![Guardian: Πέφτει η αυλαία του ελληνικού δράματος αλλά τα προβλήματα δεν έχουν λυθεί](https://www.bankingnews.gr/media/k2/items/cache/7069f5c525b077e3eaf631845919d1d4_XL.jpg)
Όπως παρατηρεί η βρετανική εφημερίδα, τα σημάδια της ελληνικής κρίσης παραμένουν βαθιά: αδύναμες τράπεζες, μεγάλες καθυστερήσεις σε μεταρρυθμίσεις και μηδαμινός δημοσιονομικός χώρος για επενδύσεις
Μετά από εννέα χρόνια βαθιάς κρίση, αμείλικτη λιτότητα και τέσσερις κυβερνήσεις, η Ελλάδα θα ολοκληρώσει την επόμενη εβδομάδα, το τρίτο της πρόγραμμα διάσωσης - σε αντίθεση με την οικονομική κρίση που εξελίσσεται στην Τουρκία, αναφέρει σε σημερινό (12/8/2018) δημοσίευμα η βρετανική εφημερίδα Guardian.
Στις 20 Αυγούστου του 2018, τα μεσάνυχτα, η Αθήνα θα ανακτήσει την κυριαρχία της, σε αυτό που ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, αποκάλεσε μια στιγμή υπέρβασης για τη χώρα.
«Η Ελλάδα καταφέρνει να σταθεί και πάλι στα πόδια της», ανακοίνωσε το γραφείο του Έλληνα πρωθυπουργού σχετικά με τη λήψη της τελευταίας δόσης ύψους 15 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του τρίτου προγράμματος διάσωσης.
Γίνεται λόγος για «τελευταία πράξη στο δράμα» και «μια νέα σελίδα προόδου, δικαιοσύνης και ανάπτυξης»
Ωστόσο όπως παρατηρεί η βρετανική εφημερίδα, τα σημάδια της ελληνικής κρίσης παραμένουν βαθιά: αδύναμες τράπεζες, μεγάλες καθυστερήσεις σε μεταρρυθμίσεις, μηδαμινός δημοσιονομικός χώρος για δημόσιες επενδύσεις και χρέος στο 180% του ΑΕΠ, το μεγαλύτερο στην ΕΕ.
Παρά τα προβλήματα πάντως, η ανάπτυξη επιστρέφει, ο τουρισμός αναπτύσσεται και τα επίπεδα ανεργίας μειώνονται, αν και παραμένουν οι δυσκολίες.
Η ελληνική οικονομία είναι έτοιμη να τρέξει με ρυθμό ανάπτυξης 2,4% το 2018 και η ΕΕ κάνει λόγο για success story, χαιρετίζοντας την ανάκαμψη της Ελλάδα.
«Χωρίς ευρωπαϊκή βοήθεια, η Ελλάδα θα είχε καταρρεύσει και θα βρισκόταν σε βαθύ πολιτικό και οικονομικό χάος», σημειώνει ο επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υπθέσεων της ΕΕ, Pierre Moscovici.
Ωστόσο, ο σκεπτικισμός για την Ελλάδα παραμένει και κυρίως στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Ενώ η Αθήνα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει «σημαντικούς εξωτερικούς και εγχώριους κινδύνους».
Μια πρόσφατη συμφωνία ελάφρυνσης του χρέους προσέφερε κάποια ελπίδα, αλλά δεν ενισχύθηκε από «πολύ φιλόδοξες υποθέσεις για την αύξηση του ΑΕΠ και την ικανότητα της Ελλάδας να πραγματοποιήσει μεγάλα πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα».
Η επιβολή των δημοσιονομικών περικοπών και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τα 288 δισ. ευρώ των προγραμμάτων διάσωσης, τα μεγαλύτερα στην παγκόσμια οικονομική ιστορία, μετέτρεψαν την Ελλάδα σε σκιά του εαυτού της, όπως σημειώνει η βρετανική εφημερίδα.
Κόλαση διαρκείας για την Ελλάδα
Η οικονομία της Ελλάδας, που έχει συρρικνωθεί κατά 26%, έχει αφήσει άνεργο το ένα πέμπτο του ενεργού πληθυσμού ενώ περίπου 500.000 από τους νέους Έλληνες με γνώσεις και δεξιότητες έχουν μεταναστεύσει στον πλουσιότερο βορρά της Ευρώπης.
Και οι δυσκολίες δεν έχουν τέλος.
Η αριστερή κυβέρνηση της Ελλάδα έχει συναινέσει σε μία σειρά ιδιαίτερα φιλόδοξων στόχων.
Μετά τα προγράμματα διάσωσης η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να παράγει πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022, ένα επίτευγμα που επιτεύχθηκε μόνο από ελάχιστες χώρες από τη δεκαετία του '70 και 2,2% μέχρι το 2060.
Ο καθηγητής Kevin Featherstone, από το Ελληνικό Παρατηρητήριο της Σχολής Οικονομικών του Λονδίνου, δήλωσε ότι οι υποχρεώσεις αυτές αποτελούν «κόλαση διαρκείας».
«Καμία άλλη κυβέρνηση στην Ευρώπη δεν θα είχε επιλέξει να ακολουθήσει αυτή την πορεία», είπε.
«Η Ελλάδα έχει σωθεί με την έννοια της αποφυγής του Αρμαγεδδώνα της εξόδου από το ευρώ, αλλά ο τρόπος με τον οποίο σώθηκε είναι τόσο μειονεκτικός ώστε δεν μπορεί κανείς να μιλήσει για διάσωση ή έξοδο από την κρίση».
Η Ελλάδα είναι ευάλωτη
Παρόλο που ο Τσίπρας ισχυρίζεται πως η Ελλάδα θα είναι εκτός εποπτείας, η χώρα θα εξακολουθήσει να υπόκειται αρχικά σε ένα καθεστώς ενισχυμένης επιτήρησης ενώ οι περαιτέρω περικοπές των συντάξεων είναι ήδη συμφωνημένες.
Τον Μάιο του 2018, ο Έλληνας πρωθυπουργός παρουσίασε ένα σχέδιο ανάπτυξης 106 σημείων μετά το πρόγραμμα διάσωσης, αλλά καμία προετοιμασία δεν μπορεί να αποκρύψει ότι η χώρα παραμένει έντονα ευάλωτη σε αναταραχές πέρα από τα σύνορά της.
Μόνο λίγες μέρες πριν από το τέλος του τρίτου προγράμματος, οι παγκόσμιες δυσκολίες στην αγορά ώθησαν τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων στα ύψη.
Είναι αποδεκτό ότι η Ελλάδα έχει αρκετούς πόρους για να καλύψει τις ανάγκες χρηματοδότησης για τα επόμενα δύο χρόνια, αλλά το ΔΝΤ δεν είναι πλέον πεπεισμένο ότι η Αθήνα θα μπορέσει να διατηρήσει την πρόσβασή της στις αγορές «μακροπρόθεσμα χωρίς περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους».
![](https://pbs.twimg.com/media/DkaJ8P8X0AIvuvt.jpg:large)
Στις 20 Αυγούστου του 2018, τα μεσάνυχτα, η Αθήνα θα ανακτήσει την κυριαρχία της, σε αυτό που ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, αποκάλεσε μια στιγμή υπέρβασης για τη χώρα.
«Η Ελλάδα καταφέρνει να σταθεί και πάλι στα πόδια της», ανακοίνωσε το γραφείο του Έλληνα πρωθυπουργού σχετικά με τη λήψη της τελευταίας δόσης ύψους 15 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του τρίτου προγράμματος διάσωσης.
Γίνεται λόγος για «τελευταία πράξη στο δράμα» και «μια νέα σελίδα προόδου, δικαιοσύνης και ανάπτυξης»
Ωστόσο όπως παρατηρεί η βρετανική εφημερίδα, τα σημάδια της ελληνικής κρίσης παραμένουν βαθιά: αδύναμες τράπεζες, μεγάλες καθυστερήσεις σε μεταρρυθμίσεις, μηδαμινός δημοσιονομικός χώρος για δημόσιες επενδύσεις και χρέος στο 180% του ΑΕΠ, το μεγαλύτερο στην ΕΕ.
Παρά τα προβλήματα πάντως, η ανάπτυξη επιστρέφει, ο τουρισμός αναπτύσσεται και τα επίπεδα ανεργίας μειώνονται, αν και παραμένουν οι δυσκολίες.
Η ελληνική οικονομία είναι έτοιμη να τρέξει με ρυθμό ανάπτυξης 2,4% το 2018 και η ΕΕ κάνει λόγο για success story, χαιρετίζοντας την ανάκαμψη της Ελλάδα.
«Χωρίς ευρωπαϊκή βοήθεια, η Ελλάδα θα είχε καταρρεύσει και θα βρισκόταν σε βαθύ πολιτικό και οικονομικό χάος», σημειώνει ο επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υπθέσεων της ΕΕ, Pierre Moscovici.
Ωστόσο, ο σκεπτικισμός για την Ελλάδα παραμένει και κυρίως στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Ενώ η Αθήνα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει «σημαντικούς εξωτερικούς και εγχώριους κινδύνους».
Μια πρόσφατη συμφωνία ελάφρυνσης του χρέους προσέφερε κάποια ελπίδα, αλλά δεν ενισχύθηκε από «πολύ φιλόδοξες υποθέσεις για την αύξηση του ΑΕΠ και την ικανότητα της Ελλάδας να πραγματοποιήσει μεγάλα πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα».
Η επιβολή των δημοσιονομικών περικοπών και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τα 288 δισ. ευρώ των προγραμμάτων διάσωσης, τα μεγαλύτερα στην παγκόσμια οικονομική ιστορία, μετέτρεψαν την Ελλάδα σε σκιά του εαυτού της, όπως σημειώνει η βρετανική εφημερίδα.
Κόλαση διαρκείας για την Ελλάδα
Η οικονομία της Ελλάδας, που έχει συρρικνωθεί κατά 26%, έχει αφήσει άνεργο το ένα πέμπτο του ενεργού πληθυσμού ενώ περίπου 500.000 από τους νέους Έλληνες με γνώσεις και δεξιότητες έχουν μεταναστεύσει στον πλουσιότερο βορρά της Ευρώπης.
Και οι δυσκολίες δεν έχουν τέλος.
Η αριστερή κυβέρνηση της Ελλάδα έχει συναινέσει σε μία σειρά ιδιαίτερα φιλόδοξων στόχων.
Μετά τα προγράμματα διάσωσης η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να παράγει πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022, ένα επίτευγμα που επιτεύχθηκε μόνο από ελάχιστες χώρες από τη δεκαετία του '70 και 2,2% μέχρι το 2060.
Ο καθηγητής Kevin Featherstone, από το Ελληνικό Παρατηρητήριο της Σχολής Οικονομικών του Λονδίνου, δήλωσε ότι οι υποχρεώσεις αυτές αποτελούν «κόλαση διαρκείας».
«Καμία άλλη κυβέρνηση στην Ευρώπη δεν θα είχε επιλέξει να ακολουθήσει αυτή την πορεία», είπε.
«Η Ελλάδα έχει σωθεί με την έννοια της αποφυγής του Αρμαγεδδώνα της εξόδου από το ευρώ, αλλά ο τρόπος με τον οποίο σώθηκε είναι τόσο μειονεκτικός ώστε δεν μπορεί κανείς να μιλήσει για διάσωση ή έξοδο από την κρίση».
Η Ελλάδα είναι ευάλωτη
Παρόλο που ο Τσίπρας ισχυρίζεται πως η Ελλάδα θα είναι εκτός εποπτείας, η χώρα θα εξακολουθήσει να υπόκειται αρχικά σε ένα καθεστώς ενισχυμένης επιτήρησης ενώ οι περαιτέρω περικοπές των συντάξεων είναι ήδη συμφωνημένες.
Τον Μάιο του 2018, ο Έλληνας πρωθυπουργός παρουσίασε ένα σχέδιο ανάπτυξης 106 σημείων μετά το πρόγραμμα διάσωσης, αλλά καμία προετοιμασία δεν μπορεί να αποκρύψει ότι η χώρα παραμένει έντονα ευάλωτη σε αναταραχές πέρα από τα σύνορά της.
Μόνο λίγες μέρες πριν από το τέλος του τρίτου προγράμματος, οι παγκόσμιες δυσκολίες στην αγορά ώθησαν τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων στα ύψη.
Είναι αποδεκτό ότι η Ελλάδα έχει αρκετούς πόρους για να καλύψει τις ανάγκες χρηματοδότησης για τα επόμενα δύο χρόνια, αλλά το ΔΝΤ δεν είναι πλέον πεπεισμένο ότι η Αθήνα θα μπορέσει να διατηρήσει την πρόσβασή της στις αγορές «μακροπρόθεσμα χωρίς περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους».
![](https://pbs.twimg.com/media/DkaJ8P8X0AIvuvt.jpg:large)
Σχόλια αναγνωστών