![Προεδρικές εκλογές στο Ιράν - Φαβορί ο υπερσυντηρητικός Ebrahim Raisi - Αναμένεται αποχή ρεκόρ](https://www.bankingnews.gr/media/k2/items/cache/da725949ad265f90597b5e2bfa6b0f39_XL.jpg)
Το Ιράν των 84 εκατομμυρίων εκλέγει σήμερα 18/6 νέο πρόεδρο.
Καθώς ο απερχόμενος Hassan Rouhani δεν είχε δικαίωμα να διεκδικήσει τρίτη θητεία, τέσσερις υποψήφιοι διεκδικούν το αξίωμα με δημοφιλέστερο τον δικαστή Ebrahim Raisi ο οποίος, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση, θα αποσπάσει το 64% των ψήφων.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του πρακτορείου Ιρανών φοιτητών, μόνο το 42% από τα 59 εκατομμύρια των ψηφοφόρων θα πάνε στις κάλπες: είναι το χαμηλότερο ποσοστό όλων των εποχών.
Πολλοί Ιρανοί έχουν απογοητευτεί από τον απερχόμενο Rouhani, ο οποίος στην αρχή είχε ευρεία στήριξη αλλά βρέθηκε μπροστά στις αμερικανικές κυρώσεις οι οποίες υπονόμευσαν την οικονομία, ιδιαίτερα τον τομέα του πετρελαίου.
Εξάλλου, το Ιράν επλήγη σκληρά από την πανδημία με 3 εκατομμύρια καταγεγραμμένα κρούσματα, 83.000 θανάτους και όχι πάνω από 5% εμβολιασμένους.
Δεύτερος σε δημοτικότητα μετά τον Raisi έρχεται ο 66χρονος πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Abdolnasser Hemmati, στον οποίον ποντάρουν πολλοί ψηφοφόροι επειδή ως οικονομολόγος ίσως μπορεί να διαχειριστεί τα οικονομικά προβλήματα της χώρας.
Αλλά αυτά τα προβλήματα είναι συνδεδεμένα με την εξωτερική πολιτική την οποία, στην πραγματικότητα, χαράζει ο ίδιος ο Αγιατολάχ Khamenei που αποφασίζει επίσης για το πρόγραμμα του εμπλουτισμένου ουρανίου − την κύρια, αν και όχι μοναδική αιτία, της διπλωματικής και οικονομικής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ.
Τον Hemmati στηρίζουν κάποιοι μετριοπαθείς όπως ο αντιφρονών Mehdi Karoubi, που βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό εδώ και δέκα χρόνια, και ο γενικός γραμματέας του κόμματος «Δημιουργοί της Οικοδόμησης του Ιράν» Gholam-Hossein Karbaschi.
Η προτεραιότητα του επόμενου προέδρου αναμένεται ότι θα είναι η ανάκαμψη της οικονομίας
Ο πρόεδρος έχει περιορισμένες προνομίες στο Ιράν, όπου η εξουσία βρίσκεται κυρίως στα χέρια του ανώτατου ηγέτη.
Ο απολογισμός του Rouhani , ο οποίος δεν μπορεί να είναι υποψηφίος για μια τρίτη τετραετή θητεία, έχει κηλιδωθεί από την αποτυχία της πολιτικής του να ανοίξει τη χώρα, καθώς οι ΗΠΑ αποχώρησαν το 2018 από τη συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η οποία είχε συναφθεί με τις μεγάλες δυνάμεις.
Η δυσαρέσκεια και η απείθεια έναντι των αρχών εκφράζονται όλο και πιο ανοικτά μπροστά στη σοβαρή οικονομική και κοινωνική κρίση που έχει προκληθεί από την αποκατάσταση των αμερικανικών κυρώσεων από την κυβέρνηση Trump.
Το Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο 2017-2018 και το Νοέμβριο 2019, δύο κύματα λαϊκής αμφισβήτησης κατεστάλησαν βίαια στο Ιράν.
Για την εξόριστη αντιπολίτευση και τους υπερασπιστές των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ο Ebrahim Raisi είναι η ενσάρκωση της καταπίεσης και το όνομά του συνδέεται με τις μαζικές εκτελέσεις αριστερών κρατουμένων το 1988, ένα δράμα στο οποίο ο ίδιος αρνείται κάθε συμμετοχή.
Η προτεραιότητα του επόμενου προέδρου αναμένεται ότι θα είναι η ανάκαμψη της οικονομίας.
Στο σημείο αυτό, όλοι οι υποψήφιοι συμφωνούν ότι η ανάκαμψη θα πρέπει απαραιτήτως να περάσει από την άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν επί Trump, κάτι που αποτελεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων στη Βιέννη που έχουν στόχο τη διάσωση της συμφωνίας επαναφέροντας σ’αυτή τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Φορώντας πάντα το μαύρο τουρμπάνι του και τα παραδοσιακά ρούχα του ιερωμένου, το φαβορί στις προεδρικές εκλογές του Ιράν, ο Ebrahim Raisi, είναι ένας αυστηρός άνδρας που παρουσιάζεται ως υπερασπιστής των πιο φτωχών και υπέρμαχος της μάχης κατά της διαφθοράς.
Επικεφαλής της Δικαστικής Αρχής, αυτός ο 60χρονος χοτζατολεσλάμ (μια βαθμίδα κάτω από τον αγιατολάχ στους σιίτες ιερωμένους), υπερσυντηρητικός και χωρίς εξάρσεις, είναι θιασώτης της τάξης.
Σύνθημά του για τις προεδρικές εκλογές της 18ης Ιουνίου είναι η «συνεχής μάχη κατά της φτώχειας και της διαφθοράς».
Το 2017 κατάφερε να συγκεντρώσει το 38% των ψήφων, όμως δεν μπόρεσε να κερδίσει τον H. Rouhani, ο οποίος επανεξελέγη ήδη από τον πρώτο γύρο.
Γεννημένος τον Νοέμβριο του 1960 στην ιερή πόλη Μασχάντ, ο Ebrahim Raisi διορίστηκε γενικός εισαγγελέας της Καράζ, δίπλα στην Τεχεράνη, σε ηλικία μόλις 20 ετών μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Επί περισσότερες από τρεις δεκαετίες παρέμεινε στο δικαστικό σύστημα: γενικός εισαγγελέας της Τεχεράνης από το 1989 ως το 1994, αναπληρωτής επικεφαλής της Δικαστικής Αρχής από το 2004 ως το 2014, χρονιά κατά την οποία προτάθηκε για γενικός εισαγγελέας του Ιράν.
Το 2016 ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, ο αγιατολάχ Ali Khamenei διόρισε τον Ebrahim Raisi επικεφαλής του ισχυρού φιλανθρωπικού ιδρύματος Αστάν-ε Κοντς Ραζανί, το οποίο διαχειρίζεται το μαυσωλείο του ιμάμη Ρεζά στη Μασχάντ καθώς και την τεράστια ακίνητη περιουσία του. Τρία χρόνια αργότερα διορίστηκε επικεφαλής της Δικαστικής Αρχής.
Μαθητής του ανώτατου ηγέτη
Ο Ebrahim Raisi, που φορά πάντα το μαύρο τουρμπάνι του «σεγιέντ» (απόγονου του Μωάμεθ), παρακολούθησε τα μαθήματα θρησκευτικών και ισλαμικού δικαίου του αγιατολάχ Ali Khamenei.
Σύμφωνα με την επίσημη βιογραφία του, από το 2018 δίδαξε και ο ίδιος ένα σιιτικό σεμινάριο στη Μασχάντ.
Πολλά ιρανικά μέσα θεωρούν ότι ενδέχεται να είναι ο διάδοχος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, ο οποίος θα γίνει 82 ετών τον Ιούλιο.
Εξάλλου ο Ebrahim Raisi είναι μέλος του Συμβουλίου των Ειδικών, που διορίζει τον ανώτατο ηγέτη.
Είναι παντρεμένος με τη J. Alamolhoda, καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο Σαχίντ- Μπεχεχντί της Τεχεράνης και έχουν δύο κόρες.
Ο Ebrahim Raisi είναι γαμπρός του Ahmad Alamolhoda, ιμάμη και περιφερειακού εκπροσώπου του ανώτατου ηγέτη στη Μαχσάντ, τη δεύτερη πιο ιερή πόλη του Ιράν.
Τον στηρίζουν οι δύο βασικοί συνασπισμοί των συντηρητικών και υπερσυντηρητικών κομμάτων και είναι ο μόνος από τους πέντε υπερσυντηρητικούς υποψήφιους στις εκλογές πίσω από τον οποίο συντάσσεται το διχασμένο συντηρητικό κίνημα.
Γνωρίζοντας ωστόσο ότι θα πρέπει να προσπαθήσει να συσπειρώσει την ιρανική κοινωνία που είναι διχασμένη στο θέμα των ατομικών ελευθεριών – στο οποίο ο Rouhani απογοήτευσε παρά τις υποσχέσεις του- ο Ebrahim Raisi δεσμεύθηκε να αναχθεί σε υπερασπιστή «της ελευθερίας της έκφρασης|, των «θεμελιωδών δικαιωμάτων όλων των Ιρανών” και της "διαφάνειας”.
Δεσμεύσεις τις οποίες μεταρρυθμιστές και μετριοπαθείς δεν πιστεύουν, θεωρώντας τον Ebrahim Raisi αχυράνθρωπο, την απουσία πολιτικής εμπειρίας του οποίου καταγγέλλουν εκτιμώντας ότι θα τον καταστήσει ανίκανο να κυβερνήσει.
Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι θέλει να σχηματίσει «μια κυβέρνηση του λαού για ένα ισχυρό Ιράν» και υπόσχεται να εξαλείψει «τις εστίες διαφθοράς».
Για την ιρανική αντιπολίτευση που βρίσκεται στην εξορία το όνομα του Ebrahim Raisi συνδέεται με τις μαζικές εκτελέσεις μαρξιστών και αριστερών κρατούμενων το 1988, την εποχή που ήταν αναπληρωτής εισαγγελέας του επαναστατικού δικαστηρίου της Τεχεράνης.
Όταν ρωτήθηκε το 2018 και το 2020 για αυτή τη μαύρη σελίδα στην πρόσφατη ιστορία του Ιράν, ο Ebrahim Raisi αρνήθηκε ότι ενεπλάκη με τον οποιονδήποτε τρόπο, όμως εξήρε «την εντολή» την οποία, όπως δήλωσε, έδωσε ο αγιoτολάχ Ali Khamenei , ιδρυτής της Ισλαμικής Δημοκρατίας, για τις εκκαθαρίσεις αυτές.
Ακολουθεί σύντομη παρουσίαση των υποψηφίων και του προγράμματός τους.
Βάσει σύστασης του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, του αγιατολάχ Ali Khamenei, όλοι οι υποψήφιοι δηλώνουν πως τάσσονται υπέρ των διαπραγματεύσεων που διεξάγονται στη Βιέννη για τη διάσωση της διεθνούς συμφωνίας του 2015 για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν.
Παράλληλα ο Khamenei έχει ζητήσει από τους υποψήφιους στις προεδρικές εκλογές να επικεντρωθούν κυρίως στην οικονομική κατάσταση της χώρας και στα προβλήματα των πολιτών.
Amirhossein Ghazizadeh-Hashemi
Υπερσυντηρητικός, 50 ετών.
Είναι ο πιο νέος από τους υποψήφιους.
Γιατρός - ωτορινολαρυγγολόγος -, είναι από το 2008 βουλευτής της Μασχάντ, της δεύτερης μεγαλύτερης και πιο ιερής πόλης του Ιράν.
Προτείνει πρόγραμμα βοήθειας για τους νέους για τον γάμο και την εργασία μέσω δανείου με ευνοϊκούς όρους ύψους 5 δισ. ριάλ (περίπου 17.000 ευρώ) και δεσμεύεται να διευθετήσει σε τρεις ημέρες τα προβλήματα του χρηματιστηρίου, το οποίο βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση εδώ και μήνες, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτει πώς.
Abdolnaser Hemmati
Μεταρρυθμιστής, 66 ετών.
Οικονομολόγος, ανέλαβε την προεδρία της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν το 2018 και χρειάστηκε να παραιτηθεί για να υποβάλει υποψηφιότητα.
Με καταγωγή από την τουρκόφωνη μειονότητα, διετέλεσε πρόεδρος πολλών τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών προτού γίνει διοικητικό στέλεχος της κρατικής τηλεόρασης.
Υπέρμαχος των φιλελεύθερων οικονομικών μεταρρυθμίσεων, τάσσεται υπέρ «της ανεξαρτησίας της Κεντρικής Τράπεζας», της μείωσης «της κρατικής παρέμβασης στην οικονομία» και της «ενεργητικής διπλωματίας με την Ανατολή και τη Δύση» στην υπηρεσία της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας.
Saeed Jalili
Υπερσυντηρητικός, 55 ετών.
Αφού πέρασε από το γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη, έγινε γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και με την ιδιότητα αυτή ανέλαβε τις διαπραγματεύσεις για το ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας από το 2007 ως το 2013.
Υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές το 2013 απέναντι στον H. Rouhani, τερμάτισε τρίτος, συγκεντρώνοντας το 11,4% των ψήφων.
Επιθυμεί «να ενισχύσει τις οικονομικές σχέσεις (του Ιράν) με τις γειτονικές χώρες» αντί «να περιμένει (τη βοήθεια) κάποιων δυτικών χωρών».
Σκοπεύει να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό με μια «οικονομία της αντίστασης», αναπτύσσοντας δεσμούς με χώρες «που ακολουθούν την ίδια (αντιιμπεριαλιστική) γραμμή με το Ιράν».
Mohsen Mehralizadeh
Μεταρρυθμιστής, 64 ετών.
Πρώην αντιπρόεδρος του Ιράν (2001-2005) επί προεδρίας Μ. Hatami, ήταν κυβερνήτης της επαρχίας Ισφαχάν από το 2017 ως το 2018, προτού αποσυρθεί από τη δημόσια ζωή.
Ανήκει στην τουρκόφωνη μειονότητα και στις προεδρικές εκλογές του 2005 έλαβε λιγότερο από το 5% των ψήφων.
Είναι από τους λίγους υποψήφιους που προτάσσει οικολογικές ανησυχίες, προτείνει «εκσυγχρονισμό της γεωργίας προκειμένου να λυθεί το πρόβλημα της λειψυδρίας», δεσμεύεται να προωθήσει μεταρρυθμίσεις ώστε να υπάρξει «διαφάνεια στην πολιτική» και «την ανέγερση προσιτών κατοικιών».
Ebrahim Raisi
Υπερσυντηρητικός, 60 ετών. Επικεφαλής της Δικαστικής Αρχής από το 2019, έπειτα από σταδιοδρομία στο δικαστικό σύστημα για πάνω από τριάντα χρόνια.
Στις προεδρικές εκλογές του 2017 συγκέντρωσε 38% των ψήφων.
Σήμερα θεωρείται φαβορί.
Υπόσχεται «συνεχή μάχη κατά της φτώχειας και της διαφθοράς», την αντιμετώπιση κυρίως της κακοδιοίκησης «της εκτελεστικής εξουσίας», δηλώνει ότι επιθυμεί να ανεγείρει «τέσσερα εκατομμύρια κατοικίες μέσα σε τέσσερα χρόνια» και να σχηματίσει «μια κυβέρνηση του λαού για ένα ισχυρό Ιράν».
Mohsen Rezaei
Υπερσυντηρητικός, 66 ετών.
Στρατηγός, πρώην αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης (1981-1997), είναι γραμματέας του Συμβουλίου Κρίσης, οργάνου διαιτησίας του συστήματος.
Έθεσε υποψηφιότητα τρεις φορές στις προεδρικές εκλογές και το 2013 κατάφερε να συγκεντρώσει το 10,6%, το υψηλότερο ποσοστό του.
Δεσμεύεται να σχηματίσει κυβέρνηση με στόχο την ανάπτυξη του Ιράν και να καταπολεμήσει τη διαφθορά, όπως και το δίκτυο επιρροής στη χώρα, μια αναφορά στην κυβέρνηση του απερχόμενου προέδρου Rouhani, το οποίο κατ' αυτόν μόλυνε την κυβέρνηση με διαφθορά και κατασκοπεία.
Alireza Zakani
Υπερσυντηρητικός, 55 ετών.
Γιατρός της πυρηνικής ιατρικής, εκπροσώπησε την ιερή πόλη Κομ από το 2004 ως το 2016.
Το 2020 κέρδισε ξανά έδρα βουλευτή στην Τεχεράνη και πλέον διευθύνει το Κέντρο Ερευνών του κοινοβουλίου.
Δηλώνει ότι επιθυμεί «να άρει όλα τα εμπόδια για την τοπική παραγωγή», να αξιοποιήσει «τις ικανότητες» της «ιρανικής διασποράς» προκειμένου να «αναπτυχθεί η οικονομία», ενώ δίνει έμφαση στην ανάπτυξη του μεταλλευτικού τομέα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών