![Τι διακυβεύεται στις Ευρωεκλογές και γιατί;](https://www.bankingnews.gr/media/k2/items/cache/c366c93dd5f6bbfac594e85293fc1c69_XL.jpg)
Οι Ευρωεκλογές αποφασίζουν ποιος θα βρίσκεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως ένα από τα 720 μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (MEP).
Από τις 6 έως τις 9 Ιουνίου 2024, περίπου 350 εκατομμύρια άνθρωποι στα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν δικαίωμα να ψηφίσουν στις 10ες Ευρωεκλογές. Από άποψη πληθυσμού, οι Ευρωεκλογές κατατάσσονται ως η δεύτερη μεγαλύτερη ψηφοφορία στον κόσμο, μετά την Ινδία και μπροστά από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αν και για πολλούς λόγους θεωρούνται απλές κοινοβουλευτικές εκλογές, το ιστορικά μοναδικό καθεστώς της ΕΕ ως υπερεθνικής ένωσης κρατών εξακολουθεί να έχει ορισμένες ιδιαιτερότητες.
Το Euractiv παρουσιάζει τα κόμματα που συμμετέχουν στις εκλογές και τα προγράμματά τους, τα οποία οι ψηφοφόροι θα πρέπει να εξετάσουν πριν ψηφίσουν.
Τι διακυβεύεται στις εκλογές;
Εν συντομία, οι Ευρωεκλογές αποφασίζουν ποιος θα βρίσκεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως ένα από τα 720 μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (MEP).
Το Κοινοβούλιο είναι το ένα από τα δύο νομοθετικά όργανα της ΕΕ, μαζί με το Συμβούλιο της ΕΕ, το οποίο περιλαμβάνει εκπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών μελών. Οι περισσότερες νομοθετικές πράξεις της ΕΕ πρέπει να εγκρίνονται από την πλειοψηφία των ευρωβουλευτών.
Οι ευρωβουλευτές θα διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα επόμενα πέντε χρόνια, επηρεάζοντας τη διαδικασία επιλογής του επόμενου προέδρου της Επιτροπής, του επικεφαλής διπλωμάτη της ΕΕ και των μελών του σώματος των Επιτρόπων. Όλοι αυτοί διορίζονται από το Συμβούλιο, αλλά πρέπει να εγκριθούν από τους ευρωβουλευτές.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής είναι επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του εκτελεστικού οργάνου της ΕΕ, το οποίο δρομολογεί τη νομοθεσία. Ο πρόεδρος διορίζει τους 27 επιτρόπους -έναν από κάθε κράτος μέλος- οι οποίοι επιβλέπουν ο καθένας ένα συγκεκριμένο τμήμα, όπως η οικονομία, η ενέργεια κ.λπ., παρόμοιο με ένα υπουργικό συμβούλιο της εθνικής κυβέρνησης.
Ποιον ψηφίζει ο κόσμος;
Εθνικά κόμματα
Οι ψηφοφόροι σε όλη την Ευρώπη ψηφίζουν για τα εθνικά κόμματα/λίστες στις χώρες τους, σύμφωνα με τους εθνικούς εκλογικούς κανόνες.
Το εκλογικό αποτέλεσμα σε κάθε χώρα καθορίζει πόσες έδρες/βουλευτές θα λάβει κάθε εθνικό κόμμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από το σύνολο που αναλογεί σε κάθε χώρα.
Όσο μεγαλύτερος είναι ο πληθυσμός μιας χώρας, τόσο περισσότερες έδρες της αναλογούν στο ημικύκλιο, οι οποίες κατανέμονται μεταξύ των εθνικών της κομμάτων σύμφωνα με τα εκλογικά αποτελέσματα.
Για παράδειγμα: Το 2019, το γερμανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) κέρδισε περίπου το 15% των 39 εκατομμυρίων γερμανικών ψήφων, γεγονός που μεταφράζεται σε 16 έδρες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εν τω μεταξύ, η ολλανδική Χριστιανοδημοκρατική Έκκληση (CDA) κέρδισε το 15% των 5,5 εκατομμυρίων ψήφων που δόθηκαν στην Ολλανδία, που μεταφράζεται σε πέντε έδρες.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να αυξήσει τον συνολικό αριθμό των εδρών από 705 το 2019 σε 720 για τις φετινές εκλογές. Οι 15 επιπλέον έδρες μοιράστηκαν μεταξύ 12 κρατών μελών για να ληφθεί υπόψη η αύξηση του πληθυσμού.
Ευρωπαϊκά κόμματα και ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Οι εκλεγμένοι ευρωβουλευτές από άλλα εθνικά κόμματα συμμετέχουν μαζί με ομοϊδεάτες τους από άλλα εθνικά κόμματα σε πανευρωπαϊκές κοινοβουλευτικές ομάδες.
Για να σχηματίσουν μια επίσημη κοινοβουλευτική ομάδα, τα κόμματα πρέπει να συγκεντρώσουν τουλάχιστον 23 βουλευτές από τουλάχιστον επτά χώρες της ΕΕ.
Για παράδειγμα: Οι ευρωβουλευτές του γερμανικού SPD συνεδριάζουν με ευρωβουλευτές από άλλα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, όπως το ολλανδικό De Partij van de Arbeid (PvdA), στην ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D).
Τα περισσότερα εθνικά πολιτικά κόμματα είναι ταυτόχρονα και μέλη πανευρωπαϊκών κομμάτων.
Για παράδειγμα η ομάδα S&D, η οποία έχει ως επί το πλείστον μέλη του σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (PES), και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (SPD).
Ωστόσο, η ομάδα των Πρασίνων/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία αποτελείται από μέλη του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος, συμπεριλαμβανομένων των Γερμανών Πρασίνων, και της Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας, καθώς και της ισπανικής Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς της Καταλονίας (ERC).
Ωστόσο, άλλα κόμματα-μέλη της Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας ανήκουν στην ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR).
Υποψήφιοι για την προεδρία της Επιτροπής
Από το 2014, τα ευρωπαϊκά κόμματα καλούνται να ορίσουν έναν επικεφαλής υποψήφιο, τον λεγόμενο Spitzenkandidat, για να θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία της Επιτροπής.
Οι ηγέτες των κρατών μελών, οι οποίοι αναδεικνύουν τον επόμενο πρόεδρο μετά τις εκλογές, υποτίθεται ότι επιλέγουν τον επικεφαλής υποψήφιο από το κόμμα που κέρδισε τις περισσότερες έδρες στις εκλογές και, κατά συνέπεια, είναι η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα στο ΕΚ.
Ωστόσο, οι ηγέτες της ΕΕ δεν είναι υποχρεωμένοι να το ακολουθήσουν αυτό: Δεδομένου ότι ο υποψήφιος που θα επιλέξουν πρέπει να εγκριθεί από τους περισσότερους ευρωβουλευτές, είναι αναπόφευκτο να επιλέξουν κάποιον ικανό να συγκεντρώσει την υποστήριξη του μεγαλύτερου αριθμού βουλευτών, αλλά και την υποστήριξη των εθνικών κυβερνήσεων.
Καθώς οι εκλογές διεξάγονται σε εθνικό επίπεδο, τα ευρωπαϊκά κόμματα και οι επικεφαλής υποψήφιοί τους δεν εμφανίζονται στα εθνικά ψηφοδέλτια, ωστόσο, εξακολουθούν ενίοτε να προωθούν επικεφαλής υποψηφίους της ΕΕ κατά τη διάρκεια της εκστρατείας σε συνεργασία με τα εθνικά μέλη.
Για παράδειγμα: Το 2019, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) κέρδισε τις περισσότερες έδρες. Αντί να επιλέξουν τον επίσημο υποψήφιο του ΕΛΚ Spitzenkandidat, τον Μανφρεντ Βέμπερ, οι ηγέτες της ΕΕ επέλεξαν την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξίσου μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.
Ποιες είναι οι ευρωπαϊκές ομάδες;
Παρόλο που τα ευρωπαϊκά κόμματα οργανώνουν πολυεθνικές προεκλογικές εκστρατείες, αυτό που τελικά έχει σημασία είναι πόσες έδρες κερδίζει κάθε μία από τις επτά κοινοβουλευτικές ομάδες της ΕΕ.
Οι επικεφαλής των ομάδων μεσολαβούν για την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που καθορίζει ή χαλάει έναν υποψήφιο για την προεδρία της Επιτροπής και έτσι οργανώνουν τις πλειοψηφίες που απαιτούνται για την ψήφιση της νομοθεσίας.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο παρών οδηγός επικεντρώνεται στις πολιτικές ομάδες ως τους βασικούς παίκτες στη μάχη για την εξουσία στις ευρωπαϊκές εκλογές.
Στη συνέχεια, παρουσιάζονται με βάση τον αριθμό των ευρωβουλευτών που κατείχαν στο 9ο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2019-2024).
www.bankingnews.gr
Αν και για πολλούς λόγους θεωρούνται απλές κοινοβουλευτικές εκλογές, το ιστορικά μοναδικό καθεστώς της ΕΕ ως υπερεθνικής ένωσης κρατών εξακολουθεί να έχει ορισμένες ιδιαιτερότητες.
Το Euractiv παρουσιάζει τα κόμματα που συμμετέχουν στις εκλογές και τα προγράμματά τους, τα οποία οι ψηφοφόροι θα πρέπει να εξετάσουν πριν ψηφίσουν.
Τι διακυβεύεται στις εκλογές;
Εν συντομία, οι Ευρωεκλογές αποφασίζουν ποιος θα βρίσκεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως ένα από τα 720 μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (MEP).
Το Κοινοβούλιο είναι το ένα από τα δύο νομοθετικά όργανα της ΕΕ, μαζί με το Συμβούλιο της ΕΕ, το οποίο περιλαμβάνει εκπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών μελών. Οι περισσότερες νομοθετικές πράξεις της ΕΕ πρέπει να εγκρίνονται από την πλειοψηφία των ευρωβουλευτών.
Οι ευρωβουλευτές θα διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα επόμενα πέντε χρόνια, επηρεάζοντας τη διαδικασία επιλογής του επόμενου προέδρου της Επιτροπής, του επικεφαλής διπλωμάτη της ΕΕ και των μελών του σώματος των Επιτρόπων. Όλοι αυτοί διορίζονται από το Συμβούλιο, αλλά πρέπει να εγκριθούν από τους ευρωβουλευτές.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής είναι επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του εκτελεστικού οργάνου της ΕΕ, το οποίο δρομολογεί τη νομοθεσία. Ο πρόεδρος διορίζει τους 27 επιτρόπους -έναν από κάθε κράτος μέλος- οι οποίοι επιβλέπουν ο καθένας ένα συγκεκριμένο τμήμα, όπως η οικονομία, η ενέργεια κ.λπ., παρόμοιο με ένα υπουργικό συμβούλιο της εθνικής κυβέρνησης.
Ποιον ψηφίζει ο κόσμος;
Εθνικά κόμματα
Οι ψηφοφόροι σε όλη την Ευρώπη ψηφίζουν για τα εθνικά κόμματα/λίστες στις χώρες τους, σύμφωνα με τους εθνικούς εκλογικούς κανόνες.
Το εκλογικό αποτέλεσμα σε κάθε χώρα καθορίζει πόσες έδρες/βουλευτές θα λάβει κάθε εθνικό κόμμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από το σύνολο που αναλογεί σε κάθε χώρα.
Όσο μεγαλύτερος είναι ο πληθυσμός μιας χώρας, τόσο περισσότερες έδρες της αναλογούν στο ημικύκλιο, οι οποίες κατανέμονται μεταξύ των εθνικών της κομμάτων σύμφωνα με τα εκλογικά αποτελέσματα.
Για παράδειγμα: Το 2019, το γερμανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) κέρδισε περίπου το 15% των 39 εκατομμυρίων γερμανικών ψήφων, γεγονός που μεταφράζεται σε 16 έδρες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εν τω μεταξύ, η ολλανδική Χριστιανοδημοκρατική Έκκληση (CDA) κέρδισε το 15% των 5,5 εκατομμυρίων ψήφων που δόθηκαν στην Ολλανδία, που μεταφράζεται σε πέντε έδρες.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να αυξήσει τον συνολικό αριθμό των εδρών από 705 το 2019 σε 720 για τις φετινές εκλογές. Οι 15 επιπλέον έδρες μοιράστηκαν μεταξύ 12 κρατών μελών για να ληφθεί υπόψη η αύξηση του πληθυσμού.
Ευρωπαϊκά κόμματα και ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Οι εκλεγμένοι ευρωβουλευτές από άλλα εθνικά κόμματα συμμετέχουν μαζί με ομοϊδεάτες τους από άλλα εθνικά κόμματα σε πανευρωπαϊκές κοινοβουλευτικές ομάδες.
Για να σχηματίσουν μια επίσημη κοινοβουλευτική ομάδα, τα κόμματα πρέπει να συγκεντρώσουν τουλάχιστον 23 βουλευτές από τουλάχιστον επτά χώρες της ΕΕ.
Για παράδειγμα: Οι ευρωβουλευτές του γερμανικού SPD συνεδριάζουν με ευρωβουλευτές από άλλα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, όπως το ολλανδικό De Partij van de Arbeid (PvdA), στην ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D).
Τα περισσότερα εθνικά πολιτικά κόμματα είναι ταυτόχρονα και μέλη πανευρωπαϊκών κομμάτων.
Για παράδειγμα η ομάδα S&D, η οποία έχει ως επί το πλείστον μέλη του σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (PES), και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (SPD).
Ωστόσο, η ομάδα των Πρασίνων/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία αποτελείται από μέλη του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος, συμπεριλαμβανομένων των Γερμανών Πρασίνων, και της Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας, καθώς και της ισπανικής Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς της Καταλονίας (ERC).
Ωστόσο, άλλα κόμματα-μέλη της Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας ανήκουν στην ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR).
Υποψήφιοι για την προεδρία της Επιτροπής
Από το 2014, τα ευρωπαϊκά κόμματα καλούνται να ορίσουν έναν επικεφαλής υποψήφιο, τον λεγόμενο Spitzenkandidat, για να θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία της Επιτροπής.
Οι ηγέτες των κρατών μελών, οι οποίοι αναδεικνύουν τον επόμενο πρόεδρο μετά τις εκλογές, υποτίθεται ότι επιλέγουν τον επικεφαλής υποψήφιο από το κόμμα που κέρδισε τις περισσότερες έδρες στις εκλογές και, κατά συνέπεια, είναι η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα στο ΕΚ.
Ωστόσο, οι ηγέτες της ΕΕ δεν είναι υποχρεωμένοι να το ακολουθήσουν αυτό: Δεδομένου ότι ο υποψήφιος που θα επιλέξουν πρέπει να εγκριθεί από τους περισσότερους ευρωβουλευτές, είναι αναπόφευκτο να επιλέξουν κάποιον ικανό να συγκεντρώσει την υποστήριξη του μεγαλύτερου αριθμού βουλευτών, αλλά και την υποστήριξη των εθνικών κυβερνήσεων.
Καθώς οι εκλογές διεξάγονται σε εθνικό επίπεδο, τα ευρωπαϊκά κόμματα και οι επικεφαλής υποψήφιοί τους δεν εμφανίζονται στα εθνικά ψηφοδέλτια, ωστόσο, εξακολουθούν ενίοτε να προωθούν επικεφαλής υποψηφίους της ΕΕ κατά τη διάρκεια της εκστρατείας σε συνεργασία με τα εθνικά μέλη.
Για παράδειγμα: Το 2019, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) κέρδισε τις περισσότερες έδρες. Αντί να επιλέξουν τον επίσημο υποψήφιο του ΕΛΚ Spitzenkandidat, τον Μανφρεντ Βέμπερ, οι ηγέτες της ΕΕ επέλεξαν την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξίσου μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.
Ποιες είναι οι ευρωπαϊκές ομάδες;
Παρόλο που τα ευρωπαϊκά κόμματα οργανώνουν πολυεθνικές προεκλογικές εκστρατείες, αυτό που τελικά έχει σημασία είναι πόσες έδρες κερδίζει κάθε μία από τις επτά κοινοβουλευτικές ομάδες της ΕΕ.
Οι επικεφαλής των ομάδων μεσολαβούν για την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που καθορίζει ή χαλάει έναν υποψήφιο για την προεδρία της Επιτροπής και έτσι οργανώνουν τις πλειοψηφίες που απαιτούνται για την ψήφιση της νομοθεσίας.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο παρών οδηγός επικεντρώνεται στις πολιτικές ομάδες ως τους βασικούς παίκτες στη μάχη για την εξουσία στις ευρωπαϊκές εκλογές.
Στη συνέχεια, παρουσιάζονται με βάση τον αριθμό των ευρωβουλευτών που κατείχαν στο 9ο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2019-2024).
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών