![Moody's Analytics: Τρία «πολεμικά» σενάρια για την Ελλάδα - Ανάπτυξη 1,9% - 4,5% το 2022 - Συντριβή για το διαθέσιμο εισόδημα](https://www.bankingnews.gr/media/k2/items/cache/d0d251eaa12b96997d85d15a676b760a_XL.jpg)
Ανάπτυξη με ρυθμό από 1,9% έως 4,5% προβλέπει για την ελληνική οικονομία η Moody's Analytics, με βάση τρία σενάρια εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία.
H Μoody's υποβαθμίζει τις εκτιμήσεις της για την ανάπτυξη του ΑΕΠ το 2022 στο 4,5% από 5,3% προηγουμένως, ενώ με βάση το δυσμενές σενάριο προβλέψει ανάπτυξη μόλις 1,9%.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η εισβολή στην Ουκρανία θα οδηγήσει σε έκρηξη του πληθωρισμού και θα συντρίψει το διαθέσιμο εισόδημα.
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται στο (σχεδόν) ρεκόρ του 7,7% το 2022 πριν ομαλοποιηθεί το 2023 στο 3%, ξεπερνώντας το 8% στο β' και γ' τρίμηνο του 2022.
Η Moody's Analytics σκιαγραφεί και το πολιτικό τοπίο, εκτιμώντας ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν το 2023 και δεν αποκλείεται να οδηγήσουν σε κυβέρνηση συνασπισμού.
Νέα κρίση μετά την πανδημία
Η Ελλάδα κατέγραψε εξαιρετικά ισχυρή ανάπτυξη το τέταρτο τρίμηνο του 2021, με το πραγματικό ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 7,7% σε ετήσια βάση.
Το πραγματικό ΑΕΠ αναθεωρήθηκε προς τα κάτω για το δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, για το σύνολο του 2021 η χώρα κατέγραψε τον μεγαλύτερο ρυθμό ανάπτυξης στην ιστορία της, αυξημένο κατά 8,3% σε σχέση με το 2020 και πολύ κοντά στην πρόβλεψή μας για 8,2% που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2021. Η ανάπτυξη οφείλεται κυρίως στις ισχυρές επενδύσεις και τις εξαγωγές.
Μετά από δύο χρόνια κρίσης COVID-19, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας βρίσκεται οριακά πάνω από τα προ πανδημίας επίπεδα και ενώ η οικονομία προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της και να κινηθεί προς την επέκταση, μια άλλη διεθνής κρίση ξέσπασε με την εισβολή στην Ουκρανία.
Η πρώτη εκτίμηση του πληθωρισμού τον Μάρτιο δείχνει τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση από το 1996.
Σύμφωνα με τη Eurostat, ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 8% μετά από αύξηση 6,3% σε ετήσια βάση τον Φεβρουάριο.
Παρόλο που εξακολουθούν να ισχύουν οι επιδράσεις βάσης (υπήρξε αποπληθωρισμός 2% τον Μάρτιο του 2021), ο εναρμονισμένος δείκτης δείχνει σχεδόν πληθωρισμό-ρεκόρ.
Σε μηνιαία βάση, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 2,7% σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο.
Το άλμα στις τιμές της ενέργειας έρχεται να προστεθεί στην ήδη τεράστια αύξηση κατά τη διάρκεια του 2021, ενώ οι τιμές δεν πρόκειται να υποχωρήσουν σύντομα.
Η εισβολή στην Ουκρανία θα έχει τεράστιο αντίκτυπο στον ελληνικό πληθωρισμό και θα συντρίψει το διαθέσιμο εισόδημα.
Η διάρκεια και το μέγεθος των ενεργειακών κραδασμών σημαίνει ισχυρή μετακύλιση στις γενικές τιμές.
Σε συνδυασμό με τις ανοδικές πιέσεις στις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων, ο ετήσιος πληθωρισμός θα φθάσει σε τιμές άνω του 8% το δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο.
