι» στο δημοψήφισμα, είναι μικρότερη από την απήχηση των τριών βασικών κομμάτων της αντιπολίτευσης, που έχουν ζητήσει από τους ψηφοφόρους τους να ψηφίσουν «Όχι».
Το Δημοκρατικό Κόμμα βρίσκεται στο 32,8%, ενώ τα τρία αντιπολιτευτικά κόμμα στο 52,3%.
Το 14,9% των Ιταλών, που εμφανίζεται αναποφάσιστο, «κρύβει», ίσως, το αποτέλεσμα στο δημοψήφισμα, υπό την προϋπόθεση της μαζικής συμμετοχής, αλλά και ότι οι ψηφοφόροι θα ακολουθήσουν τη γραμμή του κόμματος που υποστηρίζουν.
Σε κάθε περίπτωση, δύσκολη θεωρείται μία ανατροπή στο αποτέλεσμα, με το «Όχι» στο ιταλικό δημοψήφισμα να σώζει την τιμή των… δημοσκόπων.
![](https://pbs.twimg.com/media/Cy2iOcCXAAAUmQf.jpg)
Η πρόβλεψη του International Spectator για το ιταλικό δημοψήφισμα – Στο 65% οι πιθανότητες επικράτησης «Όχι»
Σχεδόν βέβαιο για το αποτέλεσμα του ιταλικού δημοψηφίσματος εμφανίζεται σήμερα, Κυριακή 4 Δεκεμβρίου, λίγες ώρες προτού κλείσουν οι κάλπες το International Spectator.
Ειδικότερα, με «τιτίβισμά» του στο Twitter, το Spectator εκτιμά πως οι πιθανότητες απόρριψης της συνταγματικής αναθεώρησης της κυβέρνησης Renzi ανέρχονται στο 65%.
Αντιθέτως, μόλις στο 35% διαμορφώνονται οι πιθανότητες έγκρισης του σχεδίου.
Οι πιθανότητες είναι ενάντια στον Ιταλό πρωθυπουργό, ο οποίος έχει διαμηνύσει ότι θα παραιτηθεί, αν χάσει στο δημοψήφισμα, με τους πολιτικούς αναλυτές να εκφράζουν ανησυχίες για τον «πολιτικό σεισμό» που θα ακολουθήσει.
Στο μεταξύ, το Ιταλικό υπουργείο Εσωτερικών έδωσε στη δημοσιότητα πίνακα με τα πσοστά της συμμετοχής ανά περιοχή με την Εμίλια Ρομάνια και το Βένετο να έχουν την μεγαλύτερη συμμετοχή σε αντίθεση με την Κλάβρια που έχει τη μικρότερη.
![](https://pbs.twimg.com/media/Cy3JfkOW8AAi6Rn.jpg)
Περίπου 47 εκατ. Ιταλοί καλούνται σήμερα να ψηφίσουν για το συνταγματικό δημοψήφισμα.
Οι Ιταλοί ψηφίζουν ήδη από τις 07:00 (08:00 ώρα Ελλάδας) μέχρι τις 23:00 το βράδυ τοπική ώρα (τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας) για το συνταγματικό δημοψήφισμα, του οποίου το αποτέλεσμα θα είναι έτσι και αλλιώς έγκυρο, δεδομένου ότι πρόκειται για μεταρρύθμιση που ήδη έχει εγκριθεί από το κοινοβούλιο.
Ειδικότερα, οι Ιταλοί άρχισαν να προσέρχονται στις κάλπες σήμερα Κυριακή 4/12 για ένα δημοψήφισμα για τη συνταγματική αναθεώρηση που θα κρίνει το πολιτικό μέλλον του Matteo Renzi, ο οποίος έχει δηλώσει ότι θα παραιτηθεί αν χάσει.
Οι αγορές φοβούνται ότι μία επικράτηση του "όχι" θα πυροδοτήσει πολιτική αστάθεια και αναταραχή στις δοκιμαζόμενες ιταλικές τράπεζες, ωθώντας την ευρωζώνη προς μία νέα κρίση.
Οι κάλπες άνοιξαν στις 07:00 (08:00 ώρα Ελλάδας) και περίπου 47 εκατομμύρια Ιταλοί θα ψηφίσουν για το σχέδιο του Renzi να μειώσει δραστικά τις εξουσίες της Άνω Βουλής (Γερουσία) και να δώσει εξουσίες από περιφερειακές αρχές.
Με όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης να είναι ενάντια στη μεταρρύθμιση, μία νίκη του Renzi θα είναι έκπληξη και ένας τεράστιος προσωπικός θρίαμβος για τον πιο νέο πρωθυπουργό στην ιστορία της Ιταλίας, που συχνά πάλευε μόνος του στην προεκλογική εκστρατεία.
Όλες οι δημοσκοπήσεις που έχουν σταματήσει από τις 18 Νοεμβρίου, έδειχναν ότι προβάδισμα έχει το "όχι".
Το ίδιο δείχνουν και οι κρυφές δημοσκοπήσεις που έγιναν τις τελευταίες μέρες.
Παρόλα αυτά τις τελευταίες μέρες οι υπεύθυνοι της εκστρατείας του Renzi υποστήριζαν ότι η διάθεση του κόσμου έχει αλλάξει, εστιάζοντας στα εκατομμύρια των Ιταλών που δηλώνουν αναποφάσιστοι.
Ο Pippo Nicosia από την κεντρική Ρώμη λέει ότι θα ψηφίσει "ναι", αλλά και ότι δεν έχει καμία αμφιβολία για το αποτέλεσμα.
"Το "όχι" θα κερδίσει, τα πάντα θα καταρρεύσουν, κι εμείς πρέπει να πάμε διακοπές" δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η συμμετοχή αναμένεται στο 50% με 60% και θα είναι καθοριστική.
Οι δημοσκόποι λένε ότι η χαμηλή συμμετοχή μπορεί να ευνοήσει τον Renzi, καθώς η αντίθεση στη συνταγματική μεταρρύθμιση είναι πιο έντονη μεταξύ των νέων και ειδικά στον φτωχό Νότο, όπου πολλοί βαριούνται να πάνε να ψηφίσουν.
Μία συμμετοχή άνω του 60% μπορεί να κάνει το αποτέλεσμα απρόβλεπτο, καθώς θα σημαίνει ότι πολλοί ψηφοφόροι που είχαν αρχικά αποφασίσει να απέχουν, πήγαν τελικά στις κάλπες.
Τα γραφεία στοιχημάτων δίνουν πιθανότητες 75% να επικρατήσει το "όχι" και υπάρχει ήδη σπέκουλα για το τι θα κάνει ο Renzi αν ηττηθεί.
Βασικά αναμένεται να παραιτηθεί και να παίξει ρόλο σε μία μη εκλεγμένη τεχνοκρατική κυβέρνηση, στην οποία μπορεί να ενεργοποιηθεί και ο πρόεδρος Sergio Matarella.
Πολλοί αντίπαλοί του τον κατηγορούν ότι θα μείνει στην εξουσία ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.
Το αποτέλεσμα των exit polls θα ανακοινωθεί στις 23:00 (24:00 ώρα Ελλάδας) και μετά από 30 λεπτά θα ακολουθήσουν οι πρώτες εκτιμήσεις του αποτελέσματος με βάση τις πραγματικές ψήφους.
Αν η διαφορά είναι πολύ μικρή, τότε το αποτέλεσμα θα γίνει γνωστό ανάμεσα στα μεσάνυχτα και τη 01:00 (02:00 ώρα Ελλάδας) στη δεύτερη εκτίμηση.
Και σε μία ακόμα πιο δραματική περίπτωση μπορεί να χρειαστεί να περιμένουμε ως τις 02:00-03:00 (03:00-04:00 ώρα Ελλάδας).
Ο υπουργός Οικονομικών της Ιταλίας Pier Carlo Padoan προσπάθησε να καθησυχάσει τις αγορές, λέγοντας ότι "δεν υπάρχει περίπτωση οικονομικού σεισμού" και αν κερδίσει το "όχι" θα υπάρξουν απλά "48 ώρες αναταραχής".
Οι αγορές επικεντρώνονται στις ιταλικές τράπεζες που έχουν 360 δισ. ευρώ κόκκινα δάνεια και ειδικά στην Monte Paschi di Siena.
Οι τράπεζες χρειάζονται 5 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του 2016 για να καλύψουν τα ελλείμματα που έχουν και κυβερνητικοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι μία νίκη του "όχι" θα αποθαρρύνει τους επενδυτές.
Νωρίτερα το bankingnews έγραφε:
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για το κρίσιμο δημοψήφισμα στην Ιταλία την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2016 για τη συνταγματική αναθεώρηση.
Αγορές και αναλυτές προεξοφλούν επικράτηση του «Όχι» (με βάσης τις δημοσκοπήσεις), δηλαδή απόρριψη της πρότασης Matteo Renzi, εξέλιξη η οποία εκτιμάται ότι θα οδηγήσει την Ιταλία σε μια μακρά περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας.
Το λάθος του Matteo Renzi να προειδοποιήσει με παραίτηση, εφόσον απορριφθεί η πρότασή του, άνοιξε τον ασκό του Αιόλου στην Ιταλία και την Ευρωζώνη, στον απόηχο του Brexit και της εκλογής Trump στις ΗΠΑ.
Πολιτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη παραίτηση Renzi και πιθανή άνοδος στην εξουσία του ευρωσκεπτικιστικού «Κινήματος Πέντε Αστέρων» του Bebe Grillo, το οποίο ζητά δημοψήφισμα για την παραμονή στο ευρώ, θα οδηγήσει την Ε.Ε. σε επικίνδυνα μονοπάτια, την ώρα που εντείνεται το κύμα αμφισβήτησης και ενίσχυσης των λαϊκιστικών κομμάτων σε όλη την Ευρώπη.
Σε μια χρονιά διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων στην Ευρώπη, η πολιτική αναταραχή στην Ιταλία είναι μια εξέλιξη την οποία απεύχονται Βρυξέλλες και Βερολίνο, ιδιαίτερα εν όψει των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία τον Μάιο, όπου θεωρείται βέβαιο -σύμφωνα με τις δημοισκοπήσεις - ότι η Marine Lepen του Εθνικού Μετώπου, θα περάσει στον β΄γύρο.
Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι οι ίδιοι οι Ιταλοί ψηφοφόροι δεν διεθνοποιούν το δημοψήφισμα, ενώ εκτιμούν ότι η έκβασή του δεν πρόκειται να επηρεάσει ουσιαστικά την Ιταλία ή την Ευρωζώνη.
Για τι ψηφίζουν οι Ιταλοί;
Οι Ιταλοί ψηφίζουν για τη συνταγματική μεταρρύθμιση.
Ο πρωθυπουργός της χώρας Matteo Renzi δίνει μάχη για να επικρατήσει το «ναι» προκειμένου να καταστεί πιο εύκολη η διακυβέρνηση της χώρας.
Οι μεταρρυθμίσεις, εφόσον εγκριθούν, θα αφαιρέσουν τη δύναμη από τη Γερουσία κάτι που σημαίνει ότι οι εκάστοτε νόμοι θα απαιτούν μόνο την έγκριση της Κάτω Βουλής, σε αντίθεση με το σημερινό σύστημα που απαιτεί την έγκριση και από τα δύο σώματα.
Ωστόσο, ο Renzi έχει συνδέσει το πολιτικό του μέλλον με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος διαμηνύοντας ότι θα παραιτηθεί εάν δεν υπερισχύσει το «ναι».
Προβάδισμα του «Όχι» στις δημοσκοπήσεις
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το «όχι» θα υπερισχύσει του «ναι».
Εξάλλου, ο Holger Schmieding, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank, ανέφερε σε note του ότι πιθανότατα οι πολίτες της Ιταλίας θα απορρίψουν τις μεταρρυθμίσεις.
Πόσο ευάλωτες είναι οι ιταλικές τράπεζες;
Σύμφωνα με το CNBC, οι ιταλικές τράπεζες είναι εξαιρετικά ευάλωτες.
Οι αξιωματούχοι και οι ανώτεροι τραπεζίτες -σύμφωνα με τους Financial Times - προβλέπουν έως και 8 ιταλικές τράπεζες θα έρθουν αντιμέτωπες με τον κίνδυνο της κατάρρευσης, εάν χάσει ο Renzi στο δημοψήφισμα.
Η Megan Greene, επικεφαλής οικονομολόγος της Manulife Asset Management, εκτιμά ότι το δημοψήφισμα στην Ιταλία θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμα μία τραπεζική κρίση στην Ευρώπη.
ΟΛΑ ΤΑ ΠΙΘΑΝΑ ΣΕΝΑΡΙΑ
Το δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση στην Ιταλία οδηγεί σε σειρά πολιτικών σεναρίων, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP).
– ΕΑΝ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕΙ ΤΟ «ΝΑΙ»
Ο πρωθυπουργός Matteo Renzi, ο οποίος διαπραγματεύτηκε αυτή τη μεταρρύθμιση και στη συνέχεια την έθεσε ενώπιον όλων των πολιτικών παρατάξεων, βγαίνει ενισχυμένος.
Αν και οι επόμενες βουλευτικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2018, ο Renzi θα μπορούσε να ζητήσει πρόωρες εκλογές στον απόηχο της νίκης του. Αλλά έχει υποσχεθεί ότι προηγουμένως θα αλλάξει τον εκλογικό νόμο. Και μόνο ο πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας Sergio Mattarella έχει την εξουσία να διαλύσει τη βουλή.
-ΕΑΝ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕΙ ΤΟ «ΟΧΙ»
Η παραίτηση του Renzi μοιάζει αναπόφευκτη. Αλλά στη συνέχεια όλα γίνονται πιο πολύπλοκα:
– Παραμένει στην εξουσία
– Υποβάλλει την παραίτησή του στον Μattarrella, αλλά εκείνος του ζητεί αμέσως τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.
Είναι σε θέση να εξασφαλίσει την εμπιστοσύνη του Κοινοβουλίου, είτε με την παρούσα πλειοψηφία του, είτε με μία νέα πλειοψηγφία στην οποία θα περιληφθεί και η Forza Italia του Berlusconi, όπως αυτός το έχει αφήσει να εννοηθεί τις τελευταίες ημέρες.
Ο εκλογικός νόμος, ο οποίος στη σημερινή του μορφή προσφέρει ένα μεγάλο πριμ στην πλειοψηφία, τροποποιείται υπέρ ενός περισσότερο αναλογικού εκλογικού συστήματος και προκηρύσσονται πρόωρες εκλογές, το νωρίτερο για την άνοιξη του 2017.
Το κυριότερο εμπόδιο στο σενάριο αυτό είναι ο ίδιος ο Renzi: έχει διατυπώσει σαφώς την άρνησή του να τεθεί επικεφαλής μίας κυβέρνησης που δεν θα έχει άλλη αποστολή από την αλλαγή του εκλογικού νόμου.
Αλλά έχει ακόμη τα περιθώρια να αλλάξει γνώμη.
-Ορισμός κυβέρνησης τεχνοκρατών
Είναι το πιθανότερο σενάριο, εάν ληφθούν κατά γράμμα υπ΄όψιν οι δηλώσεις του Matteo Renzi.
Ο Sergio Mattarrella διορίζει πρωθυπουργό πρόσωπο που θα έχει την υποστήριξη της σημερινής πλειοψηφίας ή μίας νέας διευρυμένης πλειοψηφίας.
Πολλά ονόματα κυκλοφορούν στο πλαίσιο του σεναρίου αυτού, μεταξύ των οποίων και αυτό του σημερινού υπουργού Οικονομικών Pierre Carlo Padoan.
Η κυβέρνηση αυτή μπορεί να έχει ως αποστολή την τροποποίηση του εκλογικού νόμου εν όψει πρόωρων εκλογών ή να ασκήσει εξουσία μέχρι το τέλος της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου, το 2018, προς μεγάλη δυσαρέσκεια του λαϊκιστικού Κινήματος των Πέντε Αστέρων.
-Άμεση διάλυση του Κοινοβουλίου
Είναι το πιο απίθανο σενάριο: η πρόσφατη εκλογική μεταρρύθμιση προσφέρει μεγάλο πριμ στην πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων , ενώ η ματαίωση της συνταγματικής μεταρρύθμισης της Γερουσίας διατηρεί εκεί το αναλογικό σύστημα, καθιστώντας τα δύο σώματα του ιταλικού κοινοβουλίου ασύμβατα.
Το Κίνημα των Πέντε Αστέρων, το οποίο οι δημοσκοπήσεις δίνουν νικητή σε περίπτωση εκλογών με το ισχύον πλειοψηφικό σύστημα, επιδιώκει την προσφυγή στις κάλπες το συντομότερο δυνατόν.
Όμως όλες οι άλλες πολιτικές παρατάξεις είναι αντίθετες με τη διεξαγωγή εκλογών πριν από την επιστροφή σε ένα αναλογικότερο εκλογικό σύστημα…
Nomura: Όλα τα σενάρια σε ένα σχεδιάγραμμα
Το «μετά» του ιταλικού δημοψηφίσματος της 4ης Δεκεμβρίου παρουσιάζει σε σχεδιάγραμμα της ο ιαπωνικός επενδυτικός οίκος Nomura, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση το περίπλοκο ενδεχόμενο επικράτησης του «όχι».
Όπως τονίζει η Nomura, αν επικρατήσει το «ναι» την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου τότε φυσικά ο κ.Renzi θα παραμείνει πρωθυπουργός, με αποτέλεσμα να ανοίξει ο δρόμος για την αλλαγή του εκλογικού νόμου που έχει υποσχεθεί.
Βέβαια, ο απώτερος σκοπός είναι η διατήρηση πλειοψηφίας από το Δημοκρατικό Κόμμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, κάτι που απειλείται από τα ολοένα αυξανόμενα ποσοστά (στις δημοσκοπήσεις) του κινήματος «Πέντε Αστέρων».
Ωστόσο, αν επικρατήσει το «όχι», τα πράγματα περιπλέκονται…
Αν τελικά ο κ.Renzi δεν παραιτηθεί, τότε θα μετατραπεί σε «υπηρεσιακό» πρωθυπουργό, καθώς αν αλλάξει τον εκλογικό νόμο τότε ίσως προχωρήσει για πολιτικούς λόγους και σε πρόωρες εκλογές.
Επίσης, υπάρχει και η περίπτωση να μην προχωρήσει σε καμία αλλαγή του νόμου και να παραμένει πρωθυπουργός μέχρι τις επόμενες εκλογές του 2018.
Τέλος, δεν μπορεί να παραλειφθεί και το ενδεχόμενο ο Ιταλός πρωθυπουργός να αλλάξει τον εκλογικό νόμο και να μην προκαλέσει πρόωρες εκλογές, κάτι που όμως θα «τσαλακώσει» κατά πολύ την εικόνα του.
Αν όμως ο κ.Renzi παραιτηθεί, τότε θα φέρει μαζί του και την πολιτική αβεβαιότητα στη γειτονική μας χώρα.
Εξηγώντας, η Nomura εκτιμά πως υπάρχουν τρία ενδεχόμενα:
- Ο κ.Renzi να καλέσει αμέσως εκλογές, οπότε και δε θα προλάβει να αλλάξει τον εκλογικό νόμο, άρα μάλλον θα χάσει την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
- Να σχηματίσει υπηρεσιακή κυβέρνηση η οποία θα προκαλέσει εκλογές μετά την αλλαγή του εκλογικού νόμου.
- Να σχηματίσει υπηρεσιακή κυβέρνηση η οποία θα περιμένει τις προγραμματισμένες εκλογές του 2018, αλλάζοντας ίσως και τον εκλογικό νόμο.
![](https://pbs.twimg.com/media/CyiwH80XUAImM0l.jpg)
(Πρώτη ενημέρωση 09:00, Σαββάτο 3 Δεκεμβρίου 2016)
www.bankingnews.gr
Με καταμετρημένες τις ψήφους στις 20 από τις 21 περιφέρειες, στο δημοψήφισμα για την συνταγματική αναθεώρηση το ΟΧΙ σάρωσε με 59,11% ή 19,42 εκατ ψήφους έναντι του ΝΑΙ με 40,89% ή 13,43 εκατ ψήφους.
Η διαφορά ήταν περίπου 18 ποσοστιαίες μονάδες υπέρ του ΟΧΙ, ο Renzi υπέστη βαρύτατη ήττα, ωστόσο οι αγορές αντέδρασαν ψύχραιμα, το ευρώ υποχώρησε για να ανακάμψει στην συνέχεια ενώ οι χρηματιστηριακές αγορές αντέδρασαν με άνοδο.
Όπως είπε ο Renzi σήμερα το πρωί 5/12/2016, θα επισκεφθεί τον πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας Sergio Mattarella στον οποίο θα υποβάλλει και επίσημα την παραίτησή του, όπως ακριβώς είχε δεσμευτεί στη διάρκεια της εκστρατείας.
Στο διάγγελμα ενώπιον του ιταλικού λαού, ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε την ήττα του αναλαμβάνοντας εξολοκλήρου την ευθύνη για το τελικό αποτέλεσμα πετώντας ωστόσο το «γάντι» στα κόμματα της αντιπολίτευσης που στήριξαν το ΟΧΙ λεγοντας ότι «τώρα είναι δική τους ευθύνη να παρουσιάσουν νέες προτάσεις».
«Έχασα και το λέω δυνατά – αν και με δυσκολία το παραδέχομαι. Έκανα ότι ήταν δυνατό», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι δε μπορεί απλώς να κοιμηθεί σαν να μη συνέβη τίποτα, αλλά και ότι πρέπει να τηρήσει τις δεσμεύσεις του προς τον ιταλικό λαό.
«Αφήνω την Ιταλία σε καλά χέρια. Αφήνω την Ιταλία το 2017 μια σημαντική χρονιά για την χώρα στην ΕΕ και τα Ηνωμένα Έθνη», είπε, ευχαριστώντας τους θεσμούς της χώρας για τη βοήθεια και τη στήριξή τους, καθώς και την οικογένειά του.
Νωρίτερα, ο Renzi χαρακτήρισε το δημοψήφισμα «γιορτή της δημοκρατίας», επισημαίνοντας ότι δόθηκε η ευκαιρία στον λαό να αποφασίσει.
«Το “Όχι” κέρδισε ξεκάθαρα και με αδιαμφισβήτητο τρόπο», παραδέχτηκε, συγχαίροντας «αυτούς που ηγήθηκαν το στρατόπεδο του “Όχι”».
Ο ίδιος ευχαρίστησε και όλους, όσοι στήριξαν το «Ναι», σημειώνοντας γλυκόπικρα: «Στους φίλους του στρατοπέδου του “Ναι” θέλω να στείλω μια αγκαλιά. Σας ευχαριστώ έναν προς έναν χωριστά. Δυστυχώς δεν καταφέραμε να πείσουμε την πλειοψηφία των συμπολιτών μας».
Άμεση προκήρυξη εκλογών ζητά το Κίνημα Πέντε Αστέρων
Την άμεση προκήρυξη εκλογών ζήτησαν πέντε βουλευτές του Κινήματος Πέντε Αστέρων, μετά την νίκη του «όχι» στο συνταγματικό δημοψήφισμα.
«Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι.
Δώσαμε μεγάλη μάχη και κέρδισαν οι πολίτες, ενάντια σε μια μεταρρύθμιση που μας στερούσε τα δικαιώματά μας» ανέφερε σε δηλώσεις του ο βουλευτής του Κινήματος των Πέντε Αστέρων, Alessandro di Batista.
Ο έτερος βουλευτής του Κινήματος των Πέντε Αστέρων και αντιπρόεδρος της Βουλής, Luigi di Maio, τόνισε ότι «έχασε η αλαζονεία στην εξουσία» ενώ υπογράμμισε ότι «ξεκινά η επεξεργασία του προγράμματος των Πέντε Αστέρων για την διακυβέρνηση της χώρας και ο καθορισμός της κυβερνητικής του ομάδας».
Ο Di Maio υπογράμμισε, πάντως, ότι «το κίνημά του είναι έτοιμο να συμβάλει σε όλα τα αναγκαία βήματα για να μπορέσουν να προκηρυχθούν οι εκλογές», καθιστώντας σαφές ότι «στην κυβέρνηση της χώρας, μπορεί να φτάσει, κανείς, μόνον διαμέσου της λαϊκής ψήφου και όχι με tweet».
Ιταλικός Τύπος: Θρίαμβος του Όχι – Συντριβή για τον πρωθυπουργό Matteo Renzi
Για την επόμενη ημέρα της παραίτησης του Renzi διερωτώνται τα ιταλικά ΜΜΕ
Στον θρίαμβο του Όχι στο χθεσινό δημοψήφισμα στην Ιταλία και στην παραίτηση του Matteo Renzi αναφέρονται σήμερα τα πρωτοσέλιδα του ιταλικού Τύπου.
Η Corriere della Sera γράφει ότι «το Όχι επικράτησε με 59%, ο Renzi παραιτείται» και πλέον διερωτάται τι γίνεται από εδώ και πέρα και ποια θα είναι η επόμενη ημέρα της Ιταλίας.
Για "θρίαμβο του όχι" που συνέτριψε τον Renzi κάνει λόγο η La Repubblica, απεικονίζοντας τον Renzi με το κεφάλι σκυφτό κατά την ανακοίνωση της παραίτησής του και με λεζάντα: «Τα δάκρυα του Renzi: έχω εντολή να πάω σπίτι μου».
H La Stampa χαρακτηρίζεi «χιονοστιβάδα» το Όχι του ιταλικού λαού ενώ στο πρωτοσέλιδο της η il manifesto, στο οποίο φαίνεται ο Ιταλός πρωθυπουργός να αποχωρεί με τον τίτλο να γράφει "Bello Ciao" (Αντίο όμορφε) αξιοποιώντας την έκφραση του Μπερλουσκόνι που καλούσε τους ψηφοφόρους να πουν "Ciao" στον Renzi.
Reuters: Το αποτέλεσμα στην Ιταλία είναι το τρίτο πλήγμα για το πολιτικό κατεστημένο
Από την πλευρά του το Reuters υπογραμμίζει ότι οι Ιταλοί ψήφισαν για την αβεβαιότητα και όχι για την κρίση.
«Το αποτέλεσμα στην Ιταλία είναι το τρίτο πλήγμα για την πολιτικό κατεστημένο μετά την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη νίκη του Trump στις ΗΠΑ.
Η κατάσταση στην Ιταλία είναι λιγότερη δραματική, αλλά πολύ σοβαρή» υπογραμμίζει το Reuters και συνεχίζει πως μετά τον Renzi βασική και πρώτη προτεραιότητα είναι οι ιταλικές τράπεζες.
«Η Ιταλία έχει ξαναβρεθεί σε αυτή την κατάσταση.
Ήταν στις εκλογές του 2013 που δεν υπήρξε κάποιος ξεκάθαρος νικητής και έτσι τα δύο μεγάλα κόμματα αναγκάστηκαν να στηρίξουν μία αδύναμη κυβέρνηση.
Τώρα όμως τα πράγματα είναι χειρότερα» υπογραμμίζει το Reuters.
Die Welt: Οι Ιταλοί έριξαν τον Renzi – Μεγάλο σοκ για τη στατικότητα της Ευρώπης
Μεγάλο σοκ για τη στατικότητα της Ευρώπης χαρακτηρίζει την επικράτηση του Όχι στο ιταλικό δημοψήφισμα και την παραίτηση του Renzi η γερμανική εφημερίδα Die Welt, η οποία καταλογίζει ευθύνη για την εξέλιξη αυτή και στην Ευρώπη, η οποία πλέον θα έχει να κάνει με μιαν ασταθή Ιταλία.
«Οι Ιταλοί έριξαν τον Matteo Renzi.
Πέταξαν απλώς τη μεγαλύτερη ευκαιρία για ένα καλύτερο μέλλον.
Συνυπεύθυνοι είναι όμως και οι Ευρωπαίοι διότι εγκατέλειψαν τον Renzi» αναφέρει το δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας.
«Όσο ο Renzi υποσχόταν να καταστρέψει το κατεστημένο τον επευφημούσαν.
Όντας όμως στην εξουσία ο Renzi ήρθε αντιμέτωπος με την παράλογη διαλεκτική της ιταλικής Δημοκρατίας.
Όταν ξεκίνησε να υλοποιεί την υπόσχεσή του να διαλύσει το κατεστημένο, με κύριο όργανο την αλλαγή του Συντάγματος, οι Ιταλοί του γύρισαν την πλάτη και προσχώρησαν σε άλλες πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες με τη σειρά τους υπόσχονταν να θέσουν αυτόν εκτός μάχης, να διαλύσουν αυτόν ο οποίος θα το διέλυε.
Κυρίως στράφηκαν οι Ιταλοί προς το κίνημα των πέντε Αστέρων, το οποίο είναι εντελώς αναξιόπιστο, αφού δεν λέει τι θα πρέπει να γίνει την επόμενη μέρα.
Θέλουν να βγει η Ιταλία από την ευρωζώνη;
Τη μια λένε ότι θέλουν ένα δεσμευτικό δημοψήφισμα για την αποχώρησή της, την άλλη ότι θέλουν απλώς να γίνει ένα μη δεσμευτικό, συμβουλευτικό δημοψήφισμα.
Και τι πρέπει να υποθέσουν οι Βρυξέλλες, το Βερολίνο, το Παρίσι;
Για την ώρα κανείς δεν μπορεί να πει ακριβώς τι θα σήμαινε ένας πρωθυπουργός των Πέντε Αστέρων» τονίζει το δημοσίευμα της Die Welt.
«Η Ευρώπη ευθύνεται όμως και η ίδια για το γεγονός ότι τώρα θα πρέπει να έχει να κάνει με μιαν ασταθή Ιταλία χωρίς έναν αξιόπιστο εταίρο.
Ο Renzi ήταν η κινητήρια μηχανή την οποία χρειαζόταν η Ευρώπη περισσότερο από ποτέ.
Αλλά η Ευρώπη τον εγκατέλειψε.
Η Γερμανία και η Γαλλία κλείνουν τα σύνορα και αφήνουν την Ιταλία μόνη να αντιμετωπίσει την προσφυγική κρίση.
Έτσι, στο τέλος ο Renzi βρέθηκε μόνος.
Δεν είχε καμιά πιθανότητα.
Οι Ιταλοί υπέκυψαν στην παλιά παρόρμησή τους να ρίξουν τους ισχυρούς του μισητού κράτους.
Με τον Renzi φεύγει όμως εκείνος ο άντρας, ο οποίος θα μπορούσε να αλλάξει με επαναστατικό τρόπο την Ιταλία.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: Η Ιταλία κλώτσησε μιαν ιστορική ευκαιρία «ελαφρά τη καρδία».
Ο άλλος πυλώνας επί του οποίου βασιζόταν το μέλλον της Ευρώπης κλονίζεται» καταλήγει το δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας.
Νωρίτερα το bankingnews έγραφε:
Σε θρίαμβο του ΟΧΙ εκτυλίχθηκε το δημοψήφισμα στην Ιταλία καθώς προηγείται με 59,8% έναντι 40,1% του ΝΑΙ ενώ η συμμετοχή έφτασε το 69,3%.
Οι κάλπες στην Ιταλία έκλεισαν στις 00:00 ώρα Ελλάδος και αμέσως ανακοινώθηκαν τα exit polls.
Με βάση τα exit polls το ΟΧΙ κέρδισε στο δημοψήφισμα με αισθητή διαφορά περίπου 19% με 20%.
![](https://pbs.twimg.com/media/Cy3TeLCXcAANo8B.jpg)
Νωρίτερα το bankingnews - ώρα 19:43 ανέφερε
Προβάδισμα στο ΟΧΙ έδιναν οι δημοσκοπήσεις αλλά και πολιτικοί συσχετισμοί στο κρίσιμο δημοψήφισμα στην Ιταλία για την συνταγματική αναθεώρηση.
Μέχρι τώρα η συμμετοχή είναι αυξημένη, καθώς ξεπερνάει το 57% με προοπτική να υπερβεί το 66% και κινείται υψηλότερα από τις εθνικές εκλογές του 2014.
Στις 00:00 ώρα Ιταλίας ή στην 1:00 ώρα Ελλάδος αναμένονται δηλώσεις - διάγγελμα του Ιταλού πρωθυπουργού Matteo Renzi.
Ο Renzi έχει δηλώσει ότι εάν χάσει στο δημοψήφισμα θα παραιτηθεί.
Η πρώτη νίκη των δημοσκόπων για το 2016 αναμένεται να είναι το αποτέλεσμα του ιταλικού δημοψηφίσματος, με τους πολιτικούς συσχετισμούς, όπως διαμορφώθηκαν τον περασμένο Νοέμβριο, να ευνοούν το «Όχι».
Ειδικότερα, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Νοεμβρίου, τα κόμματα που έχουν ταχθεί κατά της συνταγματικής αναθεώρησης που έχει προτείνει ο Matteo Renzi απολαμβάνουν συνολικά μεγαλύτερο ποσοστό, από ό,τι το Δημοκρατικό Κόμμα (Democratic Party) του Ιταλού πρωθυπουργού.
Ειδικότερα, το Δημοκρατικό Κόμμα λαμβάνει το 32,8% της προτίμησης, ενώ το Κίνημα των Πέντε Αστέρων (Five Star Movement) το 27,3%, η Λέγκα του Βορρά (Northern League) το 12,6% και το κόμμα Forza Italia (Δύναμη Ιταλίας) το 12,4%.
Ως εκ τούτου, η απήχηση του Δημοκρατικού Κόμματος, το οποίο έχει προτείνει «Ναι» στο δημοψήφισμα, είναι μικρότερη από την απήχηση των τριών βασικών κομμάτων της αντιπολίτευσης, που έχουν ζητήσει από τους ψηφοφόρους τους να ψηφίσουν «Όχι».
Το Δημοκρατικό Κόμμα βρίσκεται στο 32,8%, ενώ τα τρία αντιπολιτευτικά κόμμα στο 52,3%.
Το 14,9% των Ιταλών, που εμφανίζεται αναποφάσιστο, «κρύβει», ίσως, το αποτέλεσμα στο δημοψήφισμα, υπό την προϋπόθεση της μαζικής συμμετοχής, αλλά και ότι οι ψηφοφόροι θα ακολουθήσουν τη γραμμή του κόμματος που υποστηρίζουν.
Σε κάθε περίπτωση, δύσκολη θεωρείται μία ανατροπή στο αποτέλεσμα, με το «Όχι» στο ιταλικό δημοψήφισμα να σώζει την τιμή των… δημοσκόπων.
![](https://pbs.twimg.com/media/Cy2iOcCXAAAUmQf.jpg)
Η πρόβλεψη του International Spectator για το ιταλικό δημοψήφισμα – Στο 65% οι πιθανότητες επικράτησης «Όχι»
Σχεδόν βέβαιο για το αποτέλεσμα του ιταλικού δημοψηφίσματος εμφανίζεται σήμερα, Κυριακή 4 Δεκεμβρίου, λίγες ώρες προτού κλείσουν οι κάλπες το International Spectator.
Ειδικότερα, με «τιτίβισμά» του στο Twitter, το Spectator εκτιμά πως οι πιθανότητες απόρριψης της συνταγματικής αναθεώρησης της κυβέρνησης Renzi ανέρχονται στο 65%.
Αντιθέτως, μόλις στο 35% διαμορφώνονται οι πιθανότητες έγκρισης του σχεδίου.
Οι πιθανότητες είναι ενάντια στον Ιταλό πρωθυπουργό, ο οποίος έχει διαμηνύσει ότι θα παραιτηθεί, αν χάσει στο δημοψήφισμα, με τους πολιτικούς αναλυτές να εκφράζουν ανησυχίες για τον «πολιτικό σεισμό» που θα ακολουθήσει.
Στο μεταξύ, το Ιταλικό υπουργείο Εσωτερικών έδωσε στη δημοσιότητα πίνακα με τα πσοστά της συμμετοχής ανά περιοχή με την Εμίλια Ρομάνια και το Βένετο να έχουν την μεγαλύτερη συμμετοχή σε αντίθεση με την Κλάβρια που έχει τη μικρότερη.
![](https://pbs.twimg.com/media/Cy3JfkOW8AAi6Rn.jpg)
Περίπου 47 εκατ. Ιταλοί καλούνται σήμερα να ψηφίσουν για το συνταγματικό δημοψήφισμα.
Οι Ιταλοί ψηφίζουν ήδη από τις 07:00 (08:00 ώρα Ελλάδας) μέχρι τις 23:00 το βράδυ τοπική ώρα (τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας) για το συνταγματικό δημοψήφισμα, του οποίου το αποτέλεσμα θα είναι έτσι και αλλιώς έγκυρο, δεδομένου ότι πρόκειται για μεταρρύθμιση που ήδη έχει εγκριθεί από το κοινοβούλιο.
Ειδικότερα, οι Ιταλοί άρχισαν να προσέρχονται στις κάλπες σήμερα Κυριακή 4/12 για ένα δημοψήφισμα για τη συνταγματική αναθεώρηση που θα κρίνει το πολιτικό μέλλον του Matteo Renzi, ο οποίος έχει δηλώσει ότι θα παραιτηθεί αν χάσει.
Οι αγορές φοβούνται ότι μία επικράτηση του "όχι" θα πυροδοτήσει πολιτική αστάθεια και αναταραχή στις δοκιμαζόμενες ιταλικές τράπεζες, ωθώντας την ευρωζώνη προς μία νέα κρίση.
Οι κάλπες άνοιξαν στις 07:00 (08:00 ώρα Ελλάδας) και περίπου 47 εκατομμύρια Ιταλοί θα ψηφίσουν για το σχέδιο του Renzi να μειώσει δραστικά τις εξουσίες της Άνω Βουλής (Γερουσία) και να δώσει εξουσίες από περιφερειακές αρχές.
Με όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης να είναι ενάντια στη μεταρρύθμιση, μία νίκη του Renzi θα είναι έκπληξη και ένας τεράστιος προσωπικός θρίαμβος για τον πιο νέο πρωθυπουργό στην ιστορία της Ιταλίας, που συχνά πάλευε μόνος του στην προεκλογική εκστρατεία.
Όλες οι δημοσκοπήσεις που έχουν σταματήσει από τις 18 Νοεμβρίου, έδειχναν ότι προβάδισμα έχει το "όχι".
Το ίδιο δείχνουν και οι κρυφές δημοσκοπήσεις που έγιναν τις τελευταίες μέρες.
Παρόλα αυτά τις τελευταίες μέρες οι υπεύθυνοι της εκστρατείας του Renzi υποστήριζαν ότι η διάθεση του κόσμου έχει αλλάξει, εστιάζοντας στα εκατομμύρια των Ιταλών που δηλώνουν αναποφάσιστοι.
Ο Pippo Nicosia από την κεντρική Ρώμη λέει ότι θα ψηφίσει "ναι", αλλά και ότι δεν έχει καμία αμφιβολία για το αποτέλεσμα.
"Το "όχι" θα κερδίσει, τα πάντα θα καταρρεύσουν, κι εμείς πρέπει να πάμε διακοπές" δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η συμμετοχή αναμένεται στο 50% με 60% και θα είναι καθοριστική.
Οι δημοσκόποι λένε ότι η χαμηλή συμμετοχή μπορεί να ευνοήσει τον Renzi, καθώς η αντίθεση στη συνταγματική μεταρρύθμιση είναι πιο έντονη μεταξύ των νέων και ειδικά στον φτωχό Νότο, όπου πολλοί βαριούνται να πάνε να ψηφίσουν.
Μία συμμετοχή άνω του 60% μπορεί να κάνει το αποτέλεσμα απρόβλεπτο, καθώς θα σημαίνει ότι πολλοί ψηφοφόροι που είχαν αρχικά αποφασίσει να απέχουν, πήγαν τελικά στις κάλπες.
Τα γραφεία στοιχημάτων δίνουν πιθανότητες 75% να επικρατήσει το "όχι" και υπάρχει ήδη σπέκουλα για το τι θα κάνει ο Renzi αν ηττηθεί.
Βασικά αναμένεται να παραιτηθεί και να παίξει ρόλο σε μία μη εκλεγμένη τεχνοκρατική κυβέρνηση, στην οποία μπορεί να ενεργοποιηθεί και ο πρόεδρος Sergio Matarella.
Πολλοί αντίπαλοί του τον κατηγορούν ότι θα μείνει στην εξουσία ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.
Το αποτέλεσμα των exit polls θα ανακοινωθεί στις 23:00 (24:00 ώρα Ελλάδας) και μετά από 30 λεπτά θα ακολουθήσουν οι πρώτες εκτιμήσεις του αποτελέσματος με βάση τις πραγματικές ψήφους.
Αν η διαφορά είναι πολύ μικρή, τότε το αποτέλεσμα θα γίνει γνωστό ανάμεσα στα μεσάνυχτα και τη 01:00 (02:00 ώρα Ελλάδας) στη δεύτερη εκτίμηση.
Και σε μία ακόμα πιο δραματική περίπτωση μπορεί να χρειαστεί να περιμένουμε ως τις 02:00-03:00 (03:00-04:00 ώρα Ελλάδας).
Ο υπουργός Οικονομικών της Ιταλίας Pier Carlo Padoan προσπάθησε να καθησυχάσει τις αγορές, λέγοντας ότι "δεν υπάρχει περίπτωση οικονομικού σεισμού" και αν κερδίσει το "όχι" θα υπάρξουν απλά "48 ώρες αναταραχής".
Οι αγορές επικεντρώνονται στις ιταλικές τράπεζες που έχουν 360 δισ. ευρώ κόκκινα δάνεια και ειδικά στην Monte Paschi di Siena.
Οι τράπεζες χρειάζονται 5 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του 2016 για να καλύψουν τα ελλείμματα που έχουν και κυβερνητικοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι μία νίκη του "όχι" θα αποθαρρύνει τους επενδυτές.
Νωρίτερα το bankingnews έγραφε:
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για το κρίσιμο δημοψήφισμα στην Ιταλία την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2016 για τη συνταγματική αναθεώρηση.
Αγορές και αναλυτές προεξοφλούν επικράτηση του «Όχι» (με βάσης τις δημοσκοπήσεις), δηλαδή απόρριψη της πρότασης Matteo Renzi, εξέλιξη η οποία εκτιμάται ότι θα οδηγήσει την Ιταλία σε μια μακρά περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας.
Το λάθος του Matteo Renzi να προειδοποιήσει με παραίτηση, εφόσον απορριφθεί η πρότασή του, άνοιξε τον ασκό του Αιόλου στην Ιταλία και την Ευρωζώνη, στον απόηχο του Brexit και της εκλογής Trump στις ΗΠΑ.
Πολιτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη παραίτηση Renzi και πιθανή άνοδος στην εξουσία του ευρωσκεπτικιστικού «Κινήματος Πέντε Αστέρων» του Bebe Grillo, το οποίο ζητά δημοψήφισμα για την παραμονή στο ευρώ, θα οδηγήσει την Ε.Ε. σε επικίνδυνα μονοπάτια, την ώρα που εντείνεται το κύμα αμφισβήτησης και ενίσχυσης των λαϊκιστικών κομμάτων σε όλη την Ευρώπη.
Σε μια χρονιά διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων στην Ευρώπη, η πολιτική αναταραχή στην Ιταλία είναι μια εξέλιξη την οποία απεύχονται Βρυξέλλες και Βερολίνο, ιδιαίτερα εν όψει των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία τον Μάιο, όπου θεωρείται βέβαιο -σύμφωνα με τις δημοισκοπήσεις - ότι η Marine Lepen του Εθνικού Μετώπου, θα περάσει στον β΄γύρο.
Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι οι ίδιοι οι Ιταλοί ψηφοφόροι δεν διεθνοποιούν το δημοψήφισμα, ενώ εκτιμούν ότι η έκβασή του δεν πρόκειται να επηρεάσει ουσιαστικά την Ιταλία ή την Ευρωζώνη.
Για τι ψηφίζουν οι Ιταλοί;
Οι Ιταλοί ψηφίζουν για τη συνταγματική μεταρρύθμιση.
Ο πρωθυπουργός της χώρας Matteo Renzi δίνει μάχη για να επικρατήσει το «ναι» προκειμένου να καταστεί πιο εύκολη η διακυβέρνηση της χώρας.
Οι μεταρρυθμίσεις, εφόσον εγκριθούν, θα αφαιρέσουν τη δύναμη από τη Γερουσία κάτι που σημαίνει ότι οι εκάστοτε νόμοι θα απαιτούν μόνο την έγκριση της Κάτω Βουλής, σε αντίθεση με το σημερινό σύστημα που απαιτεί την έγκριση και από τα δύο σώματα.
Ωστόσο, ο Renzi έχει συνδέσει το πολιτικό του μέλλον με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος διαμηνύοντας ότι θα παραιτηθεί εάν δεν υπερισχύσει το «ναι».
Προβάδισμα του «Όχι» στις δημοσκοπήσεις
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το «όχι» θα υπερισχύσει του «ναι».
Εξάλλου, ο Holger Schmieding, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank, ανέφερε σε note του ότι πιθανότατα οι πολίτες της Ιταλίας θα απορρίψουν τις μεταρρυθμίσεις.
Πόσο ευάλωτες είναι οι ιταλικές τράπεζες;
Σύμφωνα με το CNBC, οι ιταλικές τράπεζες είναι εξαιρετικά ευάλωτες.
Οι αξιωματούχοι και οι ανώτεροι τραπεζίτες -σύμφωνα με τους Financial Times - προβλέπουν έως και 8 ιταλικές τράπεζες θα έρθουν αντιμέτωπες με τον κίνδυνο της κατάρρευσης, εάν χάσει ο Renzi στο δημοψήφισμα.
Η Megan Greene, επικεφαλής οικονομολόγος της Manulife Asset Management, εκτιμά ότι το δημοψήφισμα στην Ιταλία θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμα μία τραπεζική κρίση στην Ευρώπη.
ΟΛΑ ΤΑ ΠΙΘΑΝΑ ΣΕΝΑΡΙΑ
Το δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση στην Ιταλία οδηγεί σε σειρά πολιτικών σεναρίων, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP).
– ΕΑΝ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕΙ ΤΟ «ΝΑΙ»
Ο πρωθυπουργός Matteo Renzi, ο οποίος διαπραγματεύτηκε αυτή τη μεταρρύθμιση και στη συνέχεια την έθεσε ενώπιον όλων των πολιτικών παρατάξεων, βγαίνει ενισχυμένος.
Αν και οι επόμενες βουλευτικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2018, ο Renzi θα μπορούσε να ζητήσει πρόωρες εκλογές στον απόηχο της νίκης του. Αλλά έχει υποσχεθεί ότι προηγουμένως θα αλλάξει τον εκλογικό νόμο. Και μόνο ο πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας Sergio Mattarella έχει την εξουσία να διαλύσει τη βουλή.
-ΕΑΝ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕΙ ΤΟ «ΟΧΙ»
Η παραίτηση του Renzi μοιάζει αναπόφευκτη. Αλλά στη συνέχεια όλα γίνονται πιο πολύπλοκα:
– Παραμένει στην εξουσία
– Υποβάλλει την παραίτησή του στον Μattarrella, αλλά εκείνος του ζητεί αμέσως τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.
Είναι σε θέση να εξασφαλίσει την εμπιστοσύνη του Κοινοβουλίου, είτε με την παρούσα πλειοψηφία του, είτε με μία νέα πλειοψηγφία στην οποία θα περιληφθεί και η Forza Italia του Berlusconi, όπως αυτός το έχει αφήσει να εννοηθεί τις τελευταίες ημέρες.
Ο εκλογικός νόμος, ο οποίος στη σημερινή του μορφή προσφέρει ένα μεγάλο πριμ στην πλειοψηφία, τροποποιείται υπέρ ενός περισσότερο αναλογικού εκλογικού συστήματος και προκηρύσσονται πρόωρες εκλογές, το νωρίτερο για την άνοιξη του 2017.
Το κυριότερο εμπόδιο στο σενάριο αυτό είναι ο ίδιος ο Renzi: έχει διατυπώσει σαφώς την άρνησή του να τεθεί επικεφαλής μίας κυβέρνησης που δεν θα έχει άλλη αποστολή από την αλλαγή του εκλογικού νόμου.
Αλλά έχει ακόμη τα περιθώρια να αλλάξει γνώμη.
-Ορισμός κυβέρνησης τεχνοκρατών
Είναι το πιθανότερο σενάριο, εάν ληφθούν κατά γράμμα υπ΄όψιν οι δηλώσεις του Matteo Renzi.
Ο Sergio Mattarrella διορίζει πρωθυπουργό πρόσωπο που θα έχει την υποστήριξη της σημερινής πλειοψηφίας ή μίας νέας διευρυμένης πλειοψηφίας.
Πολλά ονόματα κυκλοφορούν στο πλαίσιο του σεναρίου αυτού, μεταξύ των οποίων και αυτό του σημερινού υπουργού Οικονομικών Pierre Carlo Padoan.
Η κυβέρνηση αυτή μπορεί να έχει ως αποστολή την τροποποίηση του εκλογικού νόμου εν όψει πρόωρων εκλογών ή να ασκήσει εξουσία μέχρι το τέλος της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου, το 2018, προς μεγάλη δυσαρέσκεια του λαϊκιστικού Κινήματος των Πέντε Αστέρων.
-Άμεση διάλυση του Κοινοβουλίου
Είναι το πιο απίθανο σενάριο: η πρόσφατη εκλογική μεταρρύθμιση προσφέρει μεγάλο πριμ στην πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων , ενώ η ματαίωση της συνταγματικής μεταρρύθμισης της Γερουσίας διατηρεί εκεί το αναλογικό σύστημα, καθιστώντας τα δύο σώματα του ιταλικού κοινοβουλίου ασύμβατα.
Το Κίνημα των Πέντε Αστέρων, το οποίο οι δημοσκοπήσεις δίνουν νικητή σε περίπτωση εκλογών με το ισχύον πλειοψηφικό σύστημα, επιδιώκει την προσφυγή στις κάλπες το συντομότερο δυνατόν.
Όμως όλες οι άλλες πολιτικές παρατάξεις είναι αντίθετες με τη διεξαγωγή εκλογών πριν από την επιστροφή σε ένα αναλογικότερο εκλογικό σύστημα…
Nomura: Όλα τα σενάρια σε ένα σχεδιάγραμμα
Το «μετά» του ιταλικού δημοψηφίσματος της 4ης Δεκεμβρίου παρουσιάζει σε σχεδιάγραμμα της ο ιαπωνικός επενδυτικός οίκος Nomura, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση το περίπλοκο ενδεχόμενο επικράτησης του «όχι».
Όπως τονίζει η Nomura, αν επικρατήσει το «ναι» την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου τότε φυσικά ο κ.Renzi θα παραμείνει πρωθυπουργός, με αποτέλεσμα να ανοίξει ο δρόμος για την αλλαγή του εκλογικού νόμου που έχει υποσχεθεί.
Βέβαια, ο απώτερος σκοπός είναι η διατήρηση πλειοψηφίας από το Δημοκρατικό Κόμμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, κάτι που απειλείται από τα ολοένα αυξανόμενα ποσοστά (στις δημοσκοπήσεις) του κινήματος «Πέντε Αστέρων».
Ωστόσο, αν επικρατήσει το «όχι», τα πράγματα περιπλέκονται…
Αν τελικά ο κ.Renzi δεν παραιτηθεί, τότε θα μετατραπεί σε «υπηρεσιακό» πρωθυπουργό, καθώς αν αλλάξει τον εκλογικό νόμο τότε ίσως προχωρήσει για πολιτικούς λόγους και σε πρόωρες εκλογές.
Επίσης, υπάρχει και η περίπτωση να μην προχωρήσει σε καμία αλλαγή του νόμου και να παραμένει πρωθυπουργός μέχρι τις επόμενες εκλογές του 2018.
Τέλος, δεν μπορεί να παραλειφθεί και το ενδεχόμενο ο Ιταλός πρωθυπουργός να αλλάξει τον εκλογικό νόμο και να μην προκαλέσει πρόωρες εκλογές, κάτι που όμως θα «τσαλακώσει» κατά πολύ την εικόνα του.
Αν όμως ο κ.Renzi παραιτηθεί, τότε θα φέρει μαζί του και την πολιτική αβεβαιότητα στη γειτονική μας χώρα.
Εξηγώντας, η Nomura εκτιμά πως υπάρχουν τρία ενδεχόμενα:
- Ο κ.Renzi να καλέσει αμέσως εκλογές, οπότε και δε θα προλάβει να αλλάξει τον εκλογικό νόμο, άρα μάλλον θα χάσει την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
- Να σχηματίσει υπηρεσιακή κυβέρνηση η οποία θα προκαλέσει εκλογές μετά την αλλαγή του εκλογικού νόμου.
- Να σχηματίσει υπηρεσιακή κυβέρνηση η οποία θα περιμένει τις προγραμματισμένες εκλογές του 2018, αλλάζοντας ίσως και τον εκλογικό νόμο.
![](https://pbs.twimg.com/media/CyiwH80XUAImM0l.jpg)
(Πρώτη ενημέρωση 09:00, Σαββάτο 3 Δεκεμβρίου 2016)
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών