![Είναι η μετοχή της ΔΕΗ η απόλυτη επενδυτική ευκαιρία; Και αν ναι, για ποιους;](https://www.bankingnews.gr/media/k2/items/cache/a107f754abf99ec92253b07e20dd78dd_XL.jpg)
γράφει : Δ.Ν.
Κομβικό πλέον το χρονικό σημείο για την εταιρία
Είναι η μετοχή της ΔΕΗ η απόλυτη επενδυτική ευκαιρία; Και για ποιους;
ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ - Κομβικό πλέον το χρονικό σημείο για την εταιρία. Ο χρόνος τρέχει για τα δάνεια που λήγουν το 2019, κλειδί για την αποπληρωμή οι “λευκές τρύπες” του ισολογισμούΗ μετοχή της ΔΕΗ δεν είναι μια επενδυτική ιδέα για μικροεπενδυτές που θα εμπιστευτούν όλο το απόθεμα της αποταμίευσης τους ή για διαχειριστές με ευαίσθητο στομάχι. Το στόρι, η επενδυτική πρόταση είναι σύνθετη, έχει δυναμικές παραμέτρους που μπορούν να οδηγήσουν στην απόλυτη ήττα ή τον μέγιστο θρίαμβο.
Την περασμένη εβδομάδα η διαρροή μέρουςτης έκθεσης της McKinsey, του συμβούλου που ανέλαβε να διατυπώσει προτάσεις για το επιχειρηματικό πλάνο της εταιρίας, κλόνισε για τα καλά την μετοχή. Υποχωρώντας άτακτα σε αποτίμηση κάτω και από τα 500 εκατ. ευρώ η αγορά έδειξε να αναγνωρίζει τις αδυναμίες που περιγράφονται στην έκθεση. Ωστόσο, για μια επιχείρηση που έχει ενσώματα πάγια αξίας 11,8 δις ευρώ, και πολλές έκτακτες πληρωμές και χρεώσεις υπάρχουν δυνατότητες που θα μπορούσαν να αλλάξουν προς το καλύτερο την εικόνα του ισολογισμού της.
Ας δούμε όμως με αριθμούς τι είπε η Mckinsey και τι δυνατότητες υπάρχουν:
- Ξεκινώντας από το προσωπικό η έκθεση διαπιστώνει ότι θα πρέπει ο αριθμός να μειωθεί κατά 2.000 άτομα από το οποίο προκύπτει μια ετήσια εξοικονόμηση 80 εκατ. ευρώ. Βέβαια αυτό που δεν αναφέρεται είναι αν η μείωση του προσωπικού έρχεται σε συνέχεια της μείωσης των 1.150 εργαζομένων που θα αποχωρήσουν με την πώληση των 3 λιγνιτικών μονάδων, του διαγωνισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη. Παρά την ονομαστική μείωση του αριθμού των εργαζομένων και του μέσου μισθού το ποσοστό επί των πωλήσεων αυξήθηκε σχεδόν 100 μονάδες βάσης από το 2014, όχι αμελητέο για μια εταιρία που έχει κύκλο εργασιών κοντά στα 5 δις ευρώ. Η μείωση του προσωπικού έχει και κόστος εξόδου και αν κρίνουμε από τις εθελούσιες του ΟΤΕ και των Τραπεζών δεν είναι μια καθόλου φθηνή κίνηση. Από την άλλη πλευρά η μείωση του σχετικού κόστους κατεβάζει άμεσα την ωφέλεια στα λειτουργικά κέρδη και έχει θετικό αντίκτυπο στην ταμειακή θέση της εταιρίας.
Πως εξελίσσεται ο αριθμός των απασχολούμενων της ΔΕΗ
Χρήση | 2017* | 2016* | 2015 | 2014 |
Κόστος Προσωπικού (εκατ. ευρώ) | 821,06 | 822,65 | 877,27 | 914,21 |
Εργαζόμενοι | 17.519 | 17.507 | 18.356 | 18.572 |
Μέσος μισθός (12 μήνες) | 3,906 | 3,916 | 3,983 | 4,102 |
Ποσοστό επί των πωλήσεων | 16,61% | 16,04% | 15,29% | 15,59% |
Το ευαίσθητο θέμα των αυξήσεων στο ρεύμα φαίνεται να μην βρίσκει μεγάλη προθυμία υλοποίησης.
Αν η ΔΕΗ αύξανε τα τιμολόγια στην μέση και χαμηλή τάση κατά 10% προοδευτικά τα επόμενα τρία χρόνια θα μπορούσε να φέρει περί το 1 δις ευρώ επιπλέον στα λειτουργικά της αποτελέσματα. Το μέγεθος εκτός από ανακούφιση στους σχετικούς δείκτες μόχλευσης θα έδινε και μια δυνατή ταμειακή ανάσα βελτιώνοντας τους όρους αναχρηματοδότησης των δανείων της επιχείρησης. Από την λογιστική κατάσταση του 2017 προκύπτει ότι το μεσοσταθμικόδανειακό κόστος είναι στο 3,76% ενώ το συνολικό χρηματοοικονομικό κόστος για τα 4,27 δις μικτού χρέους είναι στο 4,86%. Η ευαισθησία της ΔΕΗ στις διακυμάνσεις των επιτοκίων είναι προφανής. Κάθε εξοικονόμηση είναι σωτήρια αφού η οριακή αύξηση του χρέους γίνεται πλέον με πολύ υψηλά επιτόκια. Κάτι τέτοιο φαίνεται ότι δεν αποτελεί επιλογή προς ώρας. Και αύτη η δήλωσηίσως αποδειχθεί ατυχής. Εκτός αν η ΔΕΗ σταματήσει πλέον να δίνει εκπτώσεις 15% στους τακτικούς πελάτες της, γεγονός που θα έθετε ενδεχομένως μέρος από το ενήμερο κομμάτι των πελατών της σε αναζήτηση νέου παρόχου.
- Το 2017 η ΔΕΗ πλήρωσε 358 εκατ. ευρώ για το ειδικό τέλος Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας προς τους παραγωγούς των ΑΠΕ λόγω του υψηλού μεριδίου αγοράς που είχε στην χρήση του 2017 (86% από 91% το 2016). Η συνεισφορά των παραγωγών με συμβατικά καύσιμα υπολογίζεται βάση του μεριδίου αγοράς που έχουν. Η επιβάρυνση στα αποτελέσματα δεν φάνηκε λόγω της πληρωμής των 353 εκατ. ευρώ της αποζημίωσης για τα χαμηλότερα τιμολόγια τωνΥΚΩ(Υπηρεσίες Κοινής Ωφελείας).
Ωστόσο το τέλος ως επιβάρυνση ήρθε για να μείνει ενώ η πληρώμη των ΥΚΩ μάλλον θα πρέπει να αναμένεται περιορισμένη στην συνέχεια. Από την άλλη πλευρά η συμμετοχή των εναλλακτικών παρόχων ενέργειας με μεγαλύτερα μερίδια αγοράς θα περιορίσει προοδευτικά το ύψος της επιβάρυνσης στο 50% στο τέλος του 2020 αν το πρόγραμμα μείωσης του μερίδιού αγοράς της ΔΕΗ εφαρμοστεί όπως περιγράφεται στο τρίτο Μνημόνιο χρηματοδότησης, υποχρέωση η οποία επιτυγχάνεται και μέσω της πώλησης των τριών λιγνιτικών εργοστασίων. Επίσης οι χρεώσεις των ΑΠΕ φαίνεται να εξομαλύνονται σταδιακά αφού η επόμενη γενιά των ΑΠΕ θα υλοποιηθεί με δημοπρασίες στις οποίες οι ταρίφες θα είναι αισθητά χαμηλότερες από αυτές που συμφωνήθηκαν στην πρώτη φάση.Αν η ΔΕΗ καταφέρει και υλοποιήσει το πρόγραμμα των επενδύσεων που περιγράφει ο σύμβουλος στις ΑΠΕ (2,5GW) έως το 2020 θα ισορροπήσει αισθητά την υποχρέωση της αφού θα έχει λαμβάνειν ως σημαντικός πάροχος ενέργειας από Ανανεώσιμες πηγές.
![](https://i0.wp.com/www.mikrometoxos.gr/wp-content/uploads/2018/06/xx55.png?zoom=0.800000011920929&w=696&ssl=1)
- Οι υλοποίηση των ΑΠΕ δεν είναι περίπατος στο πάρκο. Για να στηθεί μια κολώνα αιολικών χρειάζεται 1 εκατ. ευρώ και 1,8 εκ. ευρω για να υλοποιηθεί 1MW φωτοβολταικών. Άρα για την ΔΕΗ χρειάζονται περί τα 3 με 3,5 δις ευρώ για να φτάσει στον στόχο των 2,5MW. Δεδομένης της εικόνας του χρέους και των ομολογιακών λήξεων που έχει μπροστά της η ΔΕΗ θα πρέπει να δημιουργήσει πρώτα κάποιο κεφαλαιακό απόθεμα. Αυτό θα μπορούσε να το επιτύχει με δύο τρόπους: α) με την πώληση λιγνιτικών μονάδων που θα βελτίωνε και την κοστολογική της βάση και β) με την ανάκτηση κεφαλαίων από τις προβλέψεις που έχει στον ισολογισμό της.
- Αν υποθέσουμε ότι κάθε χρόνο η ΔΕΗ μπορεί και θεραπεύει περί τα 50 εκατ. ευρώ προβλέψεων χωρίς να δημιουργεί νέες επισφάλειες σε 4 χρόνιαθα μπορούσε να έχει μαζέψει 200 εκατ. ευρώ.Τα κεφάλαια αυτά θα μπορούσαν να συνδυαστούν με μια ειδική χρηματοδότηση έργου εώς και 500 εκατ. ευρώ τα οποία φτάνουν για 700 MW, δηλαδή για το 1/3 της δυναμικότητας που η έκθεση «επιθυμεί». Σε ένα ιδανικό σενάριο που η ΔΕΗ καταφέρνει να πουλήσει τις λιγνιτικές μονάδες σε ένα συνολικό τίμημα (χρέος και καθαρή θέση) κοντά στα 500 εκατ. ευρώ θα μπορούσε να φθάσει και στο 50% της επιδιωκόμενης δυναμικότητας σε ΑΠΕ το οποίο είναι και το ταβάνι της υπόθεσης μας.Επίσης υπάρχει και η δυνατότητα στην οποία η ΔΕΗ θα μπορούσε να κινηθεί κοινοπρακτικά εισφέροντας εκτάσεις και τεχνικό έργο μοιράζοντας ρίσκο και έσοδα με κάποιο στρατηγικό εταίρο.Ακόμα θα πρέπει να επισημανθεί ότι το σύνολο των δημοπρασιών για νέες ΑΠΕ αφορούν 2,5 GW επομένως ο στόχος είναι από μόνος του ανέφικτος δεδομένης της συμμετοχής και άλλων σχημάτων που θα θελήσουν να υλοποιήσουν τέτοιες άδειες παραγωγής.
![](https://i1.wp.com/www.mikrometoxos.gr/wp-content/uploads/2018/06/xx56.png?zoom=0.800000011920929&w=696&ssl=1)
- Οι αναχρηματοδοτήσεις των δανείων που λήγουν το 2019 λογικά θα βρουν πρόθυμες τις τράπεζες να πάνε παρακάτω τις λήξεις με λίγο παραπάνω επιτόκιο. Για το ευρωομόλογο των 350 εκατ. ευρώ η ΔΕΗ θα μπορούσε να βρει ρευστότητα και από το επενδυτικό της πρόγραμμα το οποίο το 2017 ήταν 406 εκατ. ευρώ. εκ των οποίων τα 177 ήταν για αναβάθμιση μονάδων και ανανεώσιμες πηγές. Επίσης η κατάργηση των πιστοποιητικών διαθεσιμότητας προς τους παραγωγούς θερμικής ενέργειας θα έδινε μια επιπλέον ανάσα 25 εκατ. ευρώ περίπου. Καθόλου αμελητέα και η μνημονιακή υποχρεώση της εκκαθάρισης των υποχρεώσεων του Δημοσίου από τις οποίες η ΔΕΗ έχει λαμβάνειν 100 εκατ. ευρώ. Άρα εύκολα δύσκολα μαζί με το υφιστάμενο ταμείο (251 εκατ. ευρώ) η εξόφληση του ομολόγου είναι εντός των δυνατοτήτων της εταιρίας.
- Τέλος η πώληση των μονάδων. Δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι η ΔΕΗ θα καταφέρει να πουλήσει τις λιγνιτικές μονάδες σε καλές τιμέςμε τις υφιστάμενες τιμές πώλησης των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων. Η ΔΕΗ έχει μειώσει την παραγωγή της στο πρώτο τρίμηνο της χρονιάς κατά 24% καθώς οι υψηλές τιμές καθιστούν ασύμφορη την παραγωγή ενέργειας σε συνδυασμό με τις δημοπρασίες (ΝΟΜΕ) ενέργειας. Το 2017 η ΔΕΗ δαπάνησε για τα 31.740 δικαιώματα εκπομπών 181 εκατ. ευρώ. Το ίδιο μέγεθος με τις τρέχουσες τιμές θα οδηγούσε σε μια δαπάνη 460 εκατ. ευρώ, το υψηλότερο ίσως που έχει δαπανηθεί για την αγορά CO2 από την ΔΕΗ. Επιπλέον μια τόσο υψηλή δαπάνη θα αντιστοιχούσε κόστος ανά MW35,6 ευρώ. Δεν είναι καθόλου σίγουρο αν με τις υπόλοιπες χρεώσεις (λειτουργικό και χρηματοοικονομικό κόστος) στην παρούσα φάση μπορεί το οποιοδήποτε κόστος επένδυσης να φέρει μια αξιοπρεπή απόδοση κεφαλαίων, να κάνει δηλαδή ελκυστική την απόδοση των εν λόγω εργοστασίων.
![](https://i0.wp.com/www.mikrometoxos.gr/wp-content/uploads/2018/06/xx57.png?zoom=0.800000011920929&w=696&ssl=1)
Το στοίχημα της ΔΕΗ έχει επομένως πολλά εξαρτημένα και ανεξάρτητα ενδεχόμενα, ο συνδυασμός των οποίων φέρνει διαφορετικά σενάρια και αποτελέσματα. Ορατότητα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υπάρχει καθώς οι ως τώρα κινήσεις δεν κλειδώνουν τις τιμές βασικών μεγεθών κόστους ή εσόδων που θα διαφοροποιούσαν την κατάσταση, αδρανοποιώντας ένα – ένα τα ρίσκα ώστε να υπάρχει ένα ικανό σύστημα μεγεθών που να γίνει σημείο αναφοράς για το υπόλοιπο μοντέλο πρόβλεψης. Μέχρι να υπάρξει μια ουσιώδηςμεταβολή που να μπορεί να αποτελέσει βάση για μια πιο αξιόπιστη προσέγγιση η εταιρία θα δέχεται συνεχώς την πίεση της αρνητικής δημοσιότητας και ενδεχομένως να βρίσκεται υπό μια διαρκή αμφισβήτηση. Και στην παρούσα φάση κάτι τέτοιο δεν βοηθάει την μετοχή.
ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ
http://www.bankingnews.gr/
Σχόλια αναγνωστών