Οι μισθολογικές πιέσεις θα αλλάξουν τη δυναμική το 2023, καθώς οι εργαζόμενοι θα παζαρεύουν την χαμένη αγοραστική τους δύναμη.
Η Moody's Analytics προβλέπει ότι ο ελληνικός εναρμονισμένος ΔΤΚ θα κλείσει στο 7,7% το 2022, προτού ομαλοποιηθεί το 2023 στο 3% και στη συνέχεια συγκλίνει στο στόχο του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η ανεργία βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας και πλέον.
Σύμφωνα με τη Eurostat, τον Φεβρουάριο, η μηνιαία ανεργία διαμορφώθηκε στο 11,9%, μειωμένη κατά 90 μονάδες βάσης σε σχέση με τον Ιανουάριο και το χαμηλότερο καταγεγραμμένο ποσοστό ανεργίας από το 2010.
Υποβάθμιση εκτιμήσεων για την ανάπτυξη
«Η στρατιωτική σύγκρουση στην Ουκρανία υποβάθμισε την εκτίμησή μας για την αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ για το 2022 σε 4,5%, η οποία είναι 0,8 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη από το βασικό επίπεδο του Φεβρουαρίου.
Οι προοπτικές για την τουριστική περίοδο το 2022 είναι λιγότερο ρόδινες. Παρόλο που ο τομέας ξεπέρασε τις προσδοκίες το 2021, θα εμφανιστούν προκλήσεις λόγω των διεθνών πληθωριστικών πιέσεων και της ουκρανικής κρίσης. Σχεδόν το ένα τέταρτο της πτώσης της αύξησης του ΑΕΠ σε σύγκριση με το βασικό σενάριο του Φεβρουαρίου προέρχεται από την υπόθεση μηδενικών τουριστικών αφίξεων από τη Ρωσία, η οποία μεταφράζεται σε περίπου 400 εκατ. ευρώ λιγότερα έσοδα το 2022. Η υπόθεση αυτή είχε ενσωματωθεί στις προβλέψεις μας του Μαρτίου. Η Ελλάδα απέλασε 12 Ρώσους διπλωμάτες τον Απρίλιο και οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται σε πλήρη κατάρρευση.
Τα τρία βασικά σενάρια
Στο βασικό σενάριο, η αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ παραμένει πάνω από το δυνητικό επίπεδο μέχρι το 2024. Μετά από υπερθέρμανση για πέντε χρόνια, η ελληνική οικονομία βλέπει τον ετήσιο πληθωρισμό της γύρω από τον στόχο της ΕΚΤ μέχρι το 2026, ενώ η ανεργία φτάνει στο φυσικό της επίπεδο. Η ισχυρή ανάπτυξη και η εμπιστοσύνη των αγορών αντανακλώνται στις αποδόσεις των ομολόγων, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να δανείζεται με χαμηλό επιτόκιο και να εξομαλύνει το χρέος της. Μέχρι το τέλος του 2024, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ έχει μειωθεί κάτω από το 170% και το έλλειμμα συγκλίνει στο μηδέν. Το ΑΕΠ αυξάνεται κατά 4,5% το 2022 και κατά 2,8% το 2023.
Στο θετικό σενάριο, η στρατιωτική σύγκρουση στην Ουκρανία επιλύεται πολύ ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν. Ως αποτέλεσμα, οι γεωπολιτικές εντάσεις μειώνονται νωρίτερα από ό,τι αναμενόταν βάσει του βασικού σεναρίου. Οι κυρώσεις αίρονται γρήγορα, υποστηρίζοντας τις γραμμές εφοδιασμού βασικών εμπορευμάτων από τη Ρωσία. Η πλήρης εξασθένιση της πανδημίας και των γεωπολιτικών εντάσεων οδηγεί σε ισχυρή ανάκαμψη της ζήτησης, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών, με κινητήρια δύναμη τα νοικοκυριά που ξοδεύουν τις πλεονάζουσες αποταμιεύσεις τους. Σε αυτό το σενάριο, το ελληνικό ΑΕΠ διευρύνεται κατά 5,7% το 2022 και κατά 3,9% το 2023.
Στο δυσμενές σενάριο, η στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας επιδεινώνεται σημαντικά και επιμένει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το αναμενόμενο. Η απειλή μιας σημαντικής διακοπής του παγκόσμιου εφοδιασμού με εμπορεύματα διατηρεί τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σε υψηλά επίπεδα για την Ευρώπη, με αποτέλεσμα οι ρυθμοί πληθωρισμού να επιταχύνονται σημαντικά πάνω από τα βασικά επίπεδα. Μια άλλη παραλλαγή του COVID-19 εμφανίζεται το χειμώνα και προκαλεί την επιστροφή σε μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Η πολιτική αστάθεια προκαλεί πολλαπλούς γύρους εκλογών που πλήττουν την οικονομία το 2023 και αυξάνουν σημαντικά το κόστος του χρέους. Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών συμπιέζεται- αντί να δαπανήσουν τις πλεονάζουσες αποταμιεύσεις, τα νοικοκυριά περιορίζουν σημαντικά τις δαπάνες τους. Οι αρνητικές επιπτώσεις του πλούτου από την πτώση των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων αποθαρρύνουν περαιτέρω τους Ευρωπαίους από τις δαπάνες. Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, το ΑΕΠ αυξάνεται μόνο κατά 1,9% το 2022 και συρρικνώνεται κατά 1,5% το 2023.
Κάλπες το 2023 και κυβέρνηση συνασπισμού;
Η Moody's Analytics σκιαγραφεί το πολιτικό τοπίο, εκτιμώντας ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν το 2023 και δεν αποκλείεται να οδηγήσουν σε κυβέρνηση συνασπισμού.
Πριν αποχωρήσει από την εξουσία, η κυβέρνηση Τσίπρα άλλαξε τον εκλογικό νόμο έτσι ώστε να μην υπάρχουν έδρες - μπόνους για το πρώτο κόμμα, καθιστώντας δυσκολότερο τον σχηματισμό μονοκομματικής κυβέρνησης, αναγκάζοντας έτσι να σχηματίσουν κυβερνήσεις συνασπισμού ή να υπάρξουν επαναλαμβανόμενες εκλογές μέχρι να σχηματιστεί κυβέρνηση.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αντέστρεψε αυτόν τον νόμο, αλλά λόγω συνταγματικών περιορισμών αυτό θα τεθεί σε ισχύ μετά τον επόμενο εκλογικό κύκλο.
Εάν ο Κυριάκος Μητσοτάκης καταφέρει να σταθεροποιήσει ή ακόμα και να αυξήσει τα ποσοστά του στις δημοσκοπήσεις, οι πρόωρες εκλογές θα μπορούσαν να αποφευχθούν και οι Έλληνες θα πάνε στις κάλπες το 2023.
Χωρίς το «μπόνους» - εδρών, ο νικητής αυτών των εκλογών πιθανότατα θα πρέπει να κερδίσει την υποστήριξη της αντιπολίτευσης για μια κυβέρνηση συνασπισμού ή θα βρεθεί αντιμέτωπος με εκλογικές διαδικασίες δεύτερου ή και τρίτου γύρου.
Εάν υπάρξει δεύτερος γύρος, η Moody's εκτιμά ότι οι Έλληνες θα θέλουν να αποφύγουν συνεχείς εκλογικές αναμετρήσεις που θα έβλαπταν περαιτέρω την οικονομία.
Ωστόσο, εάν υπάρξει και τρίτος γύρος, οι οικονομικές προοπτικές για το 2023 θα αλλάξουν σημαντικά με καθοδικές πιέσεις στο ΑΕΠ λόγω της αβεβαιότητας, των υψηλότερων επιτοκίων και του δημόσιου χρέους.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